اول خودمان!
اگر ارتباط ما با فرزندانمان ارتباطی سالم‌، توام با درک و در کل ارتباط خوبی باشد‌، تقریبا هر کاری که انجام بدهیم‌، آنها هم انجام می‌‌دهند. معمولا در خانواده دخترها با مادر و پسر‌‌ها با پدرهایشان همانندسازی می‌‌کنند. این همانندسازی از سنین پایین شروع می‌‌شود و از همان سال های اولیه، کودک سعی می‌‌کند مانند والدین اش رفتار کند. در برخی موارد که کودک از رفتار مادر یا پدر خود رنجیده یا منزجر شده باشد همانندسازی با والد غیر همجنس و گاه با برخی از بزرگترهای دیگر انجام می‌‌شود. بنابراین اولین راه تشویق فرزندانمان به روزه گرفتن‌، این است که خودمان روزه بگیریم. همچنین اگر مادر بزرگ‌، خاله یا دایی‌، عمو یا عمه‌ای در خانه‌مان باشد که اهل روزه است‌، فرزندانمان به روزه گرفتن تشویق می‌‌شوند.

ماه رمضان‌، ماه غذا خوردن یا غذا نخوردن نیست !!!
بر خلاف تصور برخی از بزرگترها‌، ماه رمضان‌، ماه غذا خوردن یا غذا نخوردن نیست ! منظورم این است که نباید ماه رمضان را تنها از جنبه شکم و محرومیت کشیدن به کودکانمان معرفی کنیم. ماه رمضان برکات زیادی دارد و ما باید بتوانیم آن برکات را به فرزندانمان تفهیم کنیم. برای مثال، به موارد زیر توجه کنید :

ماه درک بیشتر حضور خدا
به فرزندانمان یاد بدهیم که نخوردن غذا و آب‌، دعا کردن و مناجات بیشتر‌، مراقب گفتار و رفتار بودن در ماه رمضان و برخی مهار‌‌ها و کنترل های دیگر‌، همه و همه برای این است که توجه ما به خداوند بیشتر شود‌، بتوانیم به خداوند نزدیک‌تر شویم و حضور خداوند را در زندگی‌مان بیشتر حس کنیم. بتوانیم خداوند را وارد زندگی خود کنیم‌، با او ارتباط برقرار کنیم و او را بخوانیم و دعاهایمان را به حضور متعالش بسپاریم.

ماه افزایش مهار و بردباری
به فرزندانمان یاد بدهیم که ماه رمضان و روزه‌داری تمرینی برای مهار بیشتر نیازها و افزایش صبر و بردباری است. در این ماه یاد می‌‌گیریم که حتی در مقابل عمده‌ترین و اساسی‌ترین نیازهای جسمانی‌مان مقاومت و خود را مهار کنیم. بتوانیم جلوی هوس‌های بیهوده را بگیریم و خود را از گفتار و کردار بد دور کنیم. این تمرین را باید همچنان در طول سال ادامه بدهیم. این نیست که فقط گرسنگی یا تشنگی بکشیم بلکه منظور این است که بتوانیم در جایی که لازم است گرسنگی و تشنگی را چند ساعتی مهار کنیم و در زمانی دیگر آنها را برطرف کنیم. این مهار‌، رشد دهنده است و توانایی های جسمانی و روحی انسان را بالا می‌‌برد.
متاسفانه مهار رشد دهنده در زمانه ما‌، فراموش شده یا کمرنگ است و نداشتن مهار است که بسیاری از بزرگسالان را در دام اعتیاد‌، جرم‌‌ها و گناهان می‌‌اندازد و حتی آینده آنها را نابود می‌‌کند.

ماه همذات پنداری با مردم فقیر و گرسنه
به فرزندانمان یاد بدهیم هدف از گرسنه ماندن در ماه رمضان تنها این نیست که شکم ما خالی بماند. بلکه می‌‌خواهیم با گرسنه ماندن‌، گرسنگان دیگر را درک کنیم. این درک به ما کمک خواهد کرد که فقط به فکر خودمان نباشیم بلکه به فکر همه انسان‌‌ها باشیم. کمک می‌‌کند نسبت به اطرافیان و همنوعان خود بی‌تفاوت نباشیم و خودخواه یا خدای ناکرده ظالم بار نیاییم. حتی می‌‌توانیم بعد از افطار از آنها سوال کنیم که به نظر آنها گرسنگی و تشنگی چقدر سخت است؟ و به نظر آنها برای گرسنگان دیگر چه کارهایی می‌‌توان انجام داد تا ذهن آنها به کار بیفتد و حس همدردی و همدلی آنها با انسان‌‌های دیگر بالا برود.

ماه کمک و خیر رسانی به دیگران
چقدر خوب است اگر بتوانیم همراه با فرزندانمان در این ماه و بعد از افطار‌، شبانه‌، با الگو برداری از حضرت علی(ع) و بطرزی ناشناس به محله‌های نیازمند برویم و به قدر وسع خودمان‌، به آنها کمک کنیم. بدین ترتیب فرزندانمان شناخت بیشتر و موثر‌تری از ماه رمضان پیدا می‌‌کنند و انگیزه آنها برای روزه گرفتن و همچنین خدمت و خیر رسانی به بندگان خدا بیشتر می‌شود. در عین حال ما درس بزرگی به آنها می‌‌دهیم که بتوانند مردم فقیر و از نظر مالی پایین‌تر را هم مشاهده کنند‌، درد آنها را بفهمند و از خودخواهی خود کم کنند.

ماه شکر و حمد
وقتی فرزندانمان با زندگی افراد نیازمند روبرو شوند علاوه بر این که انگیزه بیشتری برای کمک به مردم در راه خدا پیدا می‌‌کنند‌، بهتر و بیشتر می‌‌توانند شکر خدا را به خاطر امکانات و موهبت‌هایی که دارند به جای آورند و این چیزی است که ما باید بدون منت گذاشتن بر سر آنها‌، به آنها یاد بدهیم و گوشزد کنیم. در ماه رمضان مدام از آنها بپرسید که چگونه می‌‌توانیم خدا را بیشتر و بیشتر شکر کنیم و در باره مفهوم «شکر نعمت‌، نعمتت افزون کند» با آنها بیشتر صحبت کنیم.

ماه دعا و مناجات
اگر بتوانیم هر شب بعد از نماز و افطار‌، یا در وقت سحر‌، در منزل‌، با همه خانواده‌، دعای دسته جمعی (که البته کوتاه و در ظرفیت فرزندانمان باشد) بخوانیم‌، باز هم به درک بیشتر فرزندانمان از این ماه پر برکت کمک کرده‌ایم. حتی اگر همه دور هم جمع شویم و هر کسی دعای تکی هم بخواند خوب است. با فرزندانمان درباره درک خدای حی و قیوم و ایمان به خداوند بخشنده و مهربان که دعاها را پاسخ می‌‌گوید صحبت کنیم و سعی کنیم رابطه آنها را با خداوند قوی کنیم بطوری که همیشه بتوانند خداوند را پشتیبان و حامی خود در زندگی بدانند و به خدای بزرگ اتکا کنند.

رکسانا خوشابی مشاور

زیباشـــو دات کام

رمضان ماهی برای فرزندانمان یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

روزه دفع سموم از بدن را تسهیل می‌کند
غذاهای آماده و فراوری شده حاوی مقادیر زیادی افزودنی هستند. این افزودنی‌های غذایی در اکثر موارد در بدن تبدیل به سموم مختلف می‌شوند. بیشتر این سموم در چربی‌های بدن ذخیره می‌شوند. از آنجا که روزه گرفتن، مخصوصا به مدت طولانی، باعث از بین رفتن چربی‌های بدن می‌شود، با متابولیزه شدن چربی‌ها، سمومی‌که در چربی‌ها موجودند نیز در بدن آزاد می‌شوند. از این به بعد، کلیه‌ها، کبد و سایر اعضای مربوطه می‌توانند این سموم را دفع کنند.

