# گوارش و ورزش!

- Category: سلامت
- Author: تحریریه علمی زیباشو
- Published: 2011-08-08T14:54:57+00:00
- Modified: 2011-08-08T14:54:57+00:00
- Canonical: https://www.zibasho.com/archives/4333
- Markdown: https://www.zibasho.com/archives/4333?format=md

---

علائم با فشار رواني
اضطراب ايجاد شده در يك مسابقه ورزشي مي‌تواند عامل ايجاد علائم گوارشي در ورزشكار باشد. علائم با فشار رواني در ورزشكاران مسابقه‌اي شايع است. حدود 60 درصد از ورزشكاران مسابقه‌اي شكل‌هاي مختلف علائم گوارشي را در مسابقات تجربه مي‌كنند. 30 درصد از آنها همين علائم را هنگامي كه به علت ديگري غير از مسابقه ورزشي تحت فشار روحي قرار مي‌گيرند، نيز دارند. براي تاييد نقش اضطراب در ايجاد اختلالات و علائم گوارشي در ورزشكاران بايد ديگر علل احتمالي رد شوند.


اختلالات حركتي

اختلالات حركتي دستگاه گوارشي شايع‌ترين مشكل افراد طي فعاليت ورزشي است. در واقع عده‌اي عقيده دارند كه شيوع اين علائم به قدري زياد است كه شايد نشانگر سازگاري فيزيولوژيك نسبت به فعاليت و يا يك پاسخ طبيعي به ورزش شديد باشد. بيشترين تحقيقات در اين رابطه بر روي دونده‌ها صورت گرفته است، زيرا آنها بيشترين تعداد و بيشترين ميزان شيوع علائم گوارشي را در بين ورزشكاران دارند. علائم گوارشي را مي‌توان به دو بخش علائم فوقاني و تحتاني دستگاه گوارش تقسيم كرد.


علائم بخش فوقاني دستگاه گوارش

علائم مربوط به قسمت فوقاني دستگاه گوارش شامل سوزش سردل، كاهش اشتها، تهوع و استفراغ است. در مطالعه‌اي كه بر روي دونده‌هايي كه به صورت تفريحي ورزش مي‌كردند، انجام شد 10 درصد آنها از سوزش سردل شكايت داشتند. در مطالعه ديگري علائم قسمت فوقاني دستگاه گوارش طي دويدن نرم و دويدن سخت مورد مطالعه قرار دادند كه در دويدن سخت، بروز علائم بيشتر بود. بنابراين بروز علائم مي‌تواند وابسته به ميزان و شدت فعاليت باشد. در اين مطالعات همچنين درصد بيشتري از زنان ورزشكار از علائم گوارشي شكايت داشتند كه نشان مي‌دهد علائم گوارشي در زنان شيوع بيشتري دارد. همچنين در هر دو مطالعه دونده‌هايي كه تمرين و ورزيدگي كمتري داشتند، داراي علائم بيشتري بودند. اين مسأله مي‌تواند به علت ايجاد تحمل تدريجي اين علائم با افزايش تمرين و ورزيدگي و يا به علت خروج تدريجي دونده‌هايي كه از علائم رنج مي‌برند، از جمع ورزشكاران باشد.

[شيوه بررسي](http://www.zibasho.com/archives/2467)
بعضي از ورزشكاران احساس تهوع و سوزش سردلي را كه طي ورزش احساس مي‌كنند يك پديده طبيعي مي‌دانند. اما عده‌اي هم با اين علائم نگران شده و به دنبال درمان آن مي‌روند. هرچند علائم گوارشي فوقاني در ورزشكاران شايع است، پزشك بايد در بررسي آنها علل جدي و مهم ديگر را مدنظر داشته باشد و بتواند آن را رد كند. در اين بررسي نكته مهم بروز علائم در زمان استراحت و زماني است كه فعاليتي وجود ندارد، كه در اين صورت نشانه بيماري‌هاي غيروابسته به ورزش مي‌باشد. علائم بيماري‌هايي مانند زخم معده مي‌تواند در شب ظاهر شود كرده و يا فرد را از خواب بيدار كند و يا با عوامل ديگري مثل غذا خوردن در ارتباط باشد.

