# پرخاشگران کوچـــک!

- Category: روانشناسی
- Author: تحریریه علمی زیباشو
- Published: 2011-05-05T17:43:59+00:00
- Modified: 2011-05-29T11:15:35+00:00
- Canonical: https://www.zibasho.com/archives/3061
- Markdown: https://www.zibasho.com/archives/3061?format=md

---

برخي از كودكان به طور طبيعي پرانرژي، خستگي ناپذير و پر هيجانند. آنها احتمالا هر كاري كه بزرگ‌ترها مي‌گويند، انجام نمي‌دهند و بسيار پر سر و صدا و جنجالي هستند و به سختي يكجا مي‌نشينند؛ مثلا هنگام غذا خوردن، چندين بار از روي صندلي بلند مي‌شوند و پي بازيگوشي مي‌‌روند؛ تا جايي كه غذايشان سرد مي‌شود! البته بيش‌فعالي كودكان مساله نگران‌كننده‌اي نيست. كودكاني كه در توجه و تمركز كردن دچار مشكل هستند و بيش از اندازه تحرك و جنب و جوش دارند، اگر در سنين كودكي مورد حمايت و كمك قرار نگيرند، مشكلاتشان تا بزرگسالي ادامه مي‌يابد و اين مساله حتي روي شغل آنها در آينده نيز تاثير مي‌گذارد؛ مثلا به مدت طولاني نمي‌توانند يك شغل را ادامه دهند و مرتب كارشان را عوض مي‌كنند و اين مساله به خودي خود موجب استرس خانواده آنها مي‌شود.


درك كودك بيش‌فعال

براي درك اينكه چرا برخي از كودكان و نوجوانان تمركز فكري ضعيفي دارند و بسيار فعال و پر جنب و جوش و بيقرار هستند، بهتر است موارد زيرا را بخوانيد:  برخي از كودكان به طور ذاتي ناهنجار، خشن و توفاني هستند. اين مساله جاي نگراني ندارد؛ چون طبيعت آنها به اين شكل است.  پدر و مادرهايي كه غمگين، نگران و مضطرب هستند، كمتر به كودكان خود توجه مي‌كنند. اين كودكان براي جلب توجه پدر و مادر خود پر تحرك‌تر و پر سر و صداتر و معمولا بسيار نافرمان و سركش مي‌شوند. توجه اندك، بسيار بهتر از بي‌توجهي است.

برخي از كودكان در يادگيري مشكل دارند و اين مشكل باعث مي‌شود سر به هوا و كم تمركز شوند.   علت بيش‌فعالي اين نيست كه والدين كودك، پدر و مادر خوبي نبوده‌اند. همچنين رابطه قطعي با مصرف زياد مواد قندي ندارد. واكسن‌ها نيز موجب ايجاد آن نمي‌شوند. بيش‌فعالي منشاء زيست شناختي دارد كه هنوز به درستي شناخته نشده است. احتمالا تركيبي از عوامل ژنتيكي و محيطي عامل به وجود آمدن اين اختلال است.   برخي از كودكان نسبت به برخي غذاها و آشاميدني‌ها حساسيت دارند و باعث مي‌شود تمركزشان كمتر شود. در چنين مواقعي بايد آن غذاها را شناخت و كودك را از آن برحذر داشت.
كودكان بيش‌فعال در مورد كارها و اشيايي كه به طور طبيعي بايد در برابر آنها احساس خطر كنند، خطري حس نمي‌كنند. اختلالات سلوك نيز در برخي از آنها ديده مي‌شود. برخي از اين[كودكان](http://www.zibasho.com/archives/2946) رفتارهاي پرخاشگرانه دارند و حتي ديگران را نيز تهديد مي‌‌كنند. اين كودكان به سرعت حواسشان پرت مي‌شود و به كوچك‌ترين محرك بيروني واكنش نشان مي‌دهند. به علت دقت پايين، اغلب دچار اشتباه مي‌شوند و مرتبا مورد انتقاد قرار مي‌گيرند.   حدود نه درصد از كودكان دچار اختلال تمركز و بيش‌فعالي هستند. احتمال تشخيص اين اختلال در پسران سه برابر دختران است؛ ولي علت آن مشخص نيست. كودكان بيش‌فعال بدون فكر كردن عمل مي‌كنند، بيش از اندازه فعالند و در تمركز كردن مشكل دارند. اين اختلال به عملكرد خانوادگي، اجتماعي و تحصيلي كودك آسيب مي‌رساند؛ ولي با درمان مناسب مي‌توان اين مشكل را كنترل كرد.


علائم


علائم اختلال بيش‌فعالي و فقدان توجه و تمركز:
 اين اختلال باعث مي‌شود كودكان واكنش‌هاي مختلفي از خود بروز دهند. كودكاني كه دچار اين اختلال هستند، نمي‌توانند سر كلاس درس آنقدر صبر كنند تا نوبت‌شان شود و معمولا به حقوق ساير همكلاسي‌هاي خود تجاوز مي‌كنند. دور و بر ميز و صندلي‌ها چرخ مي‌خورند، زياد حرف مي‌زنند و وسط حرف ديگران مي‌پرند.