روزه به سیستم گوارش فرصت استراحت می‌دهد
هنگامیکه فرد روزه می‌گیرد، سیستم و اندام‌های گوارشی او فرصت استراحت پیدا می‌کنند. البته فعالیت این اندام‌ها به طور کامل قطع نمی‌شود و آنها به ترشحات گوارشی خود ادامه می‌دهند، اما در مقیاس بسیار کمتر. روزه منجر به توقف ترشح اسید معده نمی‌شود؛ به همین دلیل است که معمولا به افراد مبتلا به بیماری زخم معده توصیه می‌شود با احتیاط بیشتری روزه بگیرند و یا به طور کلی از روزه داری صرف نظر کنند. در کل، روزه داری برای افرادی که معده سالمی ‌دارند بسیار مفید است و نه تنها به تنظیم مایعات بدن آنها کمک می‌کند، بلکه به دلیل هضم تدریجی غذا، انرژی به تدریج در بدن آنها آزاد می‌شود و از انباشت کالری‌های اضافی جلوگیری می‌کند.

روزه به کاهش التهابات در بدن کمک می‌کند
برخی تحقیقات نشان می‌دهند که روزه‌داری به کاهش بیماری‌های ناشی از التهابات و انواع آلرژی کمک می‌کند. از بهترین نمونه‌های بیماری‌های ناشی از التهاب، می‌توان آرتروز روماتیسمی‌ و بیماری پوستی مانند پسوریازیس را نام برد. همچنین برخی متخصصان معتقدند روزه می‌تواند ورم روده را نیز کاهش دهد.

روزه قند خون را کاهش می‌دهد
روزه باعث می‌شود گلوکزهای موجود در خون شکسته شوند تا در طول مدت گرسنگی، بدن بتواند از آنها قند دریافت کند. کاهش گلوکز خون موجب استراحت لوزالمعده می‌شود. گلوکاگون برای تسهیل شکسته شدن گلوکز خون تولید می‌شود. همه این امور باعث کاهش کلی قند خون می‌شوند.

روزه به سوختن چربی‌های بدن کمک می‌کند
اولین واکنش بدن به روزه و گرسنگی ناشی از آن، شکسته شدن گلوکز است. هنگامیکه گلوکز از راه تغذیه به بدن نرسد، بدن از گلوکزهایی که در بدن موجود است استفاده می‌کند و آنها را برای جذب به قطعات کوچک‌تر تقسیم می‌کند. ذخیره‌های چربی گزینه‌های خوبی برای تبدیل به گلوکز هستند.

روزه فشارخون را تنظیم می‌کند
روزه گرفتن یکی از راه‌های طبیعی و غیر شیمیایی کاهش فشار خون است. روزه گرفتن احتمال بسته شدن رگ‌ها در اثر تجمع چربی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. در طول زمانیکه فرد روزه است، گلوکز و در پی آن چربی‌های موجود در بدن او برای تولید انرژی تجزیه می‌شوند. همچنین فعالیت و سوخت و ساز بدن متعادل شده و از سرعت آن کاسته می‌شود. در نتیجه شدت جریان خون از محدوده خاصی فراتر نمی‌رود و در نتیجه فشار خون فرد پایین می‌ماند.

روزه به کاهش وزن کمک می‌کند
روزه گرفتن در کاهش وزن سریع تاثیر زیادی دارد. روزه، میزان چربی‌های انباشته شده در بدن را کاهش می‌دهد. البته روزه گرفتن راه خوبی برای کاهش وزن نیست. بهتر است اگر قصد دارید از وزن خود بکاهید، از راه‌هایی مانند کاهش مصرف قند و چربی و افزایش مصرف سبزیجات استفاده کنید.

روزه منجر به اصلاح الگوی غذایی می‌شود
تحقیقات نشان می‌دهند که روزه داری می‌تواند میل افراد به خوردن تنقلات مضر و غذاهای فراوری شده را کاهش دهد. همچنین روزه افراد را به خوردن مواد غذایی طبیعی، خصوصا آب و انواع میوه، تشویق می‌کند، البته این یکی از راه‌های تاثیر روزه بر اصلاح الگوی غذایی است.

روزه سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند
اگر افراد در کنار روزه داری، یک رژیم غذایی مناسب نیز داشته باشند، سیستم ایمنی بدن آنها می‌تواند تقویت شود. خارج شدن سموم از بدن و سوختن چربی‌ها یکی از دلایل افزایش مقاومت سیستم ایمنی است. اگر پس از یک روز کامل روزه داری، فرد اولین چیزی که برای خوردن انتخاب می‌کند یک میوه باشد، می‌تواند از طریق همان یک میوه مقادیر زیادی ویتامین و املاح ضروری را وارد بدن خود کند. ویتامین A و E دو آنتی اکسیدانی هستند که به وفور در انواع میوه‌ها وجود دارند. این دو ویتامین در تقویت سیستم ایمنی بسیار موثر هستند.

روزه داری می‌تواند در مبارزه با انواع اعتیاد موثر باشد
برخی محققین ثابت کرده‌اند که روزه داری می‌تواند در مبارزه با اعتیاد به موادی نظیر نیکوتین، الکل، کافئین و … بسیار موثر باشد. هرچند که برای ترک هر نوع اعتیادی، مولفه‌های خاصی باید رعایت شوند، اما روزه داری نیز می‌تواند خیلی موثر باشد.

کلام آخر
با وجود تمام فوایدی که برای روزه ذکر شد، روزه داری گاه منجر به بروز برخی مشکلات نیز می‌شود. روزه داری می‌تواند آب بدن را بیش از حد کم کند و فرد را دچار بی‌آبی یا گرمازدگی کند. همین امر ممکن است منجر به بروز سردردهای شدید و یا حتی سردردهای میگرنی در افراد مستعد شود. سوزش و زخم معده نیز در برخی موارد از دیگر پیامد‌های روزه داری است.توصیه می‌شود خانم‌های باردار و یا شیرده؛ افراد مبتلا به سوء‌تغذیه؛ دیابت؛ نارسایی‌های قلبی؛ کلیوی و کبدی و امثال آن، طبق نظر متخصص مربوطه اقدام به گرفتن روزه نمایند.

دکتر احمدرضا درستی متخصص تغذیه

زیبــاشــو دات کام

۱۰ فایده شگفت انگیز روزه! یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

در حالی که به گفته دکتر محمد هاشمی، دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران، چنین افرادی نه تنها وزنشان بدرستی کاهش نمی یابد، بلکه وزن کاهش یافته آنها طی چنین فرآیندی پایدار نبوده و باز می‌گردد. از سوی دیگر، این افراد با چنین عملکردی از اصل اساسی روزه‌داری و تعبد که حفظ سلامت است نیز فاصله می‌گیرند. این متخصص تغذیه می‌گوید: بسنده کردن به میزان کالری مواد غذایی و نادیده گرفتن محتوای آنها گرچه ممکن است در کوتاه‌مدت پاسخگوی نیاز سلیقه‌ای افراد بوده و تغییر وزن مناسبی برای آنها داشته باشد، اما در درازمدت بدن آنان را با کمبود تغذیه‌ای، افت سطح ایمنی و در نهایت بیماری مواجه می‌کند. به همین دلیل افراد در همه حالات باید از هرم غذایی که الگویی مبتنی بر نیازهای تغذیه‌ای بدن انسان است برای تعیین نوع مواد خوراکی روزانه پیروی کنند. این اصل در همه شرایط پابرجاست و در ایام روزه‌داری نیز صدق می‌کند. به این معنا که باید مواد مورد نیاز بدن در فاصله بین افطار تا سحر با توجه به هرم غذایی از طریق خوراکی‌ها تامین شود تا به سلامت فرد روزه‌دار خدشه‌ای وارد نشود.

