زایمان طبیعی بی درد

در سال 1881 يك پزشك لهستاني كه در روسيه كار مي‌كرد مطالعاتي بر روي گاز نايتروس اكسايد (N2O) با غلظت 80 درصد را شروع نمود و نشان داد كه استفاده از اين گاز در كاهش درد و يا بي‌دردي، روش موثر و بي‌خطري است. در سال 1963 پزشكان انگليسي مخلوط گازي از نايتروس اكسايد و اكسيژن به نسبت مساوي تهيه كردند و نام آن را گاز آنتونكس نهادند و در انجام به روش بی درد مورد استفاده قرار دادند. از همان ابتداي توليد، آنتونكس به ايران نيز راه يافت و دكتر جهانشاه صالح متخصص زنان و زايمان در بيمارستان مادر تهران جهت زايمان (سال 1339) از آن استفاده مي‌كرد. امروزه اين گاز در كشورهاي آمريكا، كانادا، انگليس، آفريقاي جنوبي، استراليا و ايران توليد مي‌شود.

چگونگي استفاده از گاز آنتونكس در انجام زايمان طبيعي
گاز آنتونكس (Entonox ) در يك سيلندر قرار دارد كه پس از عبور از يك مانومتر فشار شكن كه روی سر سيلندر نصب شده است وارد يك شيلنگ شده و پس از آن وارد يك دريچه وابسته به مصرف مي‌شود و از آنجا وارد ماسك مي‌گردد. شما زائوي عزيز بايد ماسك را محكم به صورت خود بچسبانيد به گونه‌اي كه هواي اتاق از كناره‌هاي ماسك وارد نشود. بيني و دهان بايد كاملاً در داخل ماسك قرار گيرد. بلافاصله هنگام شروع درد شما بايد از داخل ماسك نفس عميق و آهسته بكشيد و اين تنفس را تا چندين ثانيه پس از اتمام درد ادامه دهيد. معمولا شما خودتان فواصل انقباضات رحم و دردهاي خود را پس از مدتي كاملا به خاطر مي‌سپاريد و مي‌توانيد حدس بزنيد كه درد، حدوداً چند ثانيه ديگر شروع مي‌شود، بنابراين اگر بتوانيد تا نيمه راه شروع درد بعدي تنفس از ماسك را ادامه دهيد بي‌دردی بهتری حاصل مي‌شود.

نكته 1
بهتر است ماسك توسط يك نفر غير از خود زائو براي او گرفته شود، زيرا اولاً اگر ماسك شل گرفته شود، هواي اتاق با گاز داخل ماسك مخلوط مي‌شود و در نتيجه اثر ضد دردي آن كاهش مي‌يابد. ثانيا چون زائو حين زايمان خسته، بي‌حال و بي‌حوصله مي‌شود بهتر است عمل گرفتن ماسك توسط شخص ديگري انجام گيرد.

نكته 2
تنفس شما زائوي عزيز در درون ماسك نبايد تند و سطحي باشد بلكه بايد عميق و آهسته انجام گردد. در فواصلي كه درد وجود ندارد بهتر است از داخل ماسك نفس نكشيد تا هوشياريتان كاهش نيابد، زيرا بايد ارتباط كلامي همواره با زائو حفظ شود. ماسك به گونه‌اي ساخته شده كه هم عمل دم و هم عمل بازدم در آن امكانپذير است، بنابراين شما مي‌توانيد در درون ماسك از بيني دم و از دهان بازدم را انجام دهيد. در فاز دم زايمان قبل از هر زور زدن بايد دو يا سه تنفس عميق از داخل ماسك انجام دهيد.

نكته 3
آنتونكس گاز بي خطر و ايمني است زيرا:
الف) روی هوشياری مادر اثری ندارد.
ب) روی قدرت انقباض رحم اثری ندارد.
ج) موجب شلي رحم يا طولاني شدن زايمان نمي‌شود.
د) روي سيستم قلبي- عروقي مادر اثري ندارد.
ه) منجر به كاهش اكسيژن در خون جنين يا نوزاد نمي‌شود.
شايع‌ترين عوارض گزارش شده در مصرف آنتونكس عبارتند از:
خشكي دهان: برای پيشگيری از بروز آن بهتر است زائو در حالي كه زبان را به پشت دندان‌هاي پيشين بالايي چسبانده است نفس بكشد تا گاز به جاي عبور از دهان و خشك كردن آن از بيني عبور نمايد.
سرگيجه يا احساس منگي: دومين عارضه شايع آنتونكس بعد از خشكي دهان مي‌باشد كه با قطع استفاده از گاز ظرف چند ثانيه اين حالت برطرف مي‌شود.
تاري ديد: كه آن هم گذرا است و فقط هنگام استنشاق گاز روی مي‌دهد و با قطع آن برطرف مي‌شود.
گفته‌ها و خاطرات آنهايي كه با استفاده از گاز آنتونكس زايمان طبيعی انجام داده‌اند:
در خواب زايمان كردم و اصلاً نفهميدم.
احساس مي‌كردم در آسمان و توی ابرها در حال زايمان هستم.
شما مادر باردار تجربه لذت بخشي از زايمان طبيعي با استفاده از گاز آنتونكس خواهيد داشت.

ماهنامه دنیای سلامت

زیبا شو دات کام