با تدبیر ازدواج کنید

در واقع ازدواج، خودش هدف نیست كه مجبور باشیم برای رسیدن به آن، شرایط سخت و طاقت‌فرسایی را قبول كنیم یا خود را گرفتار مسایل و مشكلات جدید و لاینحل نماییم، بلكه خود، وسیله و راهی است برای رسیدن به هدفی بزرگتر و حقیقی.

می‌خواستم كمی سر به سرتان بگذارم و بگویم حتماً طوری ازدواج كنید كه بقیه عمرتان صرف حل كردن هزاران مسئله و گرفتار آمدن به آنها شود! به این ترتیب، كاملاً زمان و انرژی‌تان به هدر رفته و با خیال راحت می‌توانید عمرتان را بر باد رفته بدانید و مطمئن شوید كه نه تنها به هدف اصلی نخواهید رسید بلكه اصولاً هدف اصلی را فراموش خواهید كرد!

اما دلم نیامد ادامه‌اش دهم، به نظرم خیلی وحشتناك است كه همه‌ی سرمایه‌ی انسان در این دنیا، یعنی عمر، به همین راحتی به هدر برود. به یاد آن ضرب‌المثل قدیمی افتادم كه می‌گوید: «یك دیوانه سنگی را در چاه می‌اندازد كه صد عاقل نمی‌توانند آن را از چاه در‌آورند».

حتماً منظورشان همین بوده كه وقتی كاری از روی بی‌فكری انجام می‌شود، اگر صدها نفر بخواهند مشكلات آن را حل كنند موفق نمی‌شوند!

تصمیم به ازدواج
تصمیم ازدواج هم از همان تصمیم‌هاست كه اگر از روی ناآگاهی، بی‌فكری، هوس یا توهمات گرفته شود، مسایل زیادی را به دنبال خواهد داشت.

در واقع ازدواج، خودش هدف نیست كه مجبور باشیم برای رسیدن به آن، شرایط سخت و طاقت‌فرسایی را قبول كنیم یا خود را گرفتار مسایل و مشكلات جدید و لاینحل نماییم، بلكه خود، وسیله و راهی است برای رسیدن به هدفی بزرگتر و حقیقی.

متأسفانه كسانی كه به اشتباه ازدواج را هدف تصور می‌كنند، مسایل ناشی از آن را هم طبیعی می‌دانند و همه عمرشان را صرف حل كرن آن می‌كنند غافل از این كه فرصتی كه به ما داده شده و زمانی كه در محدوده عمر در اختیارمان گذاشته شده، اختصاص به هدف دیگری دارد.

نمی‌دانم داستان پیرمردی را شنیده‌اید كه می‌خواست به زیارت برود و وسیله‌ای برای رفتن نداشت؟ به هر حال، یكی از دوستان پیرمرد، اسب لاغری را برایش آورد تا بتواند با آن به زیارت برود. یكی دو روز اول، اسب پیرمرد را با خود برد و پیرمرد خوشحال از این كه وسیله‌ای برای سفر گیر آورده، به اسب رسیدگی می‌كرد.

دو سه روز كه گذشت، ناگهان پای اسب زخمی شد و دیگر نتوانست راه برود. پیرمرد مرهمی تهیه كرد و پای اسب را بست و او را تیمار كرد تا كمی بهتر شد. چند قدمی با او حركت كرد اما این بار، اسب از غذا خوردن افتاد.

هر چه پیرمرد تهیه می‌كرد اسب لب نمی‌زد و معلوم نبود چه مشكلی دارد. پیرمرد در پی درمانِ غذا نخوردن اسب، خود را به این در و آن در می‌زد، اما اسب همچنان غذا نمی‌خورد و روز به روز ضعیف‌تر و ناتوان‌تر می‌شد تا این كه یك روز از فرط ضعف و ناتوانی نقش بر زمین شد و سرش به سنگی خورد و به شدت زخمی شد.

این بار پیرمرد در پی درمان زخم سر اسب بر آمد و هر روز از او پرستاری می‌كرد. روزها گذشت و هر روز یك اتفاق جدید برای اسب می‌افتاد و پیرمرد او را تیمار می‌كرد، ‌تا این كه دیگر خسته شد و آرزو كرد ای كاش اتفاقی بیفتد كه از شر اسب نحیف دردسرساز راحت شود.

آن اتفاق هم افتاد و یك روز مردی اسب پیرمرد را دید و آن را از او خرید! وقتی صاحب جدید سوار بر اسب دور شد، ناگهان یك سؤال در ذهن پیرمرد درخشید و از خود پرسید: من اصلاً این اسب را برای چه كاری به همراه خود آورده بودم؟

اما هر چقدر فكر كرد یادش نیامد اسب به چه دلیلی همراه او شده بود! پس با پای پیاده به ده خود بازگشت و چون مدت غیبت پیرمرد طولانی شده بود همه اهالی ده جلو آمدند و به گمان اینكه از زیارت برمی‌گردد، زیارت قبول ‌گفتند.

