# وقتي سوزن‌ها معجزه مي‌كنند!

- Category: سلامت
- Author: تحریریه علمی زیباشو
- Published: 2011-08-13T15:43:16+00:00
- Modified: 2011-08-13T15:45:59+00:00
- Canonical: https://www.zibasho.com/archives/4403
- Markdown: https://www.zibasho.com/archives/4403?format=md

---

به احتمال زياد شما هم عبارت « طب سوزني » را شنيده‌ايد كه نوعي درمان پزشكي است و مي‌تواند براي گستره وسيعي از بيماري‌ها مورد استفاده قرار گيرد. هر روز پژوهش‌هاي بيشتري درباره اثربخشي اين درمان انجام مي‌شود و ديده شده اين طب سنتي كه بر پايه اصولي غير از دارو درماني استوار است، در درمان بسياري از بيماري‌ها مفيد واقع شده است. درباره اين طب بحث‌ها و سوالات گوناگوني وجود دارد و بيماراني كه تصميم دارند به اين درمان رو بياورند يا همان درمان كلاسيك خود را ادامه دهند، سوالات زيادي در ذهن دارند كه ندانستن جواب آنها باعث نگراني و ترديد‌شان مي‌شود. صحبت در اين باره بسيار مفصل است و به زمان بسياري نياز دارد؛ ولي در اينجا شما مي‌توانيد بخشي از دانستني‌هاي مهم و كليدي راجع به طب سوزني را به دست آوريد.

طب سوزني چيست؟

همان‌طور كه خيلي از شما شنيده‌ايد، طب سوزني از درمان‌هاي سنتي چين باستان و مشهورترين و رايج‌ترين طب سنتي در جهان است. چيني‌ها از2000 سال پيش تاكنون اين دانش را به كار مي‌برند. در سال 1971 بود كه طب سوزني به دانش درماني آمريكايي‌ها راه يافت. جيمز رستون، خبرنگار نشريه نيويورك تايمز كه به چين سفر كرده بود، از مشاهداتش در چين و اينكه چطور پزشكان چيني با استفاده از سوزن‌ بيماري‌ها را درمان مي‌كنند، گزارش داد.
عبارت طب سوزني گستره‌اي از فرايند‌ها را شامل مي‌شود كه بر پايه تحريك نقاط خاصي در آناتومي بدن به روش‌هاي مختلف عمل مي‌كنند. دانش طب سوزني در آمريكا برگرفته از اين دانش در كشورهاي چين، ژاپن، كره و چند كشور ديگر است. درباره چگونگي عملكرد طب سوزني و اثر درماني آن مطالعات بسياري انجام گرفته، ولي هنوز به درستي مكانيسم اثر اين طب سنتي شگفت انگيز براي دانشمندان روشن نشده است. يك تئوري اين است كه  طب سوزني  از طريق سيستم اعصاب بدن، اثراتش را ظاهر و سيستم اعصاب را تنظيم مي‌كند. به اين ترتيب كه كار مواد شيميايي موجود در مغز كه وظيفه تسكين درد را بر عهده دارند (مانند اندورفين)، آسان مي‌كند و باعث مي‌شود سيستم ايمني در نقاط لازم قوي‌تر عمل كند. از طرفي گفته مي‌شود كه طب سوزني  ممكن است كاركرد شيميايي مغز را با تغيير در ترشح نوروترنسميتر‌ها (انتقال دهنده‌هاي پيام‌هاي عصبي) و نوروهورمون‌ها تغيير دهد و به اين ترتيب  بر نقاطي از سيستم عصبي مركزي كه به حس‌ها و اعمال غير ارادي بدن مانند سيستم ايمني، فشار خون، جريان خون و دماي بدن مربوط‌ هستند، تاثير بگذارد. يك تئوري درباره چگونگي عملكرد طب سوزني وجود دارد كه مورد قبول بسياري از دانشمندان است. بنا‌بر‌اين نظريه، وقتي سوزن‌ها با پوست بدن تماس پيدا مي‌كنند، باعث مي‌شوند مغز يك سري مواد شيميايي تسكين‌دهنده درد مانند اندورفين و انسفالين ترشح كند. تصوير برداري‌هاي پيشرفته نشان داده‌اند كه پروسه مورد استفاده در طب سوزني بخش‌هاي خاصي از مغز را تحريك و عملكرد بخش‌هاي ديگر را سركوب مي‌كند.