روزه‌داری، نه با هدف کاهش وزن
دکتر هاشمی با تاکید بر این که با یک تغذیه صحیح در ایام ماه مبارک رمضان، وزن فرد نباید تغییر چندانی داشته باشد، می‌گوید: برخی افراد از دوران روزه‌داری برای کاهش وزن استفاده می‌کنند. البته نیت اصلی روزه‌دار باید تقرب به درگاه الهی باشد، اما چنانچه به شکلی اصولی و با برنامه‌ای تنظیم شده اقدام به رژیم کاهش وزن کند، می‌تواند با دستیابی به هدف خود، گام بلندی هم در جهت سلامت بردارد، اما کم‌خوری و امساک غیرمنطقی و خودسرانه، گرچه ممکن است طی ماه رمضان کاهش وزن را در پی داشته باشد، اما این کاهش وزن مانند دیگر روش‌های غیراصولی، خیلی زود متوقف و با سرعت به وزنی بالاتر از وزن قبلی بازمی‌گردد، ضمن این که در برخی موارد به دلیل اختلالی که در سیستم سوخت و ساز بدن افراد ایجاد می‌کند، رژیم گرفتن و کاهش وزن اصولی در آینده را نیز با مشکل مواجه می‌سازد.

تغذیه درست در وعده سحری؛ کاهش گرسنگی و تشنگی
خوردن وعده سحری در روزه‌داری یک اصل سلامت است. یعنی نه‌تنها روزه‌دار در ساعات سحر از برکات معنوی فریضه خود بهره‌مند می‌شود، بلکه با خوردن سحری مناسب می‌تواند به پایداری سطح آب و قند خون طی روزهای بلند کمک کند.
دکتر هاشمی توضیح می‌دهد: میوه‌های حاوی فیبر و سالاد گزینه‌های مناسبی هستند که مصرف آنها در کنار وعده اصلی می‌تواند به این منظور کمک کند. ولی نوشیدن بیش از حد آب در این وعده ممکن است منجر به سوءهاضمه و مشکلات گوارشی شود لذا بیشتر از دو لیوان آب در وعده سحری توصیه نمی‌شود.

این متخصص تغذیه با اشاره به یکی از اشتباهات تغذیه‌ای رایج روزه‌داران یعنی مصرف غذاهای بسیار شیرین یا پرچرب در وعده سحری می‌افزاید: افراد تصور می‌کنند از این طریق می‌توانند انرژی روزانه خود را ذخیره کنند، در حالی که خوردن خوراکی‌هایی نظیر شیرینی‌های خامه‌ای یا سنتی مانند شله‌زرد و شیر‌برنج به مقدار زیاد یا غذاهای پرچرب مانند کله‌پاچه موجب ترشح ناگهانی انسولین و به دنبال آن افت قند خون و ضعف، بی‌حالی و احساس گرسنگی در پی آن می‌شود. ضمن این که احساس تشنگی را نیز در طول روز افزایش می‌دهد و از طرف دیگر به علت کالری بالا می‌توانند منجر به تجمع چربی، افزایش وزن و چاقی شود. با این حال نوشیدن آبمیوه طبیعی نیز از انتخاب‌های خوب در وعده سحری است.

افطار کنید، ولی دچار چاقی و اضافه وزن نشوید
متخصصان تغذیه همیشه تاکید می‌کنند بهتر است وعده افطار با یک نوشیدنی ولرم نظیر چای، آب یا شیر به همراه مواد قندی حاوی فیبر مانند خرما آغاز و با یک غذای سبک مثل نان و پنیر یا آش و سوپ کامل شود. دکتر هاشمی نیز تاکید می‌کند: نوشیدن مقادیر زیاد آب بویژه آب سرد می‌تواند مشکلاتی نظیر سوءهاضمه، دل درد و بی‌اشتهایی را برای فرد در پی داشته باشد. حدود یک ساعت بعد از افطار نیز وعده اصلی شام توصیه می‌شود که به شکل شام‌های معمول و با پرهیز از پرخوری همراه سبزی و سالاد تکمیل‌کننده نیازهای تغذیه‌ای فرد است. فاصله پس از افطار تا سحر زمان مناسبی برای تامین آب مورد نیاز بدن است که باید مصرف آن تدریجی باشد. همچنین استفاده از میوه‌ها نیز برای تکمیل هرم تغذیه‌ای در همین زمان توصیه می‌شود.

وی با اشاره به مصرف کنترل شده خوراکی‌هایی چون زولبیا و بامیه، حلوا و شله‌زرد می‌افزاید: استفاده بی‌رویه از این خوراکی‌ها ضمن آن که چاقی واضافه وزن را به دنبال دارد، در درازمدت به دلیل داشتن قند بالا می‌تواند خطر بروز دیابت را در فرد افزایش دهد.

روزه‌دار نباید زیاد بخوابد
دکتر هاشمی با اشاره به یکی دیگر از اشتباهات رایج در ماه رمضان یعنی خوابیدن بی‌رویه روزه‌داران بویژه با طولانی بودن روزها در تابستان می‌گوید: خوابیدن زیاد می‌تواند نظم ترشحات هورمونی و محورهای مغزی تنظیم‌کننده روزه‌داران را به هم ریخته و اختلالاتی در آنها ایجاد کند که حتی پس از پایان ماه رمضان نیز اثرات منفی آن ادامه خواهد داشت.

تداوم رژیم لاغری با روزه‌داری، ممکن‌یا‌غیرممکن؟
بسیار دیده می‌شود کسانی که تحت رژیم لاغری هستند در طول این ماه از مراجعه به پزشک خود خودداری می‌کنند و کم‌خوری این روزها را برای تداوم رژیم کافی می‌دانند، در حالی که به گفته دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی، تداوم روند کاهش وزن و موفقیت در حفظ آن بعد از ماه مبارک رمضان، مستلزم پیروی از الگوی صحیح تغذیه در زمان روزه‌داری است و رعایت نکردن آن می‌تواند بر تاثیر برنامه‌های غذایی بعد از ماه رمضان تاثیر نامطلوب بگذارد و دستیابی به اهداف کاهش وزن را مشکل کند.

 زیبـاشــو دات کام

روزه لاغر می کند اگــر… یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

“آری” پاسخی است که به پرسش رایج ورزشی‌ها در آستانه ماه رمضان باید داد و آن اینکه “آیا می‌توان در این ماه به فعالیت‌های ورزشی در حین روزه‌داری ادامه داد”؟؛ چراکه تحقیقات علمی و پزشکی ثابت کرده که روزه گرفتن مانع ورزش کردن نخواهد شد البته به شرطی که فرد ورزشکار با یک برنامه غذایی غنی، انرژی مورد نیازش در طول روز را حفظ کرده و از پایین آمدن فشار و قند خون خود جلوگیری کند و در عین حال بهترین زمان ممکن را برای ورزش کردن انتخاب کند.

البته در هر کشور ورزشکاران به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ ورزشکارانی که آنها را در قالب ورزش همگانی می‌شناسیم. یعنی کسانی که روزانه و برای سلامتی عمومی خود ۳۰ دقیقه تا ۳ ساعت به ورزش روزمرده می‌پردازند. این دسته از ورزشکاران در گروه اول قرار دارند. گروه دوم ورزشکاران را هم حرفه‌ای‌ها و قهرمانان ملی تشکیل می‌دهند که روزانه باید طی دو تا سه مرحله تمرین حرفه‌ای داشته باشند اما آنچه مهم است اینکه ورزش کردن همراه با روزه‌داری برای هیچ یک از این دو گروه ممنوعیت ندارد البته به شرط رعایت یکسری باید و نبایدها.

