گیاهان دارویی برای سر درد

استفاده از گياهان دارويي و خاصيت درماني آنها به زمان‌هاي بسيار قديم بازمي‌گردد؛ اما در جوامع امروزي و مدرن کنونی نيز از خاصيت دارويي اين گياهان استفاده مي‌شود. بسياري از اين اطلاعات ارزشمند سينه به سينه از گذشتگان به ما ارث رسيده و بسياري از آنها امروزه با روش های علمي به اثبات رسيده‌اند؛ بنابراين بسياري از اين گياهان مؤثر و مفيدند و پايه و اساس بسياري از داروهاي امروزي را تشكيل مي‌دهند. گياهان دارويي را براي اينكه اثربخشي بيشتري داشته باشند، به روش‌های گوناگون مثل دم كردن، اضافه كردن عصاره آنها به آب (مانند وان حمام) و غوطه‌ور شدن در آن و… مي‌توان استفاده كرد.

گياه زنجفيل (Ginger)
اين گياه براي سردردهاي ميگرني بسيار مناسب است؛ اما در مصرف آن بايد جانب احتياط را رعايت كرد؛ زيرا اگر بيش از اندازه مصرف شود، ممكن است سبب سوزش پوست گردد. اين گياه موجب انبساط رگ‌هاي خوني شده و در نتيجه به پيشگيري از سردردهاي ميگرني كمك مي‌کند. زنجفيل در سردردهاي ناشي از سرماخوردگي و همچنین سردردهاي ناشي از عفونت سينوسي نیز مؤثر بوده و در واقع گياهي نيروبخش است كه مي‌تواند شما را سرحال و سرزنده نگه دارد. با این گياه آرامبخش مي‌توانيد زماني كه سردرد ميگرني نداريد، هفته‌اي دو الي سه بار حمام کنید. اما هنگامی كه دچار سردرد ميگرني هستید، اين گياه موجب تحريك و ايجاد حالت تهوع مي‌شود.
طرز استفاده: زنجفيل تازه را رنده و يا به خوبي خرد و ريز کنید و در يك ليتر آب، به مدت 20 دقيقه و با حرارت ملايم بجوشانيد؛ سپس آن را صاف كرده و به آب وان حمام بیفزایید. حال مي‌توانيد به مدت 10 دقيقه در آن قرار گرفته و استراحت كنيد. مخلوطي از گياهان آرامبخش بابونه، اسطوخودوس و مرزنگوش، براي يك حمام آب گرم قبل از خواب بسیار مناسب است. اين مخلوط به آرامي عضلات منقبض و گرفته را شل كرده، موجب كاهش سردرد مي‌شود و آرامش را به سيستم عصبي بدن باز مي‌گرداند.
طرز استفاده: به اندازه يك مشت از گياهان تازه بابونه، اسطوخودوس و مرزنگوش و يا چند قاشق غذاخوري از خشك‌شده آنها را در نيم ليتر آب ریخته و با حرارت ملايم به مدت ده دقيقه بجوشانيد؛ سپس آن را صاف كرده و به آب وان اضافه كنيد. این کار را دو تا سه بار در هفته انجام دهيد تا از بروز سردردهاي ميگرني پيشگيري شود.