طب سوزني و درمان بيماري‌ها

همان طور كه گفتيم، طب سوزني در درمان بيماري‌ها جايگاه خاصي دارد. درمانگران طب سوزني پزشكاني هستند كه دوره عمومي پزشكي و همچنين دوره تخصصي طب سوزني را گذرانده‌اند. در واقع اين پزشكان مي‌توانند براي درمان بيماران‌شان هم از طب كلاسيك غربي استفاده كنند و هم طب سوزني را  به خدمت گيرند. معمولا زماني كه بيمار براي كنترل درد مزمن يا سرطان مراجعه مي‌كند، تركيبي از هر دو طب به كمكش مي‌آيد تا يكي از اين دو طب. بيماران درباره طب سوزني سوالات بسياري دارند كه در اينجا به تعدادي از مهم‌ترين آنها پاسخ داده مي‌شود.

من هنگامي كه سوزن‌ها در بدنم فرورفته‌اند، چه حسي خواهم داشت؟

سوزن‌هاي طب سوزني بسيار باريك و ظريف هستند. احساس افراد مختلف هنگام درمان با طب سوزني متفاوت است، ولي بيشتر بيماران هنگام فرو رفتن سوزن در بدن‌شان اصلا دردي حس نمي‌كنند يا درد بسيار اندكي  حس مي‌كنند. برخي افراد با شروع درمان سرحال مي‌شوند و حس مي‌كنند انرژي‌شان بيشتر شده است. عده‌اي ديگر هم احساس آرامش مي‌كنند. اگر بيمار حين درمان تكان بخورد يا سوزن درجاي مناسبي فرو نرفته يا اشكالي در ساختارش باشد، احساس درد خواهد كرد. اين يكي از علت‌هايي است كه نشان مي‌دهد شما بايد يك متخصص مجرب و ماهر طب سوزني را براي درمان انتخاب كنيد.

سوزن‌ها چطور هستند؟ آيا ممكن است دچار عفونت شوم؟

سوزن‌هايي كه در اين درمان مورد استفاده قرار مي‌گيرند، كاملا استريل و يكبار مصرف هستند. آنها باريك و كوچك بوده و قابل انعطاف نيستند. انتهاي هرسوزني گرد است. آنها طوري ساخته شده‌اند كه نمي‌توانند پوست را زخمي كنند يا ببرند. در واقع وقتي سوزن وارد پوست مي‌شود، به جاي اينكه بافت را ببرد و نفوذ كند، با سر گرد خود به آرامي بافت را كنار مي‌زند. سوزن‌هاي طب سوزني به اندازه‌اي ظريف و باريك هستند كه مي‌توانند در فضاي بين سلول‌هاي بدن بيمار هم جاي گيرند. اكثر افراد هنگامي كه سوزن در بدن‌شان فرو مي‌رود، دردي حس نمي‌كنند  يا اين حس را دارند كه پشه‌اي نيش‌شان زده كه اين احساس به سرعت از بين مي‌رود. عده‌اي هم درد اندكي حس مي‌كنند. اگر با فرو رفتن سوزن احساس ناراحتي و درد كرديد، فوراً به پزشك بگوييد تا اگر سوزن در جاي نامناسب فرو رفته، جاي آن را عوض كند. گاهي اوقات هم بيماران مي‌گويند كه گرم‌شان شده يا احساس كرختي دارند. وقتي سوزن‌ها در جاي خود قرار گرفتند، آرام و راحت باشيد و اضطراب به خود راه ندهيد. هرقدر طي درمان آرام‌تر باشيد، بهتر از آن نتيجه خواهيد گرفت.

آيا طب سوزني درمان بي‌خطري است؟

تا به حال تعداد گزارش‌هايي كه از بروز پيچيدگي و خطر در هنگام درمان حكايت كنند و به سازمان غذا وداروي آمريكا (FDA) رسيده باشند، بسيار اندك بوده است. تعداد اين موارد با توجه به ميليون‌ها نفري كه سالانه تحت اين درمان قرار مي‌گيرند و تعداد سوزن‌هاي استفاده‌شده ناچيز است. گاهي اوقات اين مشكلات و خطرات به خاطر استريل نبودن سوزن‌ها يا  عدم مهارت درمانگر و درمان اشتباه به وجود آمده‌اند. لازم است سوزن‌هايي كه براي بيماران مورد استفاده قرار مي‌گيرد كاملا استريل و يكبار مصرف بوده و داخل جعبه‌اي مهر و موم شده و مخصوص هر بيمار قرار داشته باشد.
اگر اين درمان به طور صحيح انجام نشود، زندگي بيمار به خطر مي‌افتد. كساني كه داراي  پيس ميكر قلبي هستند يا پمپ‌هاي الكتريكي اينفيوژن دارند و كلا كساني كه دربدن‌شان دستگاهي الكترونيكي كار گذاشته شده است، نبايد تحت درمان با طب سوزني الكتريكي قرار گيرند. زنان باردار هم گروهي هستند كه مجاز به درمان با طب سوزني نمي‌باشند.  اگر يكي از اين دستگاه‌ها را در بدن داريد يا بارداريد يا مي‌خواهيد باردار شويد، حتما پزشك را مطلع كنيد. دانستن اين مطلب بسيار مهم است. اگر طب سوزني درست انجام نشود، مي‌تواند به ارگان‌هاي بدن آسيب رسانده و باعث عفونت شود. به همين دليل طب سوزني درماني نيست كه در خانه و توسط خود فرد يا  افراد آماتور قابل انجام باشد. حتما سراغ يك متخصص مجرب برويد.

