خداحافـــظي با عادت‌هاي بد

تغيير موقعيت‌ها و شرايط به ما كمك مي‌كند تا عادات خود را تغيير دهيم. اگر عادت به ناخن جويدن، سيگار كشيدن و يا هر عادت ديگري داريد كه واقعا دلتان مي‌خواهد زودتر آن را ترك كنيد، بايد در ابتدا بدانيد كه موقعيت‌ها و شرايط روي رفتارها تاثير مي‌گذارند و با تغيير آنها و برخي حركات هر روزي مي‌توان عادات را تغيير داد. بسياري از رفتارهاي تكراري ما وابسته به محيط اطراف ما هستند، ممكن است مردم فكر كنند هنگام تصميم‌گيري‌هاي خود كاملا مستقل عمل مي‌كنند، اما مسائل بسياري حتي در گذشته‌هاي بسيار دور زندگي‌شان روي تصميم‌گيري‌هاي آنها اثر مي‌گذارد و خودشان از اين مساله غافلند.

اعتياد به يك عادت
رفتارهاي عادي و هميشگي از جهات بسياري به اعتياد شباهت دارند و شيوه‌هاي ترك يك عادت شبيه شيوه‌هاي ترك اعتياد است. دوري از كليه افراد، مكان‌ها و چيزهايي كه نياز و ميل فرد را براي انجام آن عادت ناخوشايند تشديد مي‌كنند، اولين درس براي ترك يك رفتار است. نياز به تغيير كردن و استفاده از بهترين شيوه براي تغيير، مسلما اهميت بسياري دارد و در هر دو مورد (يعني ترك اعتياد و ترك عادت) از مهم‌ترين نكات هستند. اما يك فرق مهم بين ترك اعتياد و ترك عادت وجود دارد. برخلاف اعتياد، در ترك عادت وقتي كه يك رفتار جديد جايگزين يك عادت قديمي مي‌شود، احتمال تكرار آن عادت قديمي بسيار كم است؛ در حالي كه در ترك اعتياد، احتمال تكرار رفتارهاي ناخوشايند قبلي بسيار زياد است. عادت‌ها قوي‌ترين نيرو در جهان هستند. حدود 90 درصد از افكار، احساسات و رفتارهاي ما ناشي از عادت‌هاي ما هستند؛ بنابراين بسياري از ناكامي‌ها، موفقيت‌ها، افسردگي‌ها، شادي‌ها، روابط مستحكم، روابط از هم پاشيده و بسياري ديگر از حالات و رفتارهاي ما به عادت‌هاي ما برمي‌گردند. عادت‌هاي ما رفتارهايي هستند كه مرتب بدون دخالت ذهن خود آگاه تكرار مي‌شوند. در واقع وقتي شما چيزي را ياد گرفتيد، مغزتان ارتباطاتي را براي ايجاد يك مسير عصبي شروع كرده و هنگامي كه آن رفتار تكرار مي‌شود، مغز مسير ويژه‌اي براي آن رفتار ايجاد مي‌كند. اين مسير كار مغز را براي پردازش وظايف جديد راحت مي‌كند. به عبارتي يك عادت جديد ايجاد شده است.

تكرار عادت موجب سكون مي‌شود و خلاقيت و پيشرفت را از بين مي‌برد
وقتي ما كاري را بدون دقت و انگيزه كافي انجام مي‌دهيم يا عقايد، عادت‌ها و تجارب خود را با تعصب زياد در كاري اعمال مي‌كنيم، كمتر به اين فكر هستيم كه تغيير مثبتي در روند اجراي كار به وجود آوريم و ايراد و اشكال آن را برطرف سازيم. هر فرايندي در زندگي ما مي‌تواند مغلوب تكرار شود؛ مثلا با اينكه مي‌دانيم شغل مناسبي نداريم، اما همچنان بدون هيچ‌گونه تغيير در شرايط و موقعيت خود به كارمان ادامه مي‌دهيم. در حالي كه تغيير مي‌تواند ما را از وضعيت ناخوشايند موجود نجات دهد؛ اما باز هم از آن گريزانيم و تغيير را غير ممكن مي‌دانيم يا از عواقب آن هراس داريم. ما مي‌توانيم نوع نگرش و زاويه ديد خود را تغيير دهيم و يا اينكه رفتارهاي نادرست خود را دريابيم و آنها را ترك كنيم. براي تغيير تنها كافي است بپذيريم كه وقتي به مشكلي برمي‌خوريم، براي حل آن نياز به استفاده از روش ديگري داريم و بهتر است هميشه اين جمله يادمان باشد: بدون تغيير نمي‌توان پيشرفت و زندگي كرد. اولين شرط براي تغيير پذيري، انعطاف است. ما براي اينكه تغيير كنيم، بايد انعطاف داشته باشيم، تعصب خشك و سرسختانه نسبت به عقايد و باورهاي خود نداشته باشيم و وقتي با مشكل و انتقاد يا سرزنش مواجه مي‌شويم، هميشه و در همه حال آن را جدي بگيريم و در موردش تامل كنيم. بعد از انعطاف، روراستي با خودمان و پذيرش اشتباهات مي‌تواند ما را در ايجاد تغيير موفق كند. اگر كسي از ما انتقادي كرد، بهتر است كمي فكر كنيم و با خودمان روراست باشيم و با پذيرش اشتباهات خود، نسبت به تغيير آنها اقدام كنيم. براي تغيير يك عادت نابجا بهتر است از خانواده و دوستان خود كمك بگيريد؛ ولي اين مساله هميشه اتفاق نمي‌افتد. گاهي اوقات عادت‌هاي ما روي اطرافيانمان نيز اثر مي‌گذارند؛ مثلا عادت به سيگار كشيدن، نه تنها به خود ما آسيب مي‌رساند، بلكه نزديكان ما نيز از آن آسيب مي‌بينند. براي تغيير يك عادت بايد محيط آن را نيز تغيير داد. عامل محيطي، عامل برانگيزنده‌اي است كه مغز را از ترك يك عادت و جايگزيني عادت جديد باز مي‌دارد. مثلا فردي را تصور كنيد كه به نوشيدن قهوه عادت شديدي دارد. او هر روز صبح پشت يك ميز مي‌نشيند، روزنامه مي‌خواند و قهوه مي‌نوشد. اين فرد اگر تصميم بگيرد عادت نوشيدن قهوه را با آب ميوه عوض كند، ابتدا بايد عادت روزنامه خواندن در پشت آن ميز را تغيير دهد و روزنامه را به يك اتاق يا مكان ديگر منتقل كند تا اين عامل او را تحريك به نوشيدن قهوه نكند.

براي آنكه عادت‌هاي نابجا و ناخوشايند خود را تغيير دهيد، نكات زيرا را فراموش نكنيد:
1- در مورد تغيير آن عادت جدي باشيد؛ زيرا براي تغيير يك عادت نياز به انرژي و تعهد است.

2-افكار، احساسات و رفتارهاي خود را در مورد عادت سابق و رفتار جديد خود يادداشت كرده و در مورد آنها فكر كنيد. به مناسب‌ترين رفتار بينديشيد و آن را تمرين كنيد.

3- اگر به طور آني متوجه شديد كه دوباره در حال تكرار عادت قبلي هستيد، بلافاصله خود را متوقف ساخته و رفتار جديد را انجام دهيد.

4- رفتار جديد را بايد به مرور زمان و آهسته آهسته جايگزين رفتار قبلي خود كنيد. در اين كار نياز به هيچ عجله‌اي نيست.

5- حتما روي پشتيباني و كمك ديگران حساب كنيد و به آنها اطلاع دهيد كه مشغول كار روي اين مساله هستيد و از آنها توقع چه نوع كمكي داريد.

6- از منفي‌بافي به شدت پرهيز كنيد. منفي‌‌نگري موجب سردرگمي و نااميدي خواهد شد.

7- هرگز نااميد نشويد. اگر چند روش كارساز نبود، روش‌هاي ديگر را امتحان كنيد. در صورت نااميدي هرگز نخواهيد توانست تغييرات لازم و مورد نظرتان را به وجود آوريد. عادت‌ها به سختي تغيير مي‌كنند و مسلما براي اين كار به صرف زمان و انرژي زيادي نياز است. براي آنكه بتوانيد از تلاش‌هاي خود نتيجه بگيريد، كمي برنامه‌ريزي، نظم و عزم راسخ لازم است. تلاش، تلاش و تلاش كنيد. تكرار يك رفتار جديد، تنها راه جايگزين كردن آن با يك عادت قديمي است. براي آنكه مغز خود را به انجام يك كار جديدي عادت دهيد، لازم است روزها، هفته و حتي ماه‌ها آن را تكرار كنيد.

منبع : دنیای سلامت
زیبــا شــو دات کام