آداب معاشرتی دلپذیر

بسياري از رفتارهاي فرزندم را مي‌پذيرم و گاه تحمل مي‌كنم، اما بعضي از كارهايش مرا به مرز ديوانگي مي‌كشاند. وقتي حرف‌هاي   وقيحانه‌اي به من مي‌زند كه قابل گفتن نيست يا حتي حاضر نيست به ديگران سلام كند و جواب سؤالات‌شان را سربالا مي‌دهد، بيچاره مي‌شوم. بارها با او برخورد جدي كرده‌ام، ولي هيچ فايده‌اي ندارد و بيشتر لج مي‌كندو رفتارهاي گستاخانه‌اش را تكرار مي‌كند؛ چه باید بكنم؟

روابط اجتماعي صميمانه و صحيح

امروزه كودكان بسیاری وجود دارند که چيزي از احترام گذاشتن نياموخته‌اند. روابط اجتماعي صميمانه و صحيح براي دلپذيرتر شدن مناسبات اجتماعي نشان‌دهنده اهميتي است كه براي خود و ديگران قائل مي‌شويم. متأسفانه در جوامع صنعتي و زندگي شهرنشيني اين آداب به شكل سرد و فانتزي درآمده كه بيشتر احساس تصنعي بودن و پيام «نزديك نشو» را به طرف مقابل القا مي‌كند. با برخوردي گرم و الگو قرار دادن خود و اهميت دادن به طرز سلوك و رفتار با افراد خانواده، فاميل و دوستان، به‌خصوص اشخاص بزرگ‌تر و والدين، به كودكان كمك كنيم تا آنان نيز مرزهاي بين فردي را رعايت كنند. در عين حال اين انتظارات بايد واقع‌بينانه و متناسب با سن خردسالان باشد.

گاهي اوقات تمرد و بي‌احترامي كودكان دو، سه‌ساله نشان‌دهنده تثبيت استقلال‌طلبي آنان است و اينكه مي‌خواهند همه كارها را آن‌طور كه دوست دارند انجام دهند، نه آن‌طور كه ما به آنها مي‌گویيم. در بیشتر موارد اطفال درك درستي از رعايت رفتارهاي ميان فردي ندارند، به روش تربيتي‌تان صادقانه توجه و شروع به ايجاد تغييراتي كنيد كه ارتباط كلي را با فرزندتان بهبود بخشد. اين كار به زمان نياز دارد. صبور باشيد، زيرا نتيجه نهايي آن كودكي بامنش است. پس ارزش اين صبوري را دارد. رفتار بد فرزندتان هر اندازه كه ناراحت‌كننده است، از سرزنش او در برابر ديگران بپرهيزيد. این کار تلاشي نادرست و بدترین برخورد براي آموزش رفتارهاي مناسب است. بسياري از بچه‌ها از رفتارهاي بدِ خود آگاه نيستند و بايد به آنها ياد داد كه چه كاري را انجام دهند و چه كاري را انجام ندهند. صادقانه بينديشيد و به خودتان قول دهيد آموزش روابط اجتماعي به دليل ابراز تفاخر و خودنمايي كاذب نباشد. يعني براي به رخ كشيدن كودك‌تان او را وادار به رفتارهاي غيرطبیعی و اجباري و بيش از حد توانش نكنيد.

راهكارهايي ساده براي كمك به کودکان جهت داشتن روابطي دلپذير
برخاستن هنگام ورود والدين و افراد بزرگ‌تر، خشوع و احترام و ادب در مقابل آنان الگوي مناسبي براي کودکان خواهد بود (كمتر حرف بزنيد و بيشتر عمل كنيد)
1- قبل از شركت در مناسبت‌هاي اجتماعي (عروسي، مهماني‌ها، مراسم سوگواري و…) رفتارهاي مناسب را به صورت مختصر يا به شكل بازي به آنان بياموزيد.

2- وقتی بعد از چند ساعت با كودك‌تان روبه‌رو مي‌شويد، به گرمي با او دست بدهيد و سلام و احوالپرسي و روبوسي كنيد.