آيا طب سوزني درمان پاسخگويي‌ست؟

درباره اين موضوع پژوهش‌هاي فراواني صورت گرفته و با وجودي كه تحليل اين نتايج به خاطر پيچيدگي‌هاي مربوط به مقياس تحقيق و طرح آن و مشكلات مربوط به استفاده از دارونما يا طب سوزني  غير واقعي دشوار بوده، ولي در موارد بسياري هم كارايي طب سوزني ثابت شده است. مثلا در درمان تهوع و استفراغ بعد از اعمال جراحي در بزرگسالان و درد دندان پس از عمل جراحي دندان طب سوزني موفق عمل كرده است. بيماري‌هاي ديگري نيز هستند كه به درمان با طب سوزني پاسخ داده‌اند و سازمان بهداشت جهاني نام آنها را در فهرست بيماري‌هايي كه با طب سوزني قابل درمان يا بهتر شدن هستند، منتشر كرده است. اين فهرست بر پايه تجربيات باليني تنظيم شده، نه لزوما بر پايه تحقيقات كنترل شده باليني.




تعدادي از اين بيماري‌ها عبارتند از:

از بيماري‌‌هاي دستگاه تنفسي سينوزيت حاد، سرماخوردگي معمولي، برونشيت حاد، آسم برونشي (بيشتر در كودكان و بيماراني كه بيماري زمينه‌اي ديگري ندارند) از بيماري‌هايي هستند كه طب سوزني در درمان آنها موفق بوده است.
نزديك‌بيني در كودكان و آب مرواريد (بدون پيچيدگي) و التهاب ملتحمه هم از مشكلات قابل درمان با طب سوزني است. دندان درد (پس از كشيدن دندان)، فارينژيت (التهاب حلق) حاد و مزمن و ژنژيويت (التهاب لثه) بيماري‌هاي دهاني هستند كه مي‌توان آنها را با طب سوزني درمان كرد. از بين مشكلات دستگاه  گوارش، اسپاسم‌هاي مري و كارديا، گاستريت حاد و مزمن، سكسكه، افتادگي معده، ترشح زياد اسيد معده، زخم مزمن دوازدهه، التهاب مزمن كولون، يبوست، اسهال و انسداد روده با طب سوزني قابل درمانند. سردرد، ميگرن، فلج يكطرفه صورت (در مراحل اوليه)، فلج بعد از سكته مغزي، نوروپاتي محيطي، بيماري مينير، آرنج تنيس بازان، كمردرد، اختلال كاركرد مثانه عصبي، شب ادراري و درد عصب سياتيك، از بيماري‌هاي دستگاه عصبي و عصبي - عضلاني هستند كه مطابق مشاهدات باليني با طب سوزني قابل درمان بوده‌اند.

آيا طب سوزني در درمان سرطان موثر است؟

بنا بر آمار جامعه سرطان آمريكا تاثير طب سوزني در درمان سرطان اثبات نشده است؛ ولي ديده شده كه در برطرف كردن حالت تهوع و استفراغ بيماران سرطاني تحت شيمي درماني و در بيماراني كه بيهوشي اتاق عمل را پشت سر گذاشته‌اند، موثر است. همچنين در كاهش حملات گرگرفتگي مرداني كه تحت هورمون درماني براي سرطان پروستات هستند هم كارايي دارد. درمان سردرد‌ها و سردرد‌هاي ميگرني هم عرصه ديگر موفقيت اين درمان سنتي است. بيماراني كه براي درمان سردرد‌شان با طب سوزني معالجه مي‌شوند، مي‌گويند كه تعداد حملات‌شان كاهش يافته و به مسكن كمتري احتياج دارند. طب سوزني در مديريت درد‌هاي سرطاني موثر است و نياز بيمار را به مصرف مسكن‌هاي قوي كاهش مي‌دهد. به اين ترتيب تغييرات رواني حاصل از مصرف داروهاي مخدري كه بيماران سرطاني براي درد‌شان استفاده مي‌كنند هم رو به كاهش خواهد گذارد. طب سوزني انواع و روش‌‌هاي مختلف دارد كه پزشك با درنظر گرفتن عوامل بسياري بهترين نوع را انتخاب مي‌كند.