ورزشکاران چگونه روزه بگیرند؟

بنا به توصیه پورکاظمی، رئیس فدراسیون پزشکی ورزشکاران گروه اول مجاز به روزه‌داری هستند اما باید از شدت تمرینات‌شان بکاهند تا آب بدن از دست نرود. ضمن اینکه نباید در ساعت گرم روز ورزش کنند و در عین حال باید مراقبت‌های پزشکی روزه و ورزش را رعایت کنند.

ورزشکاران گروه دوم هم که به لحاظ عملکرد حرفه‌ای روزانه ۵ تا ۱۰ هزار کالری انرژی نیاز دارند می‌توانند روزه بگیرند به این شرط که در زمان افطار از مختصری غذا شامل نشاسته (به میزان بیشتر) و کمی هم پروتئین استفاده کنند و مایعات زیادی هم مصرف کنند. یعنی در فاصله زمانی میان افطار تا سحر هم حدود ۲ لیتر مایعات (معادل ۸ لیوان آب) استفاده کنند.

این وعده غذایی فراموش نشود

در کل ورزشکاران باید توجه کنند که بدون سحری روزه نگیرند اما از پرخوری هنگام سحر هم پرهیز کنند. قطعا بیدار نشدن برای سحر کاملا اشتباه است به خصوص اگر قرار است فرد در طول روز فعالیت ورزشی داشته باشد. نخوردن سحری باعث ضعف و بی حالی فرد روزه‌دار می‌شود از طرفی زیاده روی در آن هم باعث فشار کاذب به معده و دستگاه گوارش فرد خواهد شد و مشکلاتی مانند درد و زخم معده را به همراه دارد.

سحر و یک پیاله قرمه سبزی

توصیه پزشکان برای وعده غذایی سحری و اینکه مصرف چه مواد غذایی در این وعده بهتر است هم این بود: بهتر است رژیم غذایی سحر شامل مواد غذایی متنوعی باشد. باید از مواد غذایی پروتیئن‌دار مانند تخم مرغ، گوشت، لبنیات و حبوبات در این وعده استفاده شود. البته غذاهای نشاسته‌ای مانند برنج، سیب زمینی، نان و ماکارونی هم نباید فراموش شود. ضمن اینکه باید به استفاده از سبزی، سالاد و در کل غذاهای فیبر دار توجه زیادی داشت. به طور مثال هشت قاشق برنج همراه با یک پیاله قرمه سبزی که یک خورشت کامل است همره با ماست برای وعده غذایی سحر مناسب است. نکته مهم دیگر اینکه باید مایعات هم به اندازه کافی مصرف شود و بد نیست از میوه‌های آبدار به جای نوشیدن بیش از حد آب در سحر استفاده کرد.

برای افطار چه بخوریم؟

توصیه اکثر پزشکان و متخصصان این است که به هنگام افطار، روزه را با یک شیرینی طبیعی مانند خرما، کشمش یا انجیر باز کنیم. ضمن اینکه از خوردن غذاهای سنگین و پرحجم هم در این وعده غذایی پرهیز شود. رئیس کمیسیون پزشکی کمیته ملی المپیک در رابطه با این وعده غذایی گفت: وعده غذایی برای افطار باید به گونه‌ای انتخاب شود که به حفظ تعادل قند و آب بدن کمک کند. در کل این وعده غذایی باید سبک و زود هضم و در عین حال پرکالری باشد.

همچنین بهتر است از یک فنجان آب گرم، شیر گرم یا چای کمرنگ در کنار دو سه عدد خرما برای آغاز افطار استفاده شود. یک پیاله آش یا سوپ سبزیجات با رشته، گردو، نان، پنیر، شیر برنج و حلیم – هر یک به اندازه کافی و نه خیلی زیاد – از دیگر مواد غذایی است که برای وعده افطار توصیه می‌شود.

حالا ورزش کنید

در این خصوص لطفعلی پورکاظمی رئیس فدراسیون پزشکی خاطرنشان می‌کند که در صورت رعایت تغذیه، انجام ورزش حتی به صورت حرفه‌ای هیچ منافاتی با روزه‌داری ندارد. البته باید زمان‌های مناسب برای انجام فعالیت‌های ورزشی انتخاب شود. وی در این رابطه به مهر گفت: اینکه بلافاصله پس از افطار یا در طول روز که فرد روزه‌دار است، فعالیت‌های ورزشی انجام شود مورد قبول پزشکان و متخصصان نیست چراکه ورزش کردن در این زمان‌ها اثرات مخربی مانند خستگی و فشارهای عصبی، مفصلی و گوارشی می‌شود.

وی تاکید دارد بهترین زمان برای ورزش کردن در ایام ماه مبارک رمضان یک و نیم تا دو ساعت پس از افطار است و رعایت این فاصله زمانی به هضم غذا کمک می‌کند. در کل در فاصله دو ساعت مانده به افطار و یک ساعت و نیم پس از افطار از مسابقه یا تمرینات جدی و شدید پرهیز شود.

این پزشک در عین حال توصیه کرد که ورزشکاران حتی ورزشکاران حرفه‌ای در هفته اول ماه مبارک رمضان تمرینات شدید و حجیم و بویژه تمرینات غیرهوازی خود را کم کنند چراکه لازم است بدن با شرایط جدیدی که به لحاظ تغییر زمان تمرینات و تغذیه ایجاد شده تطابق پیدا کند در حالیکه در هفته اول ماه رمضان این سازگاری هنوز آنطور که باید و شاید ایجاد نشده است.

از این ورزش‌ها غافل نشوید

بهتر است که به خاطر شرایط خاص ماه مبارک رمضان، افراد و حتی ورزشکاران که به ورزش کردن عادت دارند به برخی فعالیت‌های ورزشی توجه بیشتری داشته باشند. پورکاظمی در این رابطه اینگونه اظهارداشت که انجام دادن ورزش‌هایی مانند شنا و پیاده‌روی – البته در ساعات توصیه شده – به آماده نگه داشتن بدن ورزشکاران کمک می‌کند.

تمام باید و نبایدهای ورزشی برای ماه رمضان

نباید زیر نور آفتاب راه رفت و ورزش کرد، بهتر است از میزان فعالیت‌های روزمره کاسته شود، امتناع از خوردن انواع فست فودها (سوسیس، کالباس، پیتزا، همبرگر)، نوشیدنی‌های گازدار، غذاهای پرادویه، پرچرب و پرنمک و البته قهوه و چای پررنگ دیگر مواردی است که پورکاظمی تاکید دارد روزه‌داران و به خصوص ورزشکاران روزه‌دار باید آن را لحاظ کنند.

با در نظر گرفتن همه این صحبت‌های کارشناسی شکی ایجاد نمی‌شود به اینکه ورزش هیچگونه منافاتی با روزه‌داری ندارد و حتی می‌تواند به خاطر رعایت کردن بسیاری از باید و نبایدهای غذایی، به انجام هرچه بهتر فعالیت‌های ورزشی نیز کمک کند البته اگر ورزش به صورت اصولی و صحیح انجام شود.

تحریریه لقمه

زیبــاشــو دات کام

نکات روزه داری برای ورزشکاران یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

سحر
زمان کافی برای خوردن سحری در نظر بگیرید و از عجله کردن بپرهیزید. بهتر است غذای سبکی را به عنوان سحری انتخاب کنید (به خصوص در اوایل ماه رمضان که معده عادت به هضم و جذب غذا در این ساعت ندارد). به جای خوردن غذای چرب و سنگین، مصرف غذاهای ساده از قبیل شیر، خرما، پنیر، گردو، تخم‌مرغ، سبزی و نان مفید‌تر خواهد بود.
نوشیدنی مورد نظر را قبل از غذا میل کنید. بلافاصله بعد از خوردن سحری به رختخواب نروید؛ کمی قدم زدن بسیار مفید است. بهتر است بدانید خوردن غذا و نوشیدنی بیشتر تأثیری بر طول مدت سیری شما ندارد و احساس گرسنگی یا تشنگی در زمان خاصی (در اثر عملکرد دستگاه‌های مربوطه) پیش خواهد آمد. خوردن بیش از حد در هنگام سحر منجر به اختلالات گوارشی در طول ماه خواهد شد. یک برنامه ریزی برای خوردن شام مفصل و سنگین آن هم در ساعات پایانی شب به بهانه حذف سحری اصلا به صلاح نیست.

