# دردهای سرو صورت‌ با منشا بینی و سینوس

- Category: سلامت
- Author: تحریریه علمی زیباشو
- Published: 2011-11-19T11:50:02+00:00
- Modified: 2011-11-19T11:50:02+00:00
- Canonical: https://www.zibasho.com/archives/5259
- Markdown: https://www.zibasho.com/archives/5259?format=md

---

[سردرد](http://www.zibasho.com/archives/5108#more-5108)خود بيماري‌ نيست‌، بلكه‌ نشانه‌اي‌ ازاختلال‌ يا يك بيماری زمينه‌ای است‌. منشأ سردرد مي‌تواند داخل‌ يا خارج‌ جمجمه‌ باشد. درد با منشأ داخل‌ جمجمه‌ای هنگامي‌ به وجود مي‌آيد كه‌ درمغز و ساختمان‌هاي‌  اطراف‌ آن‌ كشش‌ يا انبساط عروق‌ خوني ايجاد شود، به‌ گونه‌اي‌ كه‌ روي‌ اعصاب‌ مغزي يا گردني‌ حاوي‌ رشته‌هاي‌ آورنده‌ درد، فشار مستقيم وارد آيد. درد به صورت‌ خارج‌ جمجمه‌اي‌ ممكن‌ است‌ از وارد آمدن‌محرك‌ها به‌ ساختمان‌هاي‌ خاص‌ خارج‌ جمجمه‌اي‌ مانندچشم‌، سينوس‌، بيني‌ يا دندان‌ و در اثر انبساط يا التهاب‌عروق‌ خوني‌ حساس‌ به‌ درد، انقباض‌ عضلات‌ اسكلتي‌ ياغلاف اعصاب‌ مغزي‌ منشأ بگيرد.


 [سینوزیت](http://www.zibasho.com/archives/5113):
 درد سينوس‌ها یکي از علل‌ شايع‌ درد صورت‌ است. این درد معمولا روي‌ همان‌ سينوس‌ درگير محدود است؛ مگر در عفونت‌هاي‌سينوس‌ اسفنوئيد،كه‌ در اين‌ حالت‌ درد به صورت مركزی ياگسترده‌تر است‌. سينوس‌ها‌ توسط مخاط مژك‌داری پوشيده‌ شده‌اند كه‌ به‌ تغييرات ‌التهابي، شیمیایی، ضربه‌ها و حتی تغییرات سریع فشار هوا حساسند‌.


باروتروما

عبارت است از آسیب ناشی از تغییرات فشارهوا كه در اثر پرواز با هواپيما، غواصي‌ يا استفاده‌ از بالابرهايي‌ با سرعت‌ بالا يا ارتفاع‌ زياد دردناك مي‌شود. ساير سينوس‌ها نسبت‌ به‌ باروتروما حساسيت كمتری دارند. درد باروتروما اغلب‌ به‌ سينوس‌ فکی انتشار می يابد. هدف‌ درمان‌، از بين‌بردن‌ تنگی منافذ سینوس و درمان‌ عفونت‌هاي‌ اضافه‌ شده‌ است‌.


درمان

درمان تماس مخاطی، بر اساس علت و نوع تماس مخاطی متغیر است. به عنوان مثال، در صورتی که علت تماس مخاطی تورم بافتی مخاط بینی در اثر حساسیت باشد، با درمان آن بهبودی نسبی حاصل می‌شود. در بسیاری از موارد علت اصلی تماس مخاطی وجود ناهنجاری‌هایی در ساختمان‌های ظریف داخل بینی است که بدون ايجاد سينوزيت نقاط حساس به درد را در بینی و سینوس‌ها تحت فشار قرار مي‌دهد. دردهای تماسی با استفاده‌ از بي‌حس‌ كننده‌های موضعي‌ يا ضد احتقان‌ها، به‌ طور موقت ‌بهبود مي‌يابد. بهبود دائمي‌ با اصلاح ناهنجاری حاصل می‌شود. شاید شناخته‌ شده‌ترین نوع این تماس‌ها انحراف‌ تيغه‌ بيني‌ به همراه بزرگ‌ شدن‌ يكي‌ از شاخك‌ها باشد که در این حالت تيغه‌ بيني‌ و ديواره‌ جانبي‌ آن‌ در تماس‌ با يكديگر قرارمی‌گيرند. تماس‌ بين‌ تيغه‌ بيني‌ و شاخك‌تحتاني‌ سبب‌ درد در محل‌ تماس‌ و انتشار درد به‌ فك‌فوقاني‌ و گونه‌ مي‌شود. تماس‌ شاخك‌ مياني‌ با تيغه‌ بيني‌‌ يا ديواره‌ طرفي‌ بيني‌، نيز باعث درد موضعي‌ و درد در ناحيه‌ گونه‌، اطراف‌ چشم‌ يا پيشاني‌ مي‌شود. اين‌ درد معمولا بسته‌ به تغییرات داخلی بینی ناشی از شرایط محیطی، كم‌ و زياد مي‌شود. یک ناهنجاری ساختمانی بسیار شایع در شاخک میانی بینی به نام کونکا بولوزا؛ عامل بسیاری از دردهای تماسی است. کونکابولوزا حالتی است که در آن شاخک میانی بینی به جای یک لایه استخوان، حاوی دو لایه استخوان است كه بین این دو لایه فضای خالی حاوی هوا وجود دارد. این حالت موجب چند برابر شدن حجم شاخک میانی بینی و در نتیجه اثرات فشاری آن بر روی نواحی حساس به درد بینی و سینوس می‌شود. درمان کونکابولوزا برداشتن استخوان مضاعف اضافی به روش جراحی اندوسکوپیک است. ناهنجاری‌های متعدد دیگری نیز در شاخک میانی وجود دارد که مي‌تواند عامل دردهای تماسی باشد. بسیاری از این مشكلات در صورت تشخیص دقیق، به روش اندوسکوپیک قابل درمان هستند.