تازه پیرمرد به خاطر آورد كه اسب را با چه هدفی به همراه برده و اهالی ده هم تا روزها بعد از این واقعه تعجب می‌كردند كه چرا پیرمرد مدام دست حسرت بر دست می‌زند و لب می‌گزد!…

وقتی افراد در حال انتخاب همسر هستند باور ندارند كه دارند یكی از كلیدی‌ترین تصمیمات زندگی خود را عملی می‌كنند، تصمیمی كه خواهی نخواهی، تصمیمات بعدی زندگی آن‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.
خدای ناكرده نمی‌خواهم انسان را با یك اسب نحیف مقایسه كنم، اما داستان پیرمرد، داستان اكثر ما انسان‌هاست چرا كه بسیاری از ما در زندگی محدود خود به چیزها یا كارهایی مشغول می‌شویم كه ما را از رسیدن به هدف واقعی‌مان باز می‌دارند ولی تا موقعی كه مشغول آن‌ها هستیم، چنان آن‌ها را مهم و واقعی تلقی می‌كنیم كه حتی به خاطر نمی‌آوریم هدفی غیر از آن‌ها هم داشته‌ایم!

در زمان انتخاب همسر هم همین مشكل پیش می‌آید، یعنی وقتی افراد در حال انتخاب همسر هستند باور ندارند كه دارند یكی از كلیدی‌ترین تصمیمات زندگی خود را عملی می‌كنند، تصمیمی كه خواهی نخواهی، تصمیمات بعدی زندگی آن‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

آنها به اندازه كافی فكر نمی‌كنند، نسبت به خود و نیازهای حقیقی خود اشراف ندارند، طرف مقابل، نیازها و قابلیت‌های او را نمی‌شناسند و در عوض معیارهای ظاهری و سطحی را در ازدواج ملاك قرار می‌دهند.

معیارهایی مانند پول، مقام، شهرت، میزان تحصیلات و … و متوجه نیستند كه اگر به اینها تكیه كنند و اگر همخوانی‌ها و هماهنگی‌های درونی‌تر طرفین را در نظر نگیرند نه تنها سریع‌تر و راحت‌تر به هدف نمی‌رسند كه آنچنان در طول راه گرفتار مسائل جدید لاینحل می‌شوند كه شاید هرگز به هدف نرسند.

می‌گویند پیشگیری بهتر از درمان است؛ یعنی به جای گرفتار شدن به مسایل و بعد حل آن‌ها، بهتر است از همان اول وارد چنین ازدواج‌هایی نشویم، چون بعد از آن كه در چاهی افتادیم، حتی اگر بتوانیم با رنج و زحمت بسیار از چاه خارج شویم، نه تنها وقت و انرژی‌مان به هدر رفته، چه بسا شرایط ماندن در چاه، تغییرات جبران ناپذیری در ما ایجاد كرده باشد و كلاً از یادمان ببرد كه بیرون از چاه، هنوز خورشید دارد می‌درخشد.

حضرت محمد(ص) در همین زمینه چنین می‌فرمایند: «كار را به تدبیر بنگر، اگر در سرانجام آن چیزی هست قدم بگذار و اگر از عاقبت آن بیم داری دست نگهدار.(1)

از طرف دیگر این ازدواج است كه باید مسایل ما را حل كند، نه این كه ما مسایلی را كه ناشی از ازدواج است حل كنیم و زمان و امكانات محدود خود را صرف آن نماییم.

بدون شك در گام‌های پیش از ازدواج، كمتر آدم عاقلی پیدا می‌شود كه بخواهد خود را گرفتارتر كرده یا مسایلی بیشتری در زندگی خود ایجاد كند اما عدم رعایت حداقل احتیاط در انتخاب همسر و نداشتن معیارهای درست، ناخواسته ما را به همان چاله‌ای كه صحبتش شد خواهد انداخت.

هر ازدواجی كه منجر به زندگی با كسی بشود كه با ساختار روانی و رفتاری ما همخوانی ندارد مسئله‌ساز می‌شود. چون اغلب رد چنین ازدواج‌هایی درك متقابل و امكان برقراری ارتباط عمیق فراهم نمی‌شود . حتی گاهی زندگی مبدل می شود به یکمیدان جنگ و گریز ، و حمله و دفاع.

به هر حال نتیجه یا تنش، اضطراب و ناآرامی ناشی از ناهماهنگی طرفین، اهداف متفاوت و اختلاف عقاید آنهاست و یا وقت، انرژی، امكانات و… هر دو به هدر می‌رود.

تصمیم‌گیری درباره جنگ، شاید یك تصمیم عادی و ساده به نظر بیاید اما عواقب و نتایج بی‌شماری دارد كه می‌تواند به شدت نابود كننده و مصیبت‌بار باشد؛ عواقبی كه حتی شاید فرصت زندگی را از ما سلب كنند.

مرگ، قطع عضو، كشتارهای دسته جمعی، ویرانی و خرابی، ایجاد و تداوم روحیه دشمنی و… از نتایج آن است و وقتی تمام می‌شود بازماندگان از خود می‌پرسند: آیا واقعاً نمی‌شد راه‌ حلی بهتر از جنگیدن پیدا كرد؟

پی نوشت: 1- نهج‌الفصاحه، حدیث 1437

رکسانا خوشابی؛ کارشناس ارشد مشاوره

زیبـاشــو دات کام