موارد بسيار مهمي كه در تشخيص افتراقي اين علائم بايد به آن توجه شود، علل غيرگوارشي است؛ مانند بيماري‌هاي عروق كروناري كه ممكن است علائم سوزش سردل و ريفلاكس گاستروازوفاژيال داشته باشد. نكته مهم اينكه اين علائم هنگام فعاليت مي‌توانند خطرناك باشند براي تشخيص آنها شرح حال دقيق فردي و خانوادگي و بررسي پاراكلنيك مانند نوار قلب، كلسترول سرم  و... نهايت تست ورزش مفيد خواهد بود.


مكانيسم

انجام مطالعات در مورد عامل ايجاد علائم قسمت فوقاني دستگاه گوارش بر روي سه مسأله زمان تخليه معده، ريفلاكس گاستروازوفاژيال و غلظت شيره معده متمركز بوده است. زمان تخليه معده تحت تاثير عوامل مختلفي قرار مي‌گيرد كه مي‌تواند مشكلاتي براي تحقيق در اين زمينه ايجاد كند. به عنوان مثال، بعضي از خصوصيات مايع خورده شده در آزمايش، در زمان تخليه معده اثر مي‌گذارد كه عبارتند از اسمولايتي، درجه حرارت و محتواي كالريك. مشكلات ديگر شامل ميزان اتساع معده و اثر لوله معده مي‌باشد كه در بررسي تخليه معده شايع است.

در دوندگان تون پاراسمپاتيك در حال استراحت افزايش مي‌يابد و اين ممكن است عامل افزايش سرعت تخليه معده آنها نسبت به افراد عادي باشد. مطالعه‌اي كه در مورد اثر ورزش با شدت‌هاي متفاوت بر روي توانايي تخليه معده انجام شد، نشان داد كه با افزايش شدت ورزش سرعت تخليه معده افزايش مي‌يابد و هنگامي كه شدت به 75 درصد مي‌رسد، كه از اين نقطه تخليه معده به كاهش مي‌رود. به نظر مي‌رسد كه ورزش ملايم با اثر مكانيكي انقباضات شكم، باعث افزايش سرعت تخليه معده مي‌شود. در ورزش با شدت بالاتر، افزايش ميزان كاتكول آمين‌ها و ايپوئيدماي آندروژن و كاهش جريان خون گوارشي باعث كاهش زمان تخليه مي‌گردد.

يكي ديگر از عوامل اختلالات گوارشي در ورزشكاران ايجاد ريفلاكس گاستروازوفاژيال مي‌باشد كه در دونده‌ها بيشتر از افراد عادي است. به نظر مي‌رسد اين مسأله به شل شدن گذراي اسفنكتر تحتاني مري و افزايش بلع هوا طي دويدن باشد. بعضي از محققان توانسته‌اند با اندازه‌گيري PH تحتاني مري طي يك فعاليت بدني افزايش PH را ثبت نمايند كه تاييدي بر اين نظريه است. علت ديگر ايجاد تغييرات در شيره معده مي‌باشد. مطالعات مختلفي كه بر روي اسيديته معده صورت گرفته نشانگر عدم تغيير و يا مختصري كاهش در اسيديته طي فعاليت ورزشي است؛ اما متغير مهم ديگري كه مي‌تواند در ايجاد آسيب‌هاي مخاطي و بروز علائم موثر باشد، ميزان اسيدهاي صفراوي موجود در شيره معده است.

در مطالعات ميزان اسيدهاي صفراوي موجود در معده را هنگام فعاليت چندين برابر ميزان طبيعي ثبت كرده‌اند كه مي‌تواند يكي از علل علائم گوارشي در پاسخ به فعاليت فيزيكي باشد. در مجموع ريفلاكس و كاهش سرعت تخليه معده دو مكانيسم مهم در ايجاد علائم گوارش فوقاني در ورزشكاران مي‌باشند.
سپاس از اميد صالحيان كارشناس ارشد فيزيولوژي ورزش


زیبــا شــو دات کام

---
Source: Zibasho.com — https://www.zibasho.com/archives/4333