دردهای راینوژنیک


در گذشته بسياری از پزشكان تا زماني كه علائم قابل توجهي در رابطه با سينوس‌های بيمار وجود نداشت، تشخيص سردرد مرتبط با مشكلات سينوس را مد نظر قرار نمی دادند. اختلالات بینی و سينوس به صورت نقاط تماس بين دو سطح مخاطي مي توانند سردردهای ارجاعي ايجاد كنند وعلائم آنها دقيقا مشابه سردردهای دیگر باشد. جدیدترین بررسي‌های انجام‌شده روی بيماراني كه به علت تماس مخاطي در سيستم بيني و سينوس دچار سردرد هستند، نشان مي دهد كه آزادسازی ماده‌ای به نام پی از سطوح مخاطی در حال تماس، موجب برانگیختن درد در سیستم تحت سیطره عصب پنجم مغزی می‌شود. غلظت این  ماده در مخاط سالم بيشتر از مخاط ملتهب است؛ بنابراين تماس مخاطي در فردی كه زمينه عفونت و التهاب مزمن ندارد درد بيشتری ايجاد مي كند. به همین دلیل است که بسیاری از این بیماران به دلیل نداشتن عفونت در عکسبرداری‌های رادیوگرافی و سی تی اسکن به گمان دردهای عصبی، مورد درمان‌های طولانی مدت با داروهای اعصاب قرار مي‌گيرند که کارساز هم نیست. بنابراین نيازي به وجود علائم سينوزیت نیست تا با مشاهده آنها تشخيص سردرد مرتبط با سينوس داده شود. اندوسكوپي بيني و سينوس امكان تشخيص مشكل را در اين دسته از بيماران فراهم ساخته كه در برخي موارد كليد حل معمای درد است. در اندوسکوپی بینی نقاط تماس مخاطی قابل تشخیص است. بی‌حس کردن این نقاط درحین اندوسکوپی تشخیصی موجب کاهش موقت درد و برعکس، تحریک این نقاط موجب القای درد می‌شود که این امر تشخیص سردردهای ناشی از تماس مخاطی را محتمل‌تر می‌کند. درمان اساسی در این حالت شامل کاهش یارفع نقاط تماسی است. بنابراین در مورد این بیماران، در وهله اول اقدامات تشخیصی، شامل اندوسکوپی بینی (در کنار بررسی سی تی اسکن) راهگشای تشخیص است. در مورد سردردهای تماس مخاطی تجربه نشان می‌دهد که در اکثر موارد درصورت تشخیص دقیق، سردردهای بیمار کمتر می‌شود و هفتاد درصد بیماران بهبود مي‌يابند. با این وجود؛ از آنجا که سردرد علامت شایع از بسیاری از اختلالات جسمی و روانی است، صرف تشخیص و یا درمان نقاط تماس مخاطی نمی‌تواند در تمام موارد درمان‌کننده باشد. و بيمار بايد از نظر ابتلا به اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب، دردهای میگرنی و غیره نيز مورد بررسي قرار گيرد.
دکتر محسن نراقی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران


زیبــا شـــو دات کام

---
Source: Zibasho.com — https://www.zibasho.com/archives/5259