معیارهای موفقیت در جراحی زیبایی بینی

جراحی پلاستیک بینی به عنوان مشکلترین جراحی زیبایی در بدن شناخته شده است. عوامل متعددی در پیچیدگی بیش از حد این جراحی نقش دارند که موفقیت در این جراحی‌‌ها را به رویایی برای بیمار وجراح بدل ساخته است. بینی هم به عنوان عضوی که در مرکز صورت قرار دارد و نقش کلیدی در تناسب اجزای صورت ایفا مي‌‌کند و هم به عنوان عضوی مهم در سلامت بدن که اولین قسمت راه هوایی را تشکیل مي‌‌دهد، با دو نقش مهم خود در زیبایی و سلامت حساسیت مضاعفی را در جراحی‌‌های پلاستیک بینی ایجاد مي‌‌کند. بنابراین تلفیقی از حداکثر دانش، هنر و تجربه جراح به همراه آگاهی لازم بیماران در بالا بردن احتمال موفقیت این جراحی‌‌ها مؤثر است.

موفقیت در جراحی زیبایی بینی را باید این طور تعریف کنیم که اگر پس از عمل جراحی پلاستیک بینی در زیبایی چهره اثر مثبتی ایجاد کند، در کنار آن سلامت راه تنفسی بینی نیز حفظ شده باشد. از این رو جهت آگاهی بیشتر با مواردی که موفقیت عمل جراحی پلاستیک بینی را به همراه دارند نکات لازم در این جراحی‌‌ها که رعایت آنها تلفیقی از زیبایی و عملکرد سالم بینی برای بیمار به ارمغان آورد را شرح مي‌‌دهم:

1- زیبایی بینی یعنی ایجاد چهره‌ای که با بینی جدید زیباتر به نظر برسد بدون اینکه هیچکس متوجه انجام جراحی روی بینی شده باشد. بینی زیبا یعنی بینی طبیعی که تناسب بهتری را در اجزای مختلف صورت ایجاد کرده است. در یک چهره ی زیبا در برخورد اول نگاه به چشم‌ها معطوف مي‌‌شود و اگر بینی پس از عمل آنقدر مشخصه باشد که نگاه اول را به خود بکشاند، این بینی چهره را زیباتر نکرده است. با همین شناخت ساده نسبت به معیار‌‌های اصولی موفقیت جراحی پلاستیک بینی متوجه مي‌‌شویم که بسیاری از بینی‌‌هایی که خود را بعنوان یک بینی عمل شده و غیر طبیعی جلوه مي‌‌دهند، نه تنها بر زیبایی افراد نیفزوده اند بلکه با نمایان کردن آثار جراحی در چهره اصول زیبایی را مخدوش کرده اند.

2- یکی از عوامل مهم در موفقیت پس از عمل، تشخیص دقیق است. این موضوع هم از نظر تشخیص علت زیبا نبودن بینی در چهره بر اساس آنالیز دقیق صورت و هم از نظر تشخیص درست و دقیق مشکلات تنفسی پیش از جراحی حائز اهمیت است تا بیمار داوطلب جراحی پلاستیک بینی از زیبایی طبیعی و رفع مشکل تنفسی و سلامت بینی پس از جراحی اطمینان داشته باشد.
برای تمام بیمارانی که قرار است هرگونه جراحی برروی بینی آنها انجام شود، سه بررسی تشخیصی مهم انجام مي‌‌دهم:

1) اندوسکوپی تشخیصی بینی که آناتو مي‌‌داخلی بینی را به بهترین وجه نشان مي‌‌دهد، 2)راینومانومتری که ارزیابی راه هوایی بینی را به طور دقیق میسر مي‌‌کند و 3)آکوستیک راینومتری که هرگونه مانع و تنگی در مسیر بینی را نمایان مي‌‌کند. در ابتدای جراحی، پیش از شروع اقدامات مربوط به زیبایی و تغییر شکل ظاهری بینی، جراح بینی باید تمام تلاش خود را صرف رفع انحراف تیغة بینی و باز نمودن راه تنفس کند و پس از اطمینان از برقراری راه طبیعی تنفس، به قسمت دوم عمل جراحی که مشتمل براصلاح ساختار ظاهری بینی و ایجاد تناسب در قسمت‌های مختلف بینی و صورت است، بپردازد. در صورتی که تیغة داخلی بینی اصلاح نشود، پس از عمل، بیمار با مشکلات تنفسی از راه بینی مواجه خواهد شد.

