# رابطه کبد چرب و چاقی

- Category: سلامت
- Author: تحریریه علمی زیباشو
- Published: 2012-01-09T16:20:28+00:00
- Modified: 2012-01-09T16:20:28+00:00
- Canonical: https://www.zibasho.com/archives/5561
- Markdown: https://www.zibasho.com/archives/5561?format=md

---

كبد با وزن تقريبي 1500 گرم، بزرگ‌ ترين غده بدن محسوب می گردد. اين اندام از دو بخش اصلی راست و چپ تشكيل شده و از دو منبع خونی تغذيه مي‌شود، يكي سرخرگ كبدی كه از سرخرگ آئورت منشاء گرفته و ديگری سياهرگ باب كه خون گرفته شده از لوله گوارش را به كبد می آورد. تحت اين شرايط حدودا 5/1 ليتر خون در دقيقه در كبد گردش مي‌كند.
كبد عضوی است كه قادر به بازسازی خود بوده و تنها وجود 10 تا20 درصد از آن برای ادامه حيات كافي است، ولي با خارج شدن آن از بدن ظرف 24 ساعت مرگ بيمار حتمي است. اين اندام در اكثر فعاليت‌هاي متابوليكی بدن نقش موثر داشته و بيش از 500 عمل مختلف انجام مي‌دهد. بيماري‌هاي كبد به شكل حاد يا مزمن، ارثي و اكتسابي ديده مي‌شوند.
كبد چرب يكي از مشكلاتي است كه در صورت عدم درمان مناسب، مي‌تواند به سيروز كه شكل خطرناك‌ تری از بيماری كبدی است، منجر گردد.
زمانی كه چربي بيش از 5 تا 6 درصد از وزن كبد را تشكيل دهد، ذرات آن در سلول‌های كبدی با ميكروسكوپ، قابل مشاهده است. اگر 10 درصد وزن اين اندام از چربي باشد، بيماری كبد چرب را متوسط و چنانچه اين رقم به 25 درصد برسد، بيماري را شديد مي‌نامند. در بعضی موارد خاص چربی جمع‌ شده تا 50 در صد وزن كبد را تشكيل مي‌دهد. در اين بيماري، اندازه كبد به خاطر تجمع چربي در آن بزرگ مي‌شود.

از علل عمده بروز كبد چرب مي‌توان به اين موارد اشاره كرد:

- پرخوری و چاقی، كه منجر به بروز كبد چرب غيرالكلي مي‌شود.
- مصرف بي‌رويه نوشيدني‌هاي الكلي، كه منجر به كبد چرب الكلي مي‌گردد.
- برخــــــي از انـــــــــــواع هيپرليپوپروتئينمي‌ها
- فقر شديد غذايي
- استفاده از برخي مواد مخدر
همان‌ طور كه مي‌دانيم پرخوری و مصرف زياد غذاهای پر انرژي با كربوهيدرات و چربي زياد از علل اصلي [افزايش وزن](http://www.zibasho.com/archives/5477) و چاقي مي‌باشند. مازاد انرژي دريافتي به تری گليسريد كه شكل ذخيره انرژی در بدن است، تبديل مي‌شود. اين نوع چربی ها علاوه بر تجمع در مناطق خاصي مانند زير پوست، ناحيه شكم، باسن و...، در بافت كبد نيز جمع شده و به مرور سبب ايجاد كبد چرب مي‌شوند. تحقيقات علمي‌ نشان مي‌دهند كه با افزايش شيوع چاقي در كودكان و نوجوانان، احتمال تجمع چربي در[كبد](http://www.zibasho.com/archives/4977) و بروز اين بيماري نيز در اين گروه سني بالا رفته است كه در صورت عدم توجه مي‌تواند در آينده سبب تخريب بافت كبد و افزايش احتمال بروز سيروز شود.

ديابتی های چاق كه بيماری آنها از نوع غير وابسته به انسولين مي‌باشد، نيز در خطر ابتلا به اين بيماري هستند.  كبد چرب گاه در افرادي كه به مدت طولاني از نوشيدني‌هاي الكلي استفاده مي‌كنند، ديده مي‌شود؛ به همين علت در كشورهايي كه مصرف اين نوع نوشيدني‌ها متداول است، حدود 90 درصد سيروزهاي كبدي (كه به دنبال كبد چرب بروز مي‌كنند) به دليل مصرف الكل مي‌باشد.

فقر غذايي و كمبود طولانی مدت دريافت پروتئين‌هاي حيواني كه بيشتر در كودكان كشورهاي عقب‌افتاده مشاهده مي‌شود، يكي ديگر از علل كبد چرب است. الگوي غذايي اين كودكان شامل كربوهيدرات فراوان (‌بيش از نياز‌) و كمبود يا حتي فقدان دريافت پروتئين حيواني است. اين شرايط سبب ايجاد نوعي سوءتغذيه شديد در آنها مي‌شود كه كبد چرب يكي از عوارض آن است. در بسياري از موارد چنانچه اين كودكان تحت تغذيه مناسب قرار گيرند، كبد چرب آنها به طور كامل درمان مي‌گردد.
علائم كبد چرب شامل فشار و سنگيني در بخش بالا و سمت راست شكم بوده، كه گاهي اوقات با درد و كاهش قدرت بدني همراه است.
درمان كبد چرب معمولا با حذف عامل ايجاد‌كننده آن امكان‌پذير مي‌باشد. در افراد الكلي قطع مصرف نوشيدني‌هاي الكلی ضروری است.
در شرايطي كه بيماري بر اثر چاقي، مصرف و تجمع زياد چربي در بدن بروز كرده باشد، پيروي از يك رژيم غذايي سالم و كم‌كالري به همراه تحرك و فعاليت بدني مناسب در كنترل و درمان بيماري موثر مي‌باشد.
همانطور كه می دانيم به غير از مصرف زياد چربي‌ها، دريافت فراوان كربوهيدرات‌های ساده (قند، شكر و فرآورده‌هاي غذايي حاوي آنها) ‌و مواد نشاسته‌اي نيز يكي از دلايل اصلي افزايش چربي و تجمع تری گليسريدها در بدن مي‌باشد؛‌بنابراين در رژيم غذايي اين بيمار ان بايد دريافت اين نوع مواد غذايي تعديل شود.
همچنين، دريافت چربي‌های اشباع محدود شده و به جاي آن از انواع چربي‌های غيراشباع و مغزها در حد مناسب استفاده شود.
به دريافت كافي پروتئين‌ها، به‌خصوص در رژيم كودكان و نوجوانان چاق توجه شود.
در[رژيم غذايي](http://www.zibasho.com/archives/4901) به ميزان قابل توجهی از ميوه و سبزی هاي تازه، حبوبات و غلات سبوس‌ دار استفاده گردد.
منيره دادخواه كارشناس ارشد تغذيه و رژيم‌ درماني انستيتو تحقيقات تغذيه‌ ای و صنايع غذائی كشور


زیبــا شــو دات کام

---
Source: Zibasho.com — https://www.zibasho.com/archives/5561