بررسی سه نوع رژيم متداول مدرن

معمولا افرادی که دچار افزایش وزن هستند مدعی‌اند که رژیم‌های مختلف تغذیه‌ای را امتحان کرده‌اند، هر کدام هم بی‌نتیجه بوده و از رژیم گرفتن خسته شده‌اند. در این مطلب به 3 رژیم متداولی که افراد دارای اضافه وزن انها را امتحان کرده‌اند اشاره می‌کنیم و به اشکالات اساسی هر یک از آنها می‌پردازیم و در خاتمه درباره رژیم مدرن، صحیح، کارآمد و مهمتر از همه بی‌خطر می‌گوئیم.

رژيم دكتر فيل

دكتر فيل مک‌گرا يكي از روان‌شناسان باليني در تگزاس است که روی افراد دارای اضافه وزن تحقیقاتی انجام داده است او مي‌گويد کاهش وزن با تغییر روانی به تدریج به تغییر در عادات تغذیه‌ای منجر خواهد شد. مشکلی که افراد بلافاصله پس از شروع رژيم‌هاي معمولي پیدا می‌کنند، وسوسه برای خوردن است که یکی از عوامل شکست برای کاهش وزن است. همچنین عقيده دارد كه افراد به دلیل ترس نمی‌توانند احساسات مربوط به بيش‌خواري خود را بيان كنند. اگر مردم براي زندگي خود برنامه‌ي منظمي داشته باشند و هفت راهكار موفقيت در رژيم وي را دنبال كنند، شانس بيش‌تري براي موفقيت در کاهش وزن خواهند داشت. در اين رژيم بر تغذيه سالم و داشتن انتظارات واقعي از زندگي نيز تأكيد شده است. يكي از مسائل مورد توجه، تعادل در مصرف بعضي از محصولات غذايي رژيم دكتر فيل است. در اين رژيم غذايی بر مصرف گروه‌هاي غذايي خاصي تأكيد نشده و فقط توصيه شده كه فرد روش تغذيه صحيح را در كنار تمرينات ورزشي اجرا كند.

اشکالات رژیم دکتر فیل:
يكي از رژيم‌شناسان دانشگاه بِركلي كاليفرنيا اظهار داشته كه توصيه‌هاي دكتر فيل اصلاً ابتكاري نيستند و فقط توصيه‌ عمومي محسوب می‌شوند. البته این حقيقت كه فرد لازم است 24 ساعت شبانه روز و هفت روز هفته قوي باشد وراهکارهای ارائه شده برای تغییر رفتار چندین ساله برای کاهش وزن، نکات مثبتی هستند اما بعضي از راهكارهاي كنترل تغذيه و احساسات به نظر راحت مي‌رسند، ولی كنترل آن‌ها به‌صورت عملي، فرد را با مشكلات زيادي مواجه مي‌كند.
رژيم بر اساس گروه‌هاي خوني
این رژیم با توجه به گروه خونی افراد تنظیم می‌شود. مثلا هركس گروه خوني O دارد بايد فقط گوشت بخورد و هركس گروه خوني A دارد بايد رژيم گياهخواري داشته باشد.

اشکالات رژیم بر اساس گروه خونی
این رژیم از نظر علم امروزی، بسيار پيش پا افتاده است چون انسان‌ها ژنتیک و پيچيدگي زیادی دارند وصرفا با گروه خونی نمی‌توان رژیم غذایی آنها را تعیین نمود وپيروي از رژيم گروه خوني هيچ‌گاه تنوع ندارد. همچنین وقتي سن افراد بالا مي‌رود شرايط پزشكي خاصي براي آن‌ها ايجاد مي‌شود. بيماري‌هايي از قبيل ديابت، افزايش فشار خون و بيماري‌هاي قلبي باعث مي‌شوند فردي كه گروه خوني O دارد از مصرف زياد از حد گوشت‌ها اجتناب كرده و مصرف ميوه‌جات و سبزيجات خود را افزايش دهد. با استفاده از اين رژيم اگر تغييري در غذاها ايجاد نشود ممكن است براي فرد مشكلات جدي به‌وجود آيد. مصرف لبنيات در كساني كه عدم تحمل لاكتوز دارند، بدون توجه به گروه خوني، مشكل ایجاد مي‌كند. محدوديت مصرف لبنيات نیز باعث دريافت كم كلسيم و مشكلات ناشي از آن مي‌شود. افرادی كه كمبود ويتامين يا كم‌خوني دارند بايد گوشت بيش‌تري مصرف كنند تا مقدار كافي پروتئين به بدنشان برسد و اين مسأله به گروه خوني ارتباطي ندارد. رژيم‌هاي نامتعادل در طولاني‌مدت فرد را در معرض خطر كمبودهاي تغذيه‌اي قرارداده و سلامتی افراد را به مخاطره مي‌اندازد چون در بسياري از شرايط پزشكي بايد رژيم‌هاي خاصي گرفته شده و افراد به‌دقت تحت نظر قرار گيرند. کسانی كه بيماري‌هايي از قبيل ديابت، بيماري‌هاي عروق خوني، اختلال در عملكرد كبدي يا بيماري‌هاي كليوي دارند، نمي‌توانند از رژيم گروه خوني استفاده نمايند.