3- جراحی پلاستيك بينی، افزون بر ايجاد تناسب درخود بينی، باید ارتباط خوشايندتری را بين بينی و ديگر اجزای صورت برقرار ‌كند. دراین مورد هم، بیماران با اعتمادصددرصد به اصول و روش‌‌هایی که به کار مي‌‌برم، طرح دقیق عمل بر اساس اصول علم جراحی پلاستیک صورت و مشکلات زیبایی و تنفسی بیمار را تماما به تجربه، هنر و دانش جراح واگذار مي‌‌کنند چرا که جراحی بینی یک مسئله سلیقه‌ای نیست. بینی مثل مدل لباس نیست که هرکسی بنا بر سلیقه شخصی آن را انتخاب کند. بهترین بینی برای هر فرد فقط یک بینی است که بر اساس بافت و مواد بینی، تناسب اجزای صورت و حفظ تنفس حاصل مي‌‌شود. برطبق اصول زیبایی، تنها آن بینی برای صورت حداکثر زیبایی را به وجود مي‌‌آورد که حداکثر تناسب را با چهره داشته باشد، نه آنکه حداکثر کوچکی را. مثلا اگر یک بینی بیش از حد کوتاه شود و نسبتش درست نباشد این طور به نظر می‌رسد که قسمت پایینی صورت کشیده و بلند شده یا لب بالا خیلی بلند شده است. در برخی عمل‌‌ها که فقط به کوچک شدن بینی توجه شده، نه تنها زیبایی فرد افزوده نشده، بلکه تناسب چهره نیز کاملا از بین رفته است. درحقیقت معنی زیبایی، در تناسب و‌‌هارمونی میان اجزا است.

4- امروزه در روش‌‌های نوین که به روش‌‌های تقویتی بینی معروفند، اگر بخشی از بینی بافت اضافه دارد آن بافت اضافه را برمی‌داریم و در قسمتی از بینی که کمبود بافت وجود دارد پیوند می‌زنیم. در این روش‌ها ما بافت را تغییر شکل می‌دهیم نه اینکه آنها را خارج کنیم. در این روش‌ها اسکلت بینی بازسازی و بافت‌های ضعیف تقویت می‌شوند. بنابراین در درازمدت بینی کمتر دچار افتادگی می‌شود. در روش‌های قدیمی، جراحی بینی بیشتر متکی بر برداشتن و خارج‌کردن بافت بینی بود و بینی تقریبا همیشه کوچک می‌شد. اشکالات این روش‌ها سال‌های بعد خود را نشان می‌دهد و بهمین دلیل هم چند دهه طول کشید تا با شناخته‌تر شدن عوارض آنها کم کم کنار گذاشته شوند . در این روش‌ها در درازمدت بافت‌ها دچار فروافتادگی می‌شدند چون حمایت اسکلتی بینی کم می‌شد و بینی در سنین بالا حالتی چروکیده و افتاده پیدا می‌کرد واغلب بیماران مشکلات تنفسی هم پیدا می‌کردند.

5- در بيني‌‌های گوشتي، استفاده از روش هاي تقويت اسكلت بيني براي افزايش حمايت بافت‌هاي نرم بيني ضرورت دارد. جراحی این نوع بینی‌ها با استفاده از روش‌های جدید با نتایج مطلوب همراه است. در روش‌‌های جدید به جای آن که بافت گوشتی بینی برداشته شود، سعی مي‌‌شود اسکلت نوک بینی با افزودن بافت‌‌های پیوندی تقویت شود تا فرم مطلوب نوک بینی ایجاد شود.