آيا طب سوزني براي من مفيد خواهد بود؟

تشخيص اين امر بر عهده پزشك متخصص است، ولي هيچ كس به طور قطع نمي‌تواند در اين باره نظر دهد. اما در بيشتر مواردي كه طب سوزني به طور مستقيم نمي‌تواند در درمان بيماري مفيد واقع شود (مثل سرطان‌ها) مي‌تواند اثرات جانبي آزاردهنده آن را كاهش دهد يا بدن را براي مبارزه با آن تقويت كند.

آكادمي طب سوزني آمريكا به بيماران توصيه‌اي دارد:

«اگر مي‌بينيد درمان كلاسيكي كه در پيش گرفته‌ايد، بسيار طولاني شده و فقط عوارض جانبي بسيار ناراحت‌كننده آن را تحمل مي‌كنيد و متحمل هزينه بسيار زيادي هم شده‌ايد، آن وقت به سراغ طب سوزني برويد. بسياري اوقات بيماران براي درمان بيماري‌هايي مراجعه مي‌كنند كه با درمان دارويي كاملا قابل درمان است و استفاده از طب سوزني در اين موارد بي‌جاست. مثلا اگر ديديد كه همه درمان‌هاي رايج براي درمان آسم را استفاده كرده‌ايد و همه اقدامات لازم را به درستي انجام داده‌ايد، ولي همچنان حملات آسم عذاب‌تان مي‌دهد، به اين درمان سنتي روي بياوريد.»

چه مدت پس از درمان با طب سوزني خوب مي‌شوم؟

اين به شرايط شما بستگي دارد. اين زمان براي افراد مختلف يكسان نيست؛ اما به طور معمول پس از دو يا سه جلسه درمان اثراتش ظاهر خواهد شد. اگر مشكل‌تان حاد باشد، زودتر به جواب خواهيد رسيد، ولي درمان مشكلات مزمن و كهنه به زمان طولاني‌تري نياز دارد.

براي درمان چند جلسه لازم است؟

اين هم به شرايط فرد بستگي دارد. عوامل بسياري چون سلامت عمومي، حاد يا مزمن بودن بيماري، وضعيت اعصاب و عضله‌ها، اعمال جراحي پيشين، سن و استفاده از استروئيد در اين مورد دخيل هستند. مصرف استروئيد‌ها (كورتون‌ها) ريسك ابتلا به عفونت را افزايش مي‌دهند، بهبودي را به تاخير مي‌اندازند، بافت‌ها را تضعيف مي‌كنند، مي‌توانند باعث خون ريزي ناحيه‌اي شوند يا مفاصل را تخريب كنند. به همين دليل مصرف اين نوع داروها براي پزشك مهم است. حتما او را در جريان داروهايي كه مي‌خوريد، قرار دهيد.

طب سوزني و درمان آكنه

طب سوزني براي توضيح [جوش‌ها](http://www.zibasho.com/archives/4401)ي آكنه تئوري مخصوصي دارد و آن را به افزايش گرماي ريه‌ها نسبت مي‌دهند. به اين معنا كه براي از بين بردن اين جوش‌ها بايد ريه‌ها-كه به عقيده درمانگران طب سنتي چين اوضاع پوست را كنترل مي‌كنند- پاك شوند و گرماي اضافي آنها خارج گردد. راه خارج كردن اين گرماي اضافي فرو بردن سوزن‌هاي طب سوزني در نقاط  خاصي از بدن است. ثابت شده كه طب سوزني در درمان آكنه موثر است. اين درمان نه تنها جوش‌ها را هدف قرار مي‌دهد، بلكه مشكل زمينه‌اي بيمار را كه موجب رشد جوش‌ها مي‌شود نيز درمان مي‌كند. بيماران بايد زماني به متخصص طب سوزني مراجعه كنند كه آكنه آنها بسيار شديد شده و به درمان‌هاي  رايج پاسخ نمي‌دهد و درمان بسيار طولاني شده است. در اين صورت بايد با مشورت پزشك متخصص پوست خود به درمانگر [طب سوزني](http://www.zibasho.com/archives/2651) ماهري مراجعه كنند كه در زمينه درمان آكنه با طب سوزني تجربه كافي دارد.  لازم است بدانيد كه موفقيت اين درمان به خصوصيات هر فرد بستگي دارد و از اين رو تقريبا نمي‌توان پيش‌بيني كرد كه درمان در كدام بيمار جواب مي‌دهد و در كدام خير.