حتی افراد چاق نیز ملزم به خوردن سحری هستند و حذف سحری به بهانه چاقی نه تنها اثری در کاهش وزن نخواهد داشت، بلکه اثرات سویی بر سلامتی آنان خواهد گذاشت. برای حفظ سلامتی در حین روزه‌داری به جای حذف یک وعده و خوردن بیش از حد در وعده دیگر، سعی کنید به اندازه و مفید بخورید.

افطار
روزه خود را با یک فنجان نوشیدنی گرم باز کنید. برای افطار غذای سبک (نان و حلوا، نان و پنیر و سبزی و . . .) و یا غذای مایع (فرنی، سوپ، شله زرد، آش و . . .) در نظر بگیرید و تا سرحد سیری غذا نخورید. فقط به قدری که معده را برای غذای اصلی آماده کند. از خوردن افطار و غذای اصلی بلافاصله پشت سر هم جداً پرهیز کنید. بهتر است دست‌کم یک ساعت بین آن‌ها فاصله بیندازید. بهتر است نوشیدن مایعات (چای، آب و . . .) را به بعد از خوردن افطاری موکول کنید. برای افطار و شام زمان کافی در نظر بگیرید. از تند خوردن اجتناب ورزید. از خوردن بیش از حد مواد قندی از قبیل زولبیا و بامیه جداً بپرهیزید. یکی دو ساعت بعد از شام حتماً میوه میل کنید. با وجود گرسنگی و تشنگی شدید از خوردن و نوشیدن فراوان خودداری کنید.

خوردن و نوشیدن بیش از حد در فاصله زمانی افطار تا خواب جز افزایش وزن و چاقی هیچ تأثیری بر قوای شما برای روز آتی نخواهد داشت. مصرف ماست، سالاد و سبزی و نیز تنقلاتی از قبیل کشمش، انجیر خشک و برگه زرد‌آلو در این فاصله زمانی بسیار مفید و ضروری است.

نکات زیر برای همه لازم به خصوص در مورد «سالمندان»
یکی از مسائل مهم این گروه سنی، وضعیت تغذیه آنهاست. معمولاً با افزایش سن، نیاز آنها به انرژی کاهش یافته و تمایل به مصرف غذا کمتر می‌شود. در این حال اگر به دلیل روزه‌داری انتخاب و دریافت غذا درست صورت نگیرد، مواد مغذی ضروری کمتر از حد مطلوب دریافت می‌شود و ممکن است سالمند را ضعیف و بیمار نماید. از دیگر مسائل مهم این گروه سنی وجود برخی مشکلات گوارشی و کلیوی است (از قبیل ورم یا زخم معده، کاهش بزاق، یبوست، عفونت یا سنگ‌های ادراری) که با روزه‌داری تشدید می‌گردد.

احتمال ضعف جسمانی در فرد سالمند
وجود پروتئین در رژیم غذایی برای تامین نیازهای ضروری بسیار مهم است پس در برنامه غذایی افطار و سحر مصرف مرغ، ماهی، حبوبات و مغزها را بگنجانید. در طی روزه‌داری چنانچه عواملی مثل ضعف، بی‌حالی شدید، عرق سرد و کاهش سطح هوشیاری پدید آمد، بهتر است بلافاصله با مصرف مختصری شربت و شیرینی از بروز عوارض افت فشار و قندخون جلوگیری نمایید.

مشکلات معده در فرد سالمند بیشتر است
حتما سحری میل کنید. روزه بدون سحری به هیچ عنوان برای شما مناسب نیست. از پرخوری پرهیز نموده در عوض تعداد دفعات غذا خوردن را افزایش دهید. در مصرف مواد قندی و نشاسته‌دار اعتدال را رعایت کنید. بالا رفتن اسیدیته معده در روزه‌داری، مصرف مواد غذایی سرخ شده، پرادویه، چرب و شیرین می‌تواند باعث احساس سنگینی و ترش کردن معده شود. پس بهتر است از مصرف این مواد پرهیز نموده، درعوض مواد حاوی فیبر مثل میوه و سبزیجات که به تنظیم اسید معده کمک می‌کنند (خام یا پخته) مصرف کنید.

یبوست در فرد سالمند بیشتر است
در برنامه سحر و افطار حتماً سبزیجات و میو‌ه‌های تازه استفاده شود.
مصرف نان سبوس‌دار، نخود فرنگی، لوبیا سبز و نوشیدن آب‌آلو یا آب برگه حرکات منظم روده‌ها را تسهیل می‌کند. مایعات به مقدار کافی (۴ تا ۸ لیوان) در فاصله افطار تا سحر حتما مصرف شود. در صورت بروز درد شکمی، تغییر در دفعات و قوام اجابت مزاج و نفخ زیاد بهتر است برای روزه‌داری تجدید‌نظر شود.

کم‌آبی در فرد سالمند بیشتر است
توجه به دریافت کافی مایعات در سالمندان به دو دلیل مهم است: ۱- میزان احساس تشنگی کمتر است. ۲- مواد زائد و سموم آهسته‌تر از بدن دفع می‌شوند؛ پس لازم است مایعات بیشتر نوشیده شود (۶ تا ۸ لیوان آب، مصرف سوپ رقیق، آب میوه، شیر یا دوغ) مصرف برخی داروها نیز از عوامل ایجاد کم‌آبی در سالمندان است که در این مورد باید با پزشک مشورت شود. مشکلات ادراری و کلیوی در سالمندان بیشتر است. در صورت وجود مشکلات ادراری، کلیوی و سابقه سنگ‌سازی بهتر است در مورد روزه‌گرفتن احتیاط شود. نخوردن آب در ساعات طولانی روزه‌داری باعث ته‌نشین شدن مواد زائد در سیستم کلیوی شده و احتمال بروز بیماری در این افراد را افزایش می‌دهد. به مقدار مصرف مایعات، میوه‌ها، سبزیجات و غذاهای مایع حتماً توجه شود.

مشکلات قلبی عروقی در فرد سالمند

در صورت بیماری فشارخون و مشکلات قلبی حتماً باید با پزشک مشورت شود. معمولاً با چنین سابقه‌ای با توجه به لزوم مصرف داروی سر وقت، روزه‌داری ممنوع می‌باشد. غذاهای کم‌چرب و ترجیحاً آب‌پز و کبابی مصرف شود. در مصرف گوشت قرمز و تخم‌مرغ احتیاط شود.

عوارض کم‌تحرکی در فرد سالمند

فعالیت متناسب با شرایط جسمی لازم است. بهتر است مدت زمان ورزش‌های روزانه به حداقل برسد. ۱۰ الی ۱۵ دقیقه نرمش سبک در فضای مناسب کافی است.
پیاده‌روی در فاصله زمانی افطار تا سحر می‌تواند مفید باشد. پوکی استخوان در فرد سالمند بیشتر است.

توجه به دریافت کلسیم در سالمندان

۱- میزان جذب کلسیم پایین‌تر است. ۲- میزان دفع کلسیم بالاتر است. پس لازم است: در برنامه سحر و افطار حتما لبنیات به صورت ساده یا ترکیب در غذا (سوپ، فرنی و . . .) مصرف شود. ماهی و خشکبار بیشتر استفاده شود. در صورتی که دارو مصرف می‌کنید؛ حتماً با پزشک خود در رابطه با روزه‌داری و نحوه مصرف داروها مشورت نمایید. به هیچ عنوان به دلیل روزه‌داری خودسرانه داروها را حذف و یا دو برابر نکنید.

