با مسائل خود چه مي‌كنيد؟ا

گمان نكنم در بين همه مردم دنيا كسي پيدا شود كه در زندگي‌اش مسئله‌اي وجود نداشته باشد. همه ما بطور روزانه با انواع مسائل روبرو هستيم. مسائلي كه مستقيما مربوط به خودمان هستند يا مسائلي كه در محيط خانواده يا محيط شغلي و تحصيلي مان پيش مي‌آيد و بطور غير مستقيم‌تري به ما مربوط مي‌شوند. همچنين هر كدام از ما روشي را براي حل مسائل داريم و متاسفانه بعضي از ما هم هيچ روش مشخصي براي حل مسائل خود نداريم و در مقابل مسائل نقش يك شكست خورده را بازي مي‌كنيم. حل موفق مسائل، كليد رسيدن به موفقيت در هر كاري است. چون بعيد مي‌دانم در دنيا كاري وجود داشته باشد كه بطور صد در صد بي‌مسئله باشد. در اين جا مي‌خواهم به برخي روش‌هاي برخورد  افراد با مسائل اشاره كنم. شما هم با ما همراه شويد و ببينيد جزو كدام دسته هستيد؟

صورت مسئله پاك كن‌ها!
اين‌ها افرادي هستند كه عمدتا از حل مسائل فرار مي‌كنند. اما اين فرار همراه با اين است كه صورت مسئله را هم كلا پاك مي‌كنند. گويي اساسا مسئله‌اي وجود نداشته و ندارد! اغلب همين‌ها هستند كه ناگهان در وسط حل مسائل بيمار مي‌شوند يا برايشان كاري مهم پيش مي‌آيد و خلاصه آگاهانه يا نا آگاهانه، سنگي از آسمان فرود مي‌آورند تا بر سرشان بخورد، اما با مسئله اصلي روبرو نشوند. در نتيجه حتي بعد از سال‌ها مسائل‌شان همچنان حل نشده باقي مي‌ماند. اطرافيان اين قبيل افراد بشدت با آنها مشكل دارند چون ناچارند علاوه بر مسائل خود مسائل اين‌ها را هم حل كنند يا اگر حل نكنند شاهد اين باشند كه اين‌ها تمام عمرشان را با كوهي از مسائل حل نشده باقي مانده و هيچ پيشرفتي نداشته‌اند.

از سر باز كن‌ها!
اين دسته از افراد هم بدشان نمي‌آيد به هر نحوي  خودشان را از مسئوليت خلاص كنند. اين‌ها نيز هميشه از مسئوليت فرار مي‌كنند اما صورت مسئله را پاك نمي‌كنند بلكه كل مسئله را بر سر ديگري خراب مي‌كنند و خودشان كنار مي‌نشينند و تماشا مي‌كنند. از نظر اين‌ها ديگران بايد مسائل را حل كنند و آنها بايد استراحت كنند! انگار كه اصلا مسئله به اين‌ها مربوط نبوده و نيست. چنين افرادي هم در زندگي معمولا به موفقيت نمي‌رسند اگر هم شانس بياورند و به موفقيت برسند خيلي زود اين موفقيت از آنها دور مي‌شود. چون هر كاري به هر حال با مسائلي روبروست كه بايد آنها را حل كرد.

مسئله‌چرخان‌ها!
اين دسته از افراد  عادت دارند شكل مسائل را عوض كنند. اما چرا؟ شايد براي اينكه تصور مي‌كنند قدرت حل مسئله را ندارند و شايد هم بلد نيستند و حاضر هم نيستند از كسي بپرسند. مثال بارز مسئله‌چرخاني، انواع و اقسام بهانه‌جويي‌هاست كه فرد به جاي حل مشكلات آنها را مطرح مي‌كند. يكي از شغلش كلافه و ناراضي است و به جاي حل آن مي‌آيد و به اهالي خانه گير مي‌دهد و از آنها با دليل و بي‌دليل ايراد مي‌گيرد. به اين ترتيب مشكل را به يك مشكل خانوادگی تبديل مي‌كند. در حالي كه