به علاوه، اين درمان نيز مانند درمان‌هاي رايج براي آكنه به زمان نياز دارد تا اثراتش را ظاهر كند. همچنين  لازم است براي نتيجه بهتر يك سري اصول خاص را هم در زندگي رعايت و تغييرات خاصي در تغذيه و روش زندگي‌ خود ايجاد كنيد. در طب سوزني آكنه نشان‌دهنده گرماي دروني بالاي بدن است و غذاهاي پرادويه و چرب اين جوش‌ها را بدتر مي‌كند. همچنين، استرس عاملي براي تشديد آكنه محسوب مي‌شود.

اگر مي‌خواهيد درمان طب سوزني را براي آكنه‌ تان شروع كنيد به نكات زير توجه كنيد:

يك درمانگر مجرب و توانا انتخاب كنيد. طب سوزني درماني نيست كه آن را ساده بنگاريد يا به افراد بي‌تجربه و آماتور مراجعه كنيد؛ علمي پيچيده است كه اگر ملاحظات لازم در اجراي آن رعايت نشود، سوزن‌ها درست و در جاي مناسب فرو نروند و پروسه درمان كامل و درست انجام نشود، مي‌تواند بسيار خطرناك باشد.
رژيم غذايي خود را تغيير دهيد. اگر متخصص پوست شما طب سوزني را پيشنهاد مي‌كند، احتمالا تغييراتي در رژيم غذايي و ورزش مرتب را هم در كنار آن توصيه خواهد كرد. كاهش مصرف غذاهاي چرب، چربي كمتري به پوست مي‌رساند و ورزش در كاهش استرس موثر خواهد بود.
براي گرفتن نتيجه صبر كنيد. بيشتر متخصصان معتقدند در صورتي كه يك فرد كاملا حرفه‌‌اي و باتجربه درمان را انجام دهد، پس از سومين جلسه درمان مي‌توان شاهد تغييرات بود. ولي به ياد داشته باشيد كه در اين خصوص افراد با هم تفاوت دارند و هيچ تضميني هم وجود ندارد كه درمان جواب دهد.

در كلينيك طب سوزني

توصيه مي‌شود يك ساعت قبل از شروع درمان يك غذاي سبك بخوريد و زياد قهوه يا نوشيدني‌هاي كافئين دار ننوشيد.   لباس راحتي بپوشيد كه تنگ نباشد و به راحتي روي بدن‌تان حركت كند.هر سوالي كه داريد پيش از درمان بپرسيد تا خيال‌تان كاملا راحت باشد و به خاطر ندانستن برخي چيزها دچار اضطراب نشويد. پيش از درمان صورت خود را پاك كنيد و كاملا بشوييد تا از هر گونه چربي و مواد آرايشي پاك باشد. هركدام از اين جلسات يك ساعت يا قدري بيشتر طول مي‌كشد. تعداد جلسات لازم براي تكميل درمان در هر فردي متفاوت است. يادتان باشد پيش از درمان تاريخچه‌اي از تمام بيماري هايي كه داشته‌ايد و درمان‌هايي كه روي شما انجام شده و فهرست داروهايي را كه مي‌خوريد در اختيار پرشك قرار دهيد. برخي  بيماري‌ها و برخي داروها نياز به مراقبت بيشتر و رعايت بعضي اقدامات احتياطي دارند كه پزشك بايد از آنها مطلع باشد. اگر خونريزي داريد، سرماخورده‌ايد، ديابت، صرع، سرطان، هپاتيت، ايدز، بيماري‌هاي عروق كرونر يا اختلالات مربوط به غده هيپوفيز داريد، حتما درمانگر را مطلع كنيد.
مبتلايان به پرفشاري خون يا ميگرن، كساني هستند كه انجام درمان روي آنها نياز به رعايت ملاحظاتي دارد. زنان باردار هم مجاز به استفاده از طب سوزني نيستند. طب سوزني براي جوان سازي پوست يا درمان آكنه روش غيرتهاجمي بي‌خطري است كه دوره نقاهت ندارد و هيچ جاي جراحي هم از خود بر جا نمي‌گذارد.
دنیای سلامت


زیبــا شــو دات کام

---
Source: Zibasho.com — https://www.zibasho.com/archives/4403