3- همواره آنان را به احترام و حفظ حريم‌ها با خود و همسرتان تشويق كنيد. نزد آنان با تواضع و امتنان از پدر يا مادرش ياد كنيد (برخاستن و استقبال از پدر يا مادر هنگام آمدن او به خانه و بدرقه در زمان خارج شدن)

4- در عين صميميت و مهرباني با اطفال اجازه بي‌ادبي و وارد شدن به حريم والدين را ندهيد.

5- هنگام بي‌نزاكتي در مقابل جمع هرگز به او تذكر ندهيد و دعوا نكنيد.

6- با القاب زيبا و در عين حال جدي و بزرگوارانه نزد ديگران از او ياد كنيد و به فرزندتان توجه و احترام بگذاريد.

7- هنگام دعوا و برخورد با او از نسبت دادن صفات بد به او جداً بپرهیزيد و تنها كار بدش را به او يادآور شويد.
8- هرگز و هرگز نزد او از ديگران بدگويي نكنيد و كلمات ركيك به كار نبريد. اين كار موجب بدبيني خردسالان نسبت به ديگران مي‌شود (من خوبم، تو بدي)

9- در مهماني‌ها، در حد توان پذيرايي ميوه و شيريني را به عهده فرزندان بگذاريد و از آنان نيز پذيرايي كنيد.

10- آموزش توصيه‌هاي مذهبي مانند: عاق والدين، غيبت، قهر بودن، اجر و ثواب احترام به والدين و بزرگ‌ترها در اين زمینه بسيار ياريگر است.

11- به فرزندان‌تان اجازه بي‌احترامي به يكديگر را ندهيد. روش برخورد آنها اغلب تمريني براي روش برخوردشان با ديگران است.
12- در طول روز به موارد رفتارهاي محترمانه يا غيرمحترمانه اشاره كنيد. درباره رفتار صندوق‌دار فروشگاه يا دوستان، صحنه‌هاي برخوردهاي صحيح يا غيرصحيح فيلم‌ها و برنامه‌هاي تلويزيوني بحث كنيد.

13- اگر كودكي رفتار محترمانه‌اي دارد و حرفي مغاير با شخصيت معمول خود زد، با آرامش و جديت به او تذكر بدهيد: «وقتي با احترام صحبت كردي به حرفت گوش مي‌دهم» و يا خود را به نشنيدن بزنيد.

14- رفتارها و معاشرت‌هاي صحيح او را تشويق كنيد. نزد ديگران طوري كه كودك بشنود، از او ذكر خير و تمجيد کنيد.
15- بيشتر تشويق و كمتر انتقاد كنيد.

16- روابط آنان را با كودكان مؤدب و بااخلاق بيشتر کرده و زمينه‌هاي معاشرت‌شان را تقويت كنيد.  17- آنان را گرامي بداريد، نوازش لمسي را بيشتر به كار بريد، بگذاريد احساس كنند دوست‌داشتني، مهربان و مؤدب هستند.

18-  تا آنجا كه مي‌توانيد معاشرت‌هاي فاميلي و دوستانه خود و خانواده را تقويت كنيد. خردسالان در چالش‌هاي اجتماعي راه خود را خواهند يافت و با رفتار بالغانه و صميمانه شما را متعجب خواهند نمود.
و در آخر، تنها عمل ما و رفتارها و معاشرت‌هاي ماست كه چهارچوب شخصيتي آنان را خواهد ساخت. براي داشتن فرزنداني خوشبخت، خوشبين، آرام و خلاق، ابتدا خود بايد به اين خصوصيات آراسته شويم. بيایيد خودمان را بشناسيم و صادقانه دريابيم؛ وگرنه افتان و خيزان در بيراهه‌هاي زندگي كودكان‌مان را قرباني امر و نهي‌هاي بي‌حد و حصر كرده، سردرگمي، نارضايتي و فقدان اعتماد به نفس را براي‌شان به ارمغان مي‌آوريم. زمان ما زمان سخن گفتن تشعشعاتي است، نه دهاني. خود را دوست بداريم به خود و ديگران احترام بگذاريم تا آنان نيز با خود، جامعه، هستي و خدا در صلح و آشتي باشند و با اطمينان در جاده كمال گام بردارند.

عقيله سلطانپور مشاور خانواده

زیبــاشــو دات کام