اعظم میرحاج مسئول آموزش انجمن آلزایمر ایران

زیبــاشــو دات کام

سالمندان و روزه داری یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

احتیاط‌ های لازم
۱- در افراد دیابتیک که احتمال افت قندخون در آنها وجود دارد، روزه‌داری باید با نظر پزشک انجام شود.

۲- اگر فردی به مدت طولانی در معرض سموم قابل حل در چربی، مانند سموم دفع آفات یا آفت‌کش‌ها قرار داشته است، با روزه‌داری این سموم که در بافت چربی ذخیره شده بودند به داخل سیستم بدن رها می‌شوند و این امر می‌تواند یک مشکل جدی برای آنها ایجاد کند.

۳- برای کسانی که به مدت طولانی روزه آب می‌گیرند، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود؛ بنابراین قبل از هر نوع روزه‌داری بهتر است با پزشک مشورت کنید.

۴- نکته مهمی که باید به آن توجه شود این است که زمانی تصمیم به روزه‌داری بگیرید بدن ریلکس و راحت باشد. توصیه می‌‌شود حداکثر سه روز، روزه‌داری کنید و اگر بیشتر از این روزها تصمیم به روزه‌داری گرفتید، حتماً با نظر پزشک باشد. بهترین روش این است که در این سه روز از یک نوشیدنی حاوی آبمیوه‌‌های تازه و طبیعی استفاده کنید.

۵- این آشامیدنی سموم را از کبد دفع و به جای آن ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنزیم‌ها را جایگزین می‌کند. در این روش، روز اول به نام «چالنچ» یا زد و خورد است، ولی دو روز بعد بسیار ساده‌تر می‌باشد. اگر بار زبان شما تیره شد، نگران نباشید، مهم این است که بعد از روزه‌داری احساس فوق‌العاده‌ای خواهید داشت. برای روزه‌داری شما به یک آبمیوه‌گیری احتیاج دارید و گاه می‌توانید از تکه‌های میوه در داخل آن نیز استفاده کنید. بهترین آب میوه‌ پیشنهادی آب سیب، لیمو و انگور است (آب هندوانه هم خوب است).

برنامه پاکسازی کبد
برای آماده شدن کبد جهت روزه، بهتر است یک یا دو روز فقط از سبزیجات یا میوه‌جات خام یا پخته. استفاده کنید. (سالاد نیز خوب است). این کار باعث می‌شود روزه‌داری کمتر به بدن شما فشار وارد آورد. در این مدت روزانه ۵-۸ لیوان آب بنوشید. هر روز یک لیوان آبمیوه طبیعی اضافه کنید و اگردوست داشتید دو لیوان چای گیاهی بنوشید. آب میوه‌تان را به نسبت ۲ به ۱ با آب مقطر مخلوط نمایید. بهتر است شیرین‌کننده‌های مصنوعی استفاده نشود. از گوجه‌فرنگی و پرتقال به علت اینکه ممکن است برای دستگاه گوارش قابل تحمل نباشند، بهتر است اجتناب شود. آب سبزیجات سبز هم عالی است؛ اما به محض گرفتن آب آنها باید مصرف شوند؛ وگرنه محتوی ویتامین‌ آنها از دست می‌دهد. بعضی از چای‌های گیاهی که می‌توانند باعث جوانسازی کبد شوند. آلفا (یونجه)- با بونه (کامومیل)، دندلیون (گل قاصدک)، میلک تیستل (خار مریم)، روکلاور، رُزهیپ … . یک مولتی‌ویتامین جذب و با کیفیت بالا (مولتی ویتامین / مینرال) هم توصیه می‌شود.

همچنین می‌توانید از ویتامین C یا سیلیمارین (میلک تیستل) نیز کمک بگیرید (توضیح اینکه ماده اخیر به نام لیورمارین در بازار دارویی ایران موجود است). از انجام ورزش‌های سنگین در این مدت اجتناب ورزید.

بهتر است انرژی بدن را با استراحت برای پاکسازی کبد مصرف کنید. بعد از اتمام روزه‌داری باید مصرف غذاهای جامد را به تدریج آغاز کنید. پروتئین را محدود کرده و پرخوری هم نکنید. در دو روز اول روزه‌داری از مقادیر بالاتر میوه و سبزیجات استفاده نمایید. در روزهای روزه‌داری، در حالی که مواد سمی آزاد می‌شوند، شما ممکن است احساس خستگی کنید، بدن‌تان بوی بد و ناخوشایند بگیرد، احساس سردرد، منگی، بی‌قراری، عصبانیت، گیجی، تهوع، سرفه و اسهال کنید. گاهی پوست شما بیرون می‌ریزد، ادرارتان تیره می‌شود، مدفوع بوی ناخوشایندی دارد، بی‌خوابی یا حتی سرماخوردگی و بیماری سینوس‌‌ها بروز می‌کند. ولی نترسید شما ممکن است هیچ‌یک از علائم را پیدا نکنید و هر علامتی گذرا خواهد بود.

فواید روزه‌داری با آبمیوه برای کبد
۱- تصفیه بدن ۲- جوان شدن بدن و کبد ۳- انرژی بیشتر ۴- استراحت دستگاه گوارش ۵- شفاف شدن پوست ۶- اثرات ضد پیری ۷- افزایش اراده و اعتماد به نفس ۸- کاهش حساسیت ۹- سم‌زدایی از داروها ۱۰- افزایش مقاومت بدن در برابر چربی‌ها ۱۱- خودآگاهی ۱۲- خواب راحت ۱۳- تمرکز و خلاقیت بیشتر
اگر یک بار روزه‌داری را کامل کنید و اثرات مثبت آن را ببینید، ممکن است دوست داشته باشید هر هفته یک روز روزه بگیرید. ما این نوع روزه‌داری را به شما توصیه می‌کنیم که هر بهار و پاییز و هر زمان که احساس کاهش سلامت و انرژی کردید، انجام دهید.

دکتر الهام امیرآذر -متخصص طب سوزنی و لیزر تراپی

زیبــا شــو دات کام

پاکسازی کبد با روزه داری یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

پزشکان سنتی عقیده دارند فایده بزرگ کم خوردن و پرهیز نمودن از غذا در یک مدت کوتاه آن است که چون معده حدود ۱۱ ماه پر از غذا بوده است در مدت یک ماه روزه‌داری مواد غذایی خود را دفع می‌کند. همچنین کبد هم برای حل باقیمانده غذای جمع‌شده در معده صفرای خود را تخلیه می‌کند. تمام دستگاه گوارش در این مدت استراحت می‌کنند. روزه یعنی کم خوردن و کم آشامیدن در مدت معینی از سال که بهترین راه حفظ تندرستی است و طب قدیم و جدید هر دو به آن اعتقاد دارند.
اگر بپذیریم که سهم کمی از غذایی که می‌خوریم برای حیاتمان کافی است و با بقیه اضافه آن در واقع پزشکان امرار معاش می‌کنند (نظر یکی از دانشمندان طب سنتی) و با توجه به نقایصی که طب جدید در حوزه تغذیه با آن روبرو است اهمیت دادن به آموزه‌های دینی و سنتی گذشتگان بیشتر روشن می‌شود. امروزه به وضوح ثابت شده است که خصوصاً روش‌های نادرست تغذیه عامل بسیاری از مرگ و میرها است. در پاسخ به افراد ناآگاهی که روزه را برای بدن مضر می‌دانند و دائماً از سختی آن در ماه‌های گرم سال شکایت دارند تنها کافی است بگوییم طبق تحقیقات جدید انجام شده مشخص شده است که روزه مقاومت سلول‌های مغزی را به هیپوکسی و حالاتی که در سکته مغزی رخ می‌دهد افزایش داده و نقش مؤثری در پیشگیری از بیماری‌های مغزی داشته و مثلا روند آلزایمر را کند می‌سازد.