6- یکی از شایعترین موارد مراجعه بیماران مربوط به قوز بینی است. در روش‌‌های نوین جراحی بینی به جای کم کردن و کاهش بافت‌‌های پشت بینی، با تقویت و افزایش حمایت پایه بینی در ناحیه نوک بینی، قوز بینی اصلاح شده است. پس از آنالیز صورت در بسیاری از دختران و پسران ایرانی معلوم ثابت شده استکه در واقع علت قوز بینی در خیلی از افراد بلندی پشت بینی نیست بلکه ضعف جلو آمدگی نوک بینی به علاوه عمیق بودن ریشه بینی است که در ایرانی‌‌ها و کشورهای خاورمیانه بسیار شایع است. در این حالت باید قسمت پایینی بینی جلو بیاید یعنی باید اسکلت بینی راتقویت کنیم تا صورت به مراتب زیباتر شود. در روش‌های قدی مي‌‌بدون تقویت نوک بینی قوز بینی را برمی‌داشتند و در بسیاری از موارد چهره حتی زشت‌تر می‌شد چون زاویه بین بینی و صورت خیلی کم می‌شد.

7- در روش‌‌های جدید سعی مي‌‌شود که پشت بینی طبیعی باشد. امروزه بیشتر متقاضیان جراحی پلاستیک بینی خواهان تغییرات طبیعی در بینی هستند. اصطلاحاتی مانند بینی عروسکی یا بینی سرسره‌ای سال‌ها در بین مردم به عنوان اصطلاحی برای توصیف بعضی از بینی‌‌های عمل شده به کار مي‌‌رفت. این بینی‌ها از بعضی الگوهای دهة 1960 اقتباس شده‌اند، در حالی‌ که در جامعه با فرهنگ بالاتر امروزی نوعی بینی تصنعی و زشت تلقی می‌شوند.از نظر زیبایی شناختی قوس‌دار شدن بینی اصلا زیبا نیست. هیچ کتابی در جراحی پلاستیک پیدا نمی‌کنید که به عنوان یک بینی زیبا یک بینی قوس‌دار یا سرسره‌ای کشیده باشد. یک پشت بینی باید صاف یا انحنای بسیار طبیعی داشته باشد.

8- در روش‌‌های نوین جراحی بینی برخلاف روش‌های قدیمي ‌‌به هیچ وجه اتصالات غضروف‌‌های بینی در نواحی مختلف قطع نشده است و برای کاهش پهنای نوک بینی با روش‌های مخصوصی تغییر حالت نوک بینی بصورت طبیعی بدون برداشتن غضروف‌ها انجام مي‌‌شود. بنابراین نوک بینی حالت طبیعی داشته و پهنای طبیعی آن آنچنان نمود مي‌‌کند که گویی هیچ جراحی روی نوک بینی انجام نشده است. در صورتیکه نوک بینی بیش از حد باریک شده باشد، علاوه بر اینکه ظاهر زشت و مصنوعی به بینی مي‌‌دهد، با فرو رفتگی‌‌های شدیدی که در اطراف آن ایجاد مي‌‌شود، مسیر تنفسی دچار تنگی مي‌‌شود.
9- برای رفع افتادگی بینی طبیعی از روش‌‌های تقویتی استفاده مي‌‌شود تا علاوه بر دوام طولانی مدت ظاهر طبیعی بینی حفظ شود. در روش‌‌های نوین جراحی، این کار، با افزودن پیوند‌‌های ستونی متعدد غضروفی در پایة بینی انجام می‌گیرد.
در این صورت، ظاهر جوان‌تر بینی با طبیعی بودن آن هماهنگ می‌شود. در صورتی که در روش‌‌های قدیمي‌‌بالا بردن نوک بینی مستلزم برداشت بیش از حد بافت‌های بینی است و در بسیاری از موارد، این پدیده با عواقب نامطلوب تنفسی همراهی دارد به طوری که در این بیماران، پره‌های بینی، در هنگام دم بر روی هم می‌افتند و مانع تنفس راحت حین خواب می‌شوند.

10- در روش‌‌های نوین جراحی بینی سوراخ‌های بینی به هیچ وجه دست زده نمي‌‌شوند. زیرا در اغلب موارد دست خوردن سوارخ‌های بینی کاملا مشخص می‌شود و معلوم است که فرد جراحی شده ‌است چون چین کنار پره بینی از بین می‌رود و بازسازی این چین و فرورفتگی طبیعی تقریبا غیرممکن است. نکته دوم اشکالات تنفسی است که بدلیل کم شدن قطر مجرای تنفسی اتفاق می‌افتد و بسیاری از این افراد پس از سالهای طولانی با مشکلات شدید تنفسی دست و پنجه نرم مي‌‌کنند.

دکتر محسن نراقی؛ رئیس انجمن تحقیقات راینولوژی

زیبـاشـو دات کام