رژيم كانادايي

تب رژيم كانادايي متاسفانه همه جا را گرفته،‌ در حاليكه این روش برای كاهش وزن سريع است وخاص ورزشكاراني بود كه براي آماده شدن در رقابت‌هاي كشتي يا بوكس و نظاير آن ناگزير بودند سريعا وزن كم كنند و خودشان هم مي‌‌دانستند كه اين كاهش وزن، به علت غلط بودن متد، موقتی است و وزن از دست رفته دوباره برخواهد گشت و بدن هم نسبت به رژیم‌های کاهش وزن بعدی مقاوم‌تر هم خواهد شد. از آنجاييكه اين روش مبتني بر افزايش مصرف پروتئين‌‌ها و كاهش شديد مصرف كربوهيدرات‌‌هاست، نهايتا بعد از يك مدت كوتاه، فرد از اين نحوه خوردن خسته شده و تمايل پیدا می‌کند تا به شيوه قبلي خوردن یعنی مصرف كربوهيدرات‌‌ها و نشاسته‌‌ها برگردد و اين احتمال هم وجود دارد كه ميل و ولع به خوردن نشاسته از گذشته هم بيشتر شود. به هر حال، حتي اگر مصرف نشاسته توسط فرد به سابق برگردد، به دليل به هم خوردن تعادل آنزيم‌ها و هورمون‌هايي كه سوخت و ساز نشاسته‌‌ها و پروتئين‌‌ها را تنظيم مي‌كنند، حتي اندك مقدار مصرف نشاسته، باعث افزايش وزن ناگهاني وزن خواهد شد.

نقش ورزش در رژيم‌‌هاي كاهش وزن

رژيم‌‌هاي كنوني اصرار دارند از ورزش به عنوان شرط ضروري كاهش وزن،‌ استفاده حداكثري ببرند. اولويت با ورزش‌‌هاي هوازي است نه غير هوازي. تازه ورزش نبايد اجباري باشد بلكه بايد اختياري باشد. بعضي ورزش‌‌ها نه تنها وزن را كم نمي كنند بلكه ممكن است باعث افزايش وزن هم بشوند. هيچ كسي منكر اين نيست كه اگر فردي ورزش مناسبي را با رعايت اصول علمي (مانند گرم كردن پيش از ورزش و…) انجام دهد و ورزش متناسب با فيزيك و فيزيولوژي بدنش انجام دهد، از فوايد سلامتي بخش ورزش بهره مند مي‌‌شود؛ ولي فوايد سلامتي بخش الزاما به معني كاهش وزن نيست. يعني ممكن است عضله فردي كه ورزش انجام مي‌‌دهد قوي تر شود، تنفسش بهتر شود، ‌اعتماد به نفسش هم بهتر شود،‌ جريان خونش بهتر شود و اتفاقات مفيد ديگري هم بيفتد ولي وزن كم نشود كه هيچ بلكه بيشتر هم بشود. بعضي از ورزش‌‌ها مخصوصا ورزش‌هاي بي‌هوازي عضله مي‌سازند و عضله جديدا شكل گرفته وزن دارد. اين وزن جديدا شكل گرفته با وزني كه ما با مشقت با كمك كم‌خوري در رژيم‌‌هاي كنوني كم مي‌‌كنيم، سر به سر مي‌‌شود و بعضا وزن حتي افزايش هم مي‌‌يايد. رژيم‌‌هاي مدرن، اجراي ورزش را به صورت دلخواهي آزاد مي‌‌گذارند تا از نظر رواني اگر فرد ورزش كرد و خسته و خمير شد، توقعات آنچناني از رژيم نداشته باشد و با خود بدين شكل كنار بيايد كه من اين ورزش را به ميل شخصي خودم و صرفا براي سلامتي انجام مي‌‌دهم و حساب سلامتي عمومي را با سلامتي خاص ناشي از كاهش وزنش جدا مي‌‌كند.

رژيم‌‌هاي مدرن چه ويژگي‌‌هايي دارند كه آنها را از بقيه انواع برنامه‌‌ها متمايز مي‌‌كند

اگر به برنامه‌‌هاي رژيمي مختلف كه در دنيا متداول است نگاه كنيد، متوجه مي‌‌شويد كه اين برنامه‌‌ها هرچند وقت يكبار، مقدار غذاي برنامه غذايي را كم مي‌‌كنند؛ طوري كه در دفعات چندم، ديگر مراجعه كننده از گرسنگي ملول مي‌‌شود و يا از خوردن غذاهاي خام و آب پز و نظاير آن دلزده مي‌‌شود. مزيت رژيم تجويز شده مدرن اين است كه معمولا مقدار غذاي رژيم را كم نمي كنيم؛ بلكه معمولا مقدار غذاي رژيم را تقريبا ثابت نگه مي‌‌داريم و بعضا با كمك ويتامين‌‌ها و گاهي اوقات قرص‌‌هاي گياهي و يا دمنوش‌‌هاي گياهي سوخت و ساز را افزايش مي‌‌دهيم. طبيعتا بعضي افراد ممكن است به خاطر شرايط شان نتوانند ويتامين و قرص گياهي مصرف كنند. اگرچه ظاهر رژيم‌‌هاي مدرن مشابه است ولي با كمك روش‌‌هاي علمي، مسير كاهش وزن را به سرانجام مي‌‌رسانيم. اساس رژيم‌‌هاي مدرن، هماهنگي هوشمندانه ساعت مصرف قرص‌‌ها و ويتامين‌‌ها و بعضا دمنوش‌‌هاي گياهي بر اساس شرايط بدن است. اگرچه ظاهر رژيم‌‌ها مشابه است ولي نكته ظريف، تشخيص تفاوت‌‌هاي جزيي بين افراد است كه تشخيص آن تنها و تنها به عهده متخصص تغذيه است.

دکتر رضا راست منش؛ دكتراي تغذیه و رژیم درمانی

زیبــاشــو دات کام