چرا سی روز روزه می‌گیریم؟
امروزه در مکاتب مختلف بدلایل گوناگونی اغلب چند روز متفاوت در ماه یا روزه گرفتن در روزهای مشخص توصیه میشود . اما چرا در دین ما توصیه به سی روز شده است؟ طبق نظر دانشمندان در این دوره در ترکیب خون هیچ تداخلی ایجاد نمی‌شود و به عبارتی تغییری  در آن حاصل نمی‌شود. همانطور که می‌دانیم خون یکی از عناصر چهارگانه مهم از طب سنتی در سلامت انسان است و هرگونه تغییری در ترکیب آن نشانه آغاز بیماری است. براساس علم امروزی هم ذخایر گلیکوژن کبدی و ذخایر چربی بدن برای تأمین نیاز یک ماه بدن به تنهایی کافی است. بنابراین هیچ مشکلی از جهت کم خوردن غذا برای بدن به وجود نخواهد آمد.

با چه غذایی افطار کنیم؟
در طب سنتی توصیه فراوان به مصرف آب گرم در هنگام افطار (بعد از زمان طولانی خالی بودن معده) شده است چون این عمل باعث گرم شدن معده می‌شود. مصرف آب سرد هنگام افطار باعث سردی و انقباض معده شده و مانع ترشح مناسب شیره‌های معدی می‌شود. امروزه در طب سنتی مصرف آب سرد و یخ را مضر می‌دانند و بر این عقیده‌اند که آب سرد چربی مواد غذایی داخل معده را به صورت سفت و غیرقابل جذب در می‌آورد که این چربی‌ها در دیواره سلول‌ها رسوب داده و موجب پیدایش سلول‌های سرطانی در طول زمان خواهد شد. استفاده از شربت‌های سنتی مثل خاکشیر، تخم شربتی برای افراد سرد مزاج (بلغمی‌ها) و شربت سکنجبین برای افراد گرم مزاج‌ (دموی‌ها) در ماه رمضان توصیه می‌شود. شربت خاکشیر حتی در سحر هم توصیه می‌شود چون وقتی دانه‌ها در مجاورت آب قرار گیرند می‌توانند چندین برابر وزن خود آب جذب کرده و متورم شوند در نتیجه این دانه‌ها آب زیادی را در بدن نگه داشته و بتدریج در بدن آن را آزاد می‌‌کنند بنابراین برای رفع عطش در هنگام روزه‌داری بسیار مفید است. شربت سکنجبین هم رفع‌کننده عطش است و بخصوص اگر همراه خیار رنده شده نوشیده شود، برای دفع گرما نافع‌تر است. از آنجا که در هنگام روزه‌داری بدن از ذخایر خود استفاده می‌کند و سوخت و ساز و دفع مواد بیشتر است خون حالت اسیدی بیشتری می‌گیرد بنابراین موادی که به خون حالت قلیایی بدهند مثل آب میوه‌های طبیعی (به جز آب آلو، آب گوجه‌فرنگی و زردآلو) و شیر نیز در ماه رمضان مفید هستند. باید همین‌جا متذکر شویم آبمیوه‌ها و نکتارهای مصنوعی در واقع نوعی نوشابه هستند و متأسفانه سودازا هستند و به هیچ‌وجه قلیاییت خون را افزایش نمی‌دهند. مواد نامبرده همچنین  به علت محتوای زیاد شکر چاق‌کننده هستند. مصرف مواد قندی طبیعی مثل خرما و شربت‌های طبیعی به همراه گلاب و… برای جلوگیری از افت قند خون بعد از افطار مفید هستند.
استفاده زیاد از قندهای ساده مثل شکر، زولبیا و بامیه و … باعث افزایش ناگهانی قند خون و سردرد  هنگام افطار می‌شود و نوسان شدید قندخون به رگ‌های مغزی آسیب وارد می‌کند. استفاده از غذاهای ملین مثل حلیم و آش که حاوی نخود است (نخود صفرا براست) و مصرف  ترکیبی از آن به نام هوموس که در نواحی مدیترانه‌ای متداول است و شیر برنج و فرنی بسیار مناسب است. خوردن غذاهای خشک کمتر توصیه می‌شود (مثل کوکو وکتلت) مگر اینکه حتماً با سبزی‌خوردن و لیموترش باشد.

اهمیت وعده سحر:
در ادعیه گذشتگان ما توجه زیادی به مصرف وعده سحر شده است. دعاهای مخصوص این زمان خود نشان‌دهنده اهمیت آن در روند روزه است. هر کدام از ما خاطرات سحری‌هایی که همه افراد خانواده دور هم و سر یک سفره جمع می‌شدیم را به خاطر داریم. اما امروزه متاسفانه کوچک شدن خانواده‌ها و اجبارهای کاری باعث چشم پوشی از سحری خوردن  شده است. شاید در زمان‌هایی که روزها کوتاه‌تر هستند حذف وعده سحری مشکلی به دنبال نداشته باشد اما در روزه‌های فعلی که طول روزه‌داری حدود ۱۶ تا ۱۷ ساعت در روز می‌رسد حذف وعده مهم سحری توان و طاقت فرد را کاهش داده و سردرد و افت قند خون را در طول روز برای او به دنبال دارد. مسأله مهم دیگر خوابیدن با شکم پر بعد از سحر است زیرا باعث سوءهاضمه و مشکلات گوارشی می‌شود. حکمت روزه، تنظیم اعمال حیاتی بدن و دفع اخلاط فاسده از بدن است. با خوابیدن بعد از سحری با شکم پر، نه تنها کمکی به سیستم گوارشی خود ننموده‌ایم که فشار روی معده خود را مضاعف کرده‌ایم. بعلاوه در این ماه، نیاز به شادابی و نزدیک‌تر شدن به خدا داریم. با شکم پر خوابیدن باعث کسلی و خمودگی ما در روز بعد می‌شود و فرصت بازسازی‌مان را از دست می‌دهیم. بهترین وقت خوابیدن هنگامی است که هضم معدی انجام گرفته و غذا از دهانه معده عبور کرده باشد.

غذای مناسب سحر:
همانطور که گفتیم وعده سحر بسیار مهم است. حتی اگر به سبکی وعده صبحانه باشد نباید حذف شود. سعی کنید از غذاهای خشک مثل کوکو و کتلت در سحر اجتناب کنید چون در طول روز بسیار تشنه می‌شوید. مصرف شیر ولرم با خرما، انواع میوه یا آب آن، یا یک صبحانه مختصر بهترین انتخاب برای وعده سحر هستند. حتماً در سحر از لیموترش به همراه آب استفاده کنید تا بوی بد دهان شما در طول روز از بین برود. توصیه می‌شود از غذاهای چرب و سرخ‌شده کمتر استفاده کنید زیرا این غذاها سودازا هستند و در ماه رمضان که بدن خود دچار خشکی می‌شود این خشکی را تشدید می‌کنند. انواع نوشابه‌ها، آبمیوه‌ها و بادمجان سرخ‌‌شده سودازا هستند. استفاده از شربت‌های گیاهی مثل شربت گل سرخ و گل بنفشه به پاکسازی بدن کمک می‌کنند.
در پایان یادآوری می‌کنیم که به اعتقاد بسیاری از اطباء انواع بیماری‌ها از غذاهای زیادی که از معده می‌گذرد و تحلیل نمی‌رود، سرچشمه می‌گیرد و تنها راه درمان روزه است. پس با رعایت رژیم صحیح و پرهیز از پرخوری (چون بالاخره حکمت روزه گرسنگی کشیدن و استراحت اندام‌های داخلی است) بهترین و بیشترین سود را از روزه خود بگیریم

بهناز عباسی ‌مقدم کارشناس ارشد تغذیه

زیبـاشـو دات کام

روزه از دید طب سنتی یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

راهنمای افطار و شام:

خوردن چند لقمه کوچک در زمان افطار، باعث کاهش حس گرسنگی و ولع در وعده شام می‌شود. چند ساعت بعد از افطار، یک شام سبک و کم حجم، می‌تواند درصد مناسبی از نیاز به مواد مغذی را تامین نماید. غذاهایی مثل برنج یا نان به همراه مقداری از انواع خوراک یا خورش‌های سنتی و کم چرب، مقداری سالاد، سبزی خوردن و ماست شیرین، برای ‌این وعده مناسب خواهد بود. توصیه می‌شود که مصرف نان‌های تیره و سبوسدار را جایگزین سایر انواع کرده و به جای برنج سفید از برنج پخته شده با حبوبات (عدس، ماش و لوبیا چشم بلبلی) یا سبزی (سبزی پلو، شوید یا گشنیز) استفاده کنید.

سحری؛ وعده پر اهمیت:
برای پیشگیری از ضعف، گرسنگی شدید، افت قند خون، سردرد و کاهش تمرکز در طول زمان روزه‌داری، به هیچ وجه وعده سحری را حذف نکنید. در‌ این وعده می‌توان یک صبحانه مغذی و کامل میل کرد. برای‌این منظور مصرف متعادل از انواع مواد غذایی مثل نان‌های تیره و سبوسدار، پنیر کم نمک، گردو یا بادام، شیر، خامه، عسل، خرما، تخم مرغ و چند عدد میوه تازه و آبدار توصیه می‌شود. سحری می‌تواند شبیه یک ناهار سبک و کم حجم شامل مقداری نان یا برنج، کمی گوشت یا مرغ پخته و کم چرب، سالاد و چند عدد میوه تازه و آبدار باشد. به یاد داشته باشید که دریافت پروتئین زیاد سبب افزایش دفع آب بدن از طریق ادرار شده و تشنگی بیشتر را در زمان روزه‌داری بدنبال خواهد داشت، پس از خوردن مقدار زیادی گوشت مخصوصاً بشکل چرب و سرخ شده در سحری اجتناب نمایید.

رمضان در تابستان:

با مصادف شدن ماه مبارک رمضان با فصل تابستان و گرمای هوا، تشنگی و خطر کم آبی بدن یکی از مشکلات احتمالی خواهد بود که در این مورد باید به مقدار  مایعات دریافتی در فاصله بین افطار تا سحر توجه کرد. آب بهترین نوشیدنی برای‌این زمان است که باید به آرامی و کم کم در فواصل بین وعده‌ها نوشیده شود. به غیر از آن، انواع شربت‌های خانگی بصورت رقیق و کم شیرین مثل شربت آبلیمو، خاکشیر به همراه گلاب یا سایر عرقیات گیاهی، آبمیوه‌های طبیعی، میوه‌های آبدار (مثل هندوانه، طالبی، خربزه و…)، سبزی‌های تازه و آبدار (مثل خیار، گوجه فرنگی، کاهو و…) انتخاب‌های خوبی برای رفع عطش خواهند بود. نوشیدن چای غلیظ، قهوه (مخصوصاً با شکر یا قند زیاد) و نوشابه‌های گازدار در وعده سحری سبب افزایش دفع آب بدن از ادرار و تشنگی بیشتر در طول روز می‌گردد.

پرخوری در افطار ممنوع:

افطار وعده‌ای است که بلافاصله در پایان روزه‌داری و چندین ساعت گرسنگی و تشنگی صرف می‌شود. در‌ این زمان باید به آرامی شروع به خوردن و نوشیدن کرد و به نوع و حجم غذای مصرفی توجه نمود. خوردن یک استکان آب جوشیده ولرم، چای کم رنگ و یا شیر گرم به همراه خرما یا یک قاشق عسل انتخاب خوبی برای شکستن روزه می‌باشد و بدنبال آن چند لقمه کوچک نان، پنیر و گردو به همراه میوه‌هایی مثل انگور، طالبی و هندوانه و یا مقدار کمی سوپ، آش سبک، فرنی یا شیر برنج برای ‌این وعده کافی است. پرخوری در زمان افطار سبب‌ایجاد حس سنگینی، دل درد، نفخ و سایر مشکلات گوارشی خواهد شد.

دکتر منیره دادخواه متخصص تغذیه

زیبــا شــو دات کام

چند پیشنهاد برای سلامت روزه دار یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

همزمان چند نوع غذا نخورید:
وعده شام بهتر است با فاصله یک ساعت بعد از افطار باشد. سوپ سبزیجات و مرغ، آش جو، حلیم بدون روغن، خوراک لوبیا با هویج، عدسی، خوراک سبزیجات، خوراک گوشت بدون چربی، ماهی کبابی با کمی نان (بهتر است از نان‌های سبوسدار مثل سنگک استفاده کنید) به همراه ماست و خیار یا دوغ پروبیوتیک و سبزی خوردن یا سالاد از انتخاب‌های مناسب برای این وعده هستند. از مصرف چای بلافاصله بعد از شام نیز خودداری کنید، چون جذب آهن منابع غیر گوشتی را کاهش می‌دهد.

چند پیشنهاد برای وعده افطار:
به هنگام افطار ابتدا روزه خود را  با چای یا شیر گرم و خرما یا کشمش باز کنید، سپس  به طور متناوب در طی هفته می‌توانید مقداری نان و پنیر و سبزی و گردو یا شامی یا انواع کوکو و یا چند قاشق فرنی یا شیربرنج به آرامی میل کنید. پیش از احساس سیری دست از خوردن بکشید، زیرا بعد از ۲۰ دقیقه کاملا احساس سیری ایجاد می‌شود.

شام تا سحر:
بهتر است بعنوان دسر بعد از شام از ۳ تا ۴ واحد میوه‌های تابستانی استفاده کنید. نوشیدن آب را در فاصله شام تا سحر (حداقل به میزان ۳ لیوان) فراموش نفرمایید.

مواد غذایی مفید برای پیشگیری از یبوست:
استفاده از غذاهای حاوی فیبر شامل انواع میوه و سبزی، نان سبوسدار، نخود سبز، کدومسمایی، بلغور، اسفناج و سایر گیاهان مثل برگ چغندر، میوه‌های خشک مخصوصاً گلابی، آلو، انجیر و بادام برای پیشگیری از یبوست و احساس دیرتر گرسنگی در طی روز توصیه می‌شود.

لادن گیاهی/دکترای تغذیه

زیبا شو دات کام

انتخاب برتر برای وعده های رمضان یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

از دهان شوی آنتی باکتریال استفاده کنید و بالاخره این که هنگام سحری دو تا سه لیوان آب را، حتماً بنوشید.توجه داشته باشید که وضع ناسالم معده هم می تواند موجب ایجاد بوی بد دهان شود. بنابراین لازم است تا در طول ماه رمضان برای جلوگیری از این عارضه، رژیم غذایی خود را کنترل کنید. شما حتی می توانید یک دهان شوی همراه داشته باشید و در طول ساعات روزه داری به شکلی که آب از گلو پائین نرود، آن را غرغره کنید.

بسیاری از روزه داران در طول روز از مسواک زدن خودداری می کنند و این کار اشتباه است؛ چرا که هیچ مغایرتی میان روزداری و مسواک زدن وجود ندارد. بدن هر یک از ما به عنوان مسلمان باید در ماه رمضان به اندازه ای تمیز و خوش بو باشد که افراد غیرمسلمانی که در کنار ما زندگی یا کار می کنند، به خاطر روزه داری ما را سرزنش نکنند.

سپاس  از دکتر احمد رضاییان

زیبــا شــو دات کام

بوی بد دهان در ماه رمضان یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.