گياه رزماري (Rosemary)
اين گياه به خاطر داشتن تركيبات ملايم و آرامبخش معروف و براي حمام كردن بسيار مناسب است. زماني كه سردردهاي ميگرني موجب كسالت و سستي شما شده و كم انرژي و كم‌توان شده‌ايد، مي‌توانيد براي آرامش و تجديد قوا از اين گياه استفاده كنيد.
طرز استفاده: حدود 2 قاشق غذاخوري از گياه خشك يا يك مشت گياه تازه را به نيم‌ ليتر آب در حال جوش اضافه كرده و پس از ده دقيقه که با حرارت ملايم جوشيد، آن را صاف كرده و به آب وان حمام بیفزایيد. زماني كه در اثر فعاليت‌هاي ذهني و فكري زياد دچار سردرد شده‌ايد و احساس خستگي و گيجي مي‌كنيد، با اين کار خود را سرحال و سرزنده سازيد. مخلوطي از گياهان دارويي و آرامبخش رزماري، زنجفيل و نعنا فلفلي (سوسنبر) نيز مي‌تواند در آرام كردن سردردهاي ناشي از خستگي و همچنين آرام كردن درد ناشي از خستگي عضلات پشت بدن بسيار مؤثر باشد.
طرز استفاده: زنجفيل تازه را به اندازه 5/2 سانتي‌متر بريده و آن را رنده يا خرد كنيد و سپس به مدت 20 دقيقه با حرارت ملايم بجوشانيد. حال دو قاشق غذاخوري از گياه خشك‌شده رزماري و سوسنبر (يا يك مشت گياه تازه) را در آب جوش خيس كرده و پس از 20 دقيقه اين محلول را صاف و با جوشانده زنجفيل مخلوط کنید و آن را به آب وان بیفزایید. در اين آب به مدت 10 دقيقه استراحت کنید تا شاداب و سرحال شوید.

قاصدك (Dandelion)
ريشه گياه قاصدك، از آنجايي كه تقويت‌كننده كبد مي‌باشد، به سم‌زدايي از بدن كمك مي‌كند. ريشه اين گياه براي نارسايي‌هاي دستگاه گوارش مناسب است و مي‌تواند از بروز سردردهاي ميگرني كه در نتيجه خوردن غذاهاي چرب و سنگين ایجاد می شود، پیشگیری کند.

بابونه (Chamomile)
بابونه از پرمصرف‌ترين گياهان دارويي است؛ زيرا خاصيت درماني بسیاری دارد. اين گياه به آرامي سبب تسكين سيستم عصبي بدن شده و در داشتن خوابي آرام به شما كمك مي‌كند و در آرامش‌بخشي و پاك كردن افكار مزاحم از ذهن بسيار مؤثر است. گياه بابونه برای برطرف كردن سردردهاي ناشي از هيجان و استرس نیز بسيار مناسب است. از طرفي، به علت داشتن عطر و طعم مطبوع حتي براي كودكان نيز مطلوب است؛ به‌ويژه اگر آن را با عسل شيرين كنید.

نعنا فلفلي یا سوسنبر (Peppermint)
اين گياه نيز از گياهان معروف و مؤثر و براي آرام كردن سردردهاي ناشي از پرخوري مفيد است. از طرفي، حاوی تركيباتي است كه مي‌تواند به تجزيه و هضم چربي ناشي از غذاهاي پرچرب و سنگين در دستگاه گوارش کمک کند و كمك مؤثري براي كبد باشد. رايحه نعنايي اين گياه، روح و روان را آرام و احساس افسردگي و ناراحتي را از فرد دور مي‌كند.

چاي سبز همراه با زنجفيل

چاي سبز و زنجفيل هر دو حاوي تركيبات ضدالتهابي هستند و سبب تسكين و آرامش مي‌شوند؛ بنابراين با نوشيدن اين چاي مي‌توانيد از تشديد سردرد جلوگيري كنيد.