نشانه‌هاي ديگر اين كودكان به قرار زير است:

از كارهايي كه به تلاش ذهني و تفكر مربوط مي‌شود، دوري مي‌كنند.   اسباب‌بازي‌ها، كتاب‌ها و وسايل خود را بيشتر از بقيه بچه‌ها گم مي‌كنند.
در گوش دادن مشكل دارند.
بيش از حد بي‌نظم و ترتيب هستند.   كارهاي روزانه خود را فراموش مي‌كنند.   در فعاليت‌هاي خود بي‌دقت هستند.   هميشه در حال حركت و آماده رفتن هستند.   نمي‌توانند حالت نشسته خود را حفظ كنند.   زياد حرف مي‌زنند.   بيش از حد مي‌دوند و بالا و پايين مي‌پرند.



درك كودك بيش‌فعال

كودكان رفتارها و علائم بيش‌فعالي را قبل از 6-7 سالگي نشان مي‌دهند. بيش‌فعالي مي‌تواند زمينه ژنتيكي داشته باشد. كودكاني كه فقط يكي دوبار اين علائم را از خود بروز داده‌اند، لزوما بيش‌فعالي نيستند؛ زيرا تكرار مداوم اين علائم نشانه وجود اين اختلال در كودك است.براساس پژوهش‌ها، مغز كودكاني كه دچار اختلال بيش‌فعالي و عدم تمركز و توجه هستند، در برخي نواحي خاص، كوچك‌تر و كم فعاليت‌تر از حد طبيعي است.مطالعات نشان مي‌دهند كه در اين كودكان ضخامت كورتكس در 10 سالگي به اوج مي‌رسد؛ در حالي كه در ساير كودكان اين اتفاق حدود 6- 7 سالگي رخ مي‌دهد. تولد زودهنگام، وزن بسيار كم هنگام تولد و آسيب‌هاي مغزي در حين تولد، تماشاي بيش از حد تلويزيون و برخي عوامل ديگر، مي‌توانند زمينه بروز اين اختلال را فراهم كنند.


برخورد با كودك بيش‌فعال

با كودك بيش‌فعال خود ملايم‌تر و مهربان‌تر برخورد كنيد. گاهي اوقات او را تحسين كنيد تا مطمئن شود دوستش داريد. رفتار مناسب والدين، به اين كودكان اعتماد به نفس بيشتري مي‌دهد و احساس ارزشمندي مي‌كنند و به همين ترتيب از ميزان كم‌توجهي آنان كاسته مي‌شود.

هنگام صحبت كردن با كودك خود ارتباط چشمي برقرار كنيد.  با جملات ساده صحبت كنيد و كلماتي را كه كودك آنها را نمي‌فهمد، به كار نبريد.  احساسات خود را به كودك‌تان بگوييد؛ ولي مستقيم از او انتقاد نكنيد؛ مثلا به او بگوييد: «به خاطر اينكه وسايلت را جمع نمي‌كني، ناراحتم.»  رفتار كودك را تحسين كنيد، نه شخصيت او را.  از مقايسه او با ساير كودكان بپرهيزيد.   براي فرزند خود وقت بيشتري صرف كنيد.

مطمئن شويد كه او وظايفش را متوجه شده است.   از كودك خود خواهش نكنيد (چرا كه پاسخ شما «نه» خواهد بود)، بلكه به او دستورهاي كوتاه بدهيد.  برخي قوانين مربوط به خانه و خانواده و مدرسه را به طور شفاف براي او روشن كنيد.   يك ساختار زماني ثابت براي غذا خوردن، انجام تكاليف، تماشاي تلويزيون، بيدار شدن و به رختخواب رفتن تنظيم كنيد.  يك مكان آرام براي انجام تكاليف مدرسه كودك در نظر بگيريد.   گاهي اوقات از روش محروم كردن استفاده كنيد.

اگر اختلال كودك شما مربوط به تغذيه‌اش باشد، مي‌توانيد از پزشك تغذيه كمك بگيريد. طبق وعده‌هاي غذايي منظم به او غذا بدهيد و وزن و قد او را مرتبا اندازه‌گيري كنيد.  انرژي اضافي كودك بايد از طريق فعاليت‌هاي مثبت، از جمله ورزش كردن، مصرف شود. بهتر است آنها را براي بازي به زمين‌هاي بزرگ ببريد تا فعاليت و تحرك بيشتري داشته باشند.   خوردني‌هايي مثل چيپس، پفك، شكلات و ... باعث تحريك‌پذيري كودكان مي‌شوند.   شايد لازم باشد برخي نكات و آموزش‌ها را بارها و بارها برايش تكرار كنيد؛ ولي هر بار ملايمت خود را حفظ كنيد.   از آنجايي كه اين دسته از كودكان هيچ‌وقت بيكار نمي‌مانند، بهتر است نكاتي را كه مي‌خواهيد به او آموزش دهيد، در زمان‌هاي مشخص باشد.


مراجعه به پزشك


وقتي كه كودك بيش از اندازه كارهاي خطرناك انجام مي‌دهد و بدون توجه به عواقب خطرناك برخي كارها، اصرار شديدي براي انجام آن دارد.  وقتي كه كودك در اثر جنب و جوش بيش از حد، به‌هيچ وجه استراحت نمي‌كند.  وقتي كه بي‌توجهي و بيش‌فعالي او بسيار طولاني شود و اين مساله روي فعاليت‌هاي او در مدرسه و دوستي‌هايش تاثير زيادي بگذارد.
دنیای سلامت


زیبــا شــو دات کام

---
Source: Zibasho.com — https://www.zibasho.com/archives/3061