معده ای که زخم شد

محل زخم در دستگاه گوارش، مشخص كنندۀ نام آن است. به‌عنوان مثال اگر زخم در معده باشد، به آن زخم معده و اگر زخم در اثني‌عشر باشد، به آن زخم اثنی عشر يا دوازدهه گويند. در اغلب موارد، هر دو را تحت يك عنوان كلي، زخم پپتيك مي‌نامند؛ زيرا اساس درمان و مراقبت‌هاي هر دو يكسان است. زخم اثني‌عشر شايع‌تر از زخم معده مي‌باشد و در مردان، همچنين  در سنين 30 – 50 سال، شيوع بيشتري دارد. زخم معده بيشتر در سنين بالاي 60 سال و در زنان شايع است. در حالت طبيعی، ترشحات موكوس و توليد بي كربنات در اثر تماس با اسيد و پپسين معده، از غشاي مخاطي معده و دوازدهه محافظت مي‌كنند. پپتيك اولسر زخم يا سايشي است كه در اثر عدم فعاليت اين مكانيسم‌های دفاعی، در ديوارۀ معده يا دوازدهه ايجاد‌ مي‌شود. زخم‌ها مي‌توانند باعث سوراخ و درگير شدن بافت‌هاي ديگر شوند.
توصيه‌ ها

افزايش تعداد وعده‌های غذايي و كاهش حجم هر وعده  با آرامش غذا خوردن و پرهيز از استرس

پرهيز از مصرف حجم زياد موادغذايي پيش از خواب  پرهيز از مصرف سيگار و قهوه. اين مواد با افزايش ترشح اسيد و ضعيف كردن غشاي مخاطي، باعث گسترش زخم و كند شدن روند بهبودی مي‌گردند.  افزايش مصرف اسيدهاي چرب امگا3 و امگا6 كه اثر حفاظتي دارند.  در صورت عدم تحمل ميوه‌ها، استفاده از كمپوت يا آب ميوه.
مصرف عسل (مفيد برای معده)، زيره (ضد نفخ)، شيرين بيان، نعناع و بابونه (ضد اسپاسم).

علائم زخم پپتيك

زخم پپتيك، هميشه دارای علامت نيست. گاه خونريزی يا سوراخ شدگی اولين علامت زخم مي‌باشد.  شايع‌ ترين علامت زخم پپتيك، درد ناحيۀ ميانی شكم، بالای ناف و زير جناغ سينه است كه گاه به پشت می زند.  علائم زخم معده و دوازدهه يكسان است؛ با اين تفاوت كه درد زخم‌های معده با فاصلۀ كمي پس از غذا خوردن، يعني زماني كه معده پر است، بروز مي‌كند؛ ولي درد زخم‌هاي دوازدهه 2-5  ساعت پس از صرف غذا و زماني كه معده خالي است، آغاز مي شود كه در نيمه شب و نزديك صبح بدتر شده و ممكن است چند دقيقه تا چندين ساعت ادامه يابد. اين دردها معمولاً پس از صرف غذا يا آنتي اسيد يا استفراغ تسكين مي‌يابند.  نفخ آروغ زدن تهوع و استفراغ  بي‌اشتهايي  كاهش وزن  زخم‌های جدی تر، باعث خونريزی معده يا دوازدهه مي‌شوند. گاهاً خونريزی تنها علامت وجود زخم است؛ كه به صورت استفراغ خوني يا مدفوع سياه و قيری رنگ (ملنا) بروز مي‌كند.

مواد غذایی غيرمجاز
غذاهای تند و ادويه‌ دار، به خصوص فلفل سياه و قرمز(فلفل در مقادير كم از طريق افزايش توليد مخاط، از آن محافظت مي‌كند؛ ولي در مقادير زياد باعث تخريب آن مي‌گردد)  شورها و ترشی ها  كافئين   نوشابه‌های گازدار  سرخ كردني‌ها و غذاهاي پر چرب و سس‌ها   سوسيس و كالباس  حبوبات  سبزيجات نفاخ، مانند كلم، ترب، تربچه، خيار، شلغم، پياز و پيازچه  ميوه‌هاي نفاخ، مانند هندوانه، گيلاس، گوجه سبز، هلو، چاقاله بادام، زيتون  غذاهاي خيلي سرد و خيلي گرم  آجيل در صورت عدم تحمل
شكلات در صورت عدم تحمل
حذف مواد غذايي اسيدی مانند مركبات در صورت عدم تحمل   سير در صورت عدم تحمل. همچنين، نان‌هاي سفيد بهتر تحمل مي شوند و بهترين نان، نان تست است.

موژان زرگرزاده كارشناس تغذيه انستيتو كانسر

زیبــا شـــو دات کام