نوشيدني مسكن
تركيبات تشكيل‌دهنده اين دم‌كرده گياهي، علاوه بر آنكه به هضم غذا كمك مي‌كند، تنش و اضطراب را نيز از بین می برد. اين دم كرده سردردهايي را كه در اثر نگراني‌ها و استرس‌ها ايجاد شده اند، تسکین مي‌دهد. بهتر است آن را هر روز صبح پس از بيدار شدن و هر شب قبل از خواب به مدت دو هفته ميل کنيد.
طرز تهيه: ريحان، آويشن و بابونه را (از هر کدام نصف قاشق چايخوري) در يك فنجان آب جوش ريخته و پس از 5 دقيقه كه دم كشيد، صاف كنید و بنوشيد. در صورت تمايل مي‌توانيد اين دم‌كرده را با عسل شيرين کنید. به طور كلي افرادي كه از سردردهاي ميگرني رنج مي‌برند، اگر سردرد خفيف است و به ندرت به سراغ آنها مي‌آيد، با داروهاي مسكن مي‌توانند آن را تسكين دهند؛ اما در افرادي كه دچار سردرد‌هاي شديد ميگرني شده و اين دردها معمولاً در ماه چندين بار تكرار مي‌شود، استفاده از داروهاي مسكن به تنهايي نتيجه‌بخش نخواهد بود و آنها بايد شيوه زندگي خود را تغيير دهند و از محرك‌هايي كه سبب ايجاد سردرد در آنها مي‌شود، به طور كامل اجتناب كنند.

تغيير شيوه زندگي
داشتن ساعت خواب و بيداري معين و منظم: فرد باید هر شب سر ساعت مشخصی بخوابد و در ساعت مشخصی هم بيدار شود.
ورزش مرتب و منظم: تا جايي كه امكان دارد هر روز ورزش کنید. حتي در مسافرت و يا در روزهاي پرمشغله ورزش را كنار نگذاريد؛ زيرا ورزش كردن سبب بهبود كيفيت خواب مي‌شود و از طرفي تعداد دفعات بروز سردردهاي ميگرني را کاهش مي‌دهد. سطح ورزش را به تدريج بیشتر کنید؛ يعني مدت زماني را كه براي ورزش كردن در نظر مي‌گيريد و همچنين شدت حركات ورزشي را كم‌كم افزايش دهيد؛ زيرا افزايش ناگهاني خود مي‌تواند سبب بروز سردرد شود. امروزه پژوهشگران با مطالعات و بررسی‌های فراوان به اين نتيجه رسيده‌اند افرادی که داراي اضافه وزن هستند، ورزش نمي‌كنند و سيگار مي‌كشند، نسبت به افرادي كه اين سه مورد را ندارند، بيشتر در معرض ابتلا به سردرد قرار دارند؛ بنابراين سعي كنيد با تبديل عادات نادرست و غلط زندگي به عادت‌های صحیح و مناسب، به سلامت خود كمك كنيد.

هرگز وعده‌هاي غذايي خود را حذف نكنيد و از گرسنگي كشيدن‌هاي طولاني مدت نيز بپرهیزید.

تا جايي كه امكان دارد، از استرس زندگي خود بكاهيد. با ورزش مرتب و منظم و همچنين بهره‌گيري از تكنيك‌هاي آرام‌سازي مي‌توانيد به اين هدف دست يابيد.
مصرف نوشيدني‌هاي كافئين‌دار را کاهش دهید.
از نورهاي خيره‌كننده كه چشم را آزار مي‌دهند و همچنين چراغ‌هاي چشمك‌زن دوري كرده و در محيط‌هاي پرنور از عينك آفتابي استفاده كنيد.
به جاي استفاده از انواع سس‌هاي آماده براي سرو سالاد كه بیشتر آنها حاوي مواد تشدیدکننده میگرن هستند، خودتان سس‌هاي متنوع و بي‌ضرر آماده کنید. در اين‌جا طرز تهيه يك نوع سس آموزش داده مي‌شود.
مواد لازم:
ریحان تازه (ریز خردشده) یک چهارم فنجان
روغن زیتون ۱ فنجان
آب ذغال‌اخته سه چهارم فنجان
سرکه سفید جوشانده شده یک چهارم فنجان
نمک دریایی یک دوم قاشق چایخوری
فلفل سیاه یک دوم قاشق چایخوری
تمام مواد را در يك ظرف متوسط با يكديگر به خوبي مخلوط كرده و مصرف کنید. اين سس را در يخچال نگهداري ‌كنيد و به هنگام سرو سالاد از آن استفاده ‌نمايید.

ماهنامه دنیای سلامت

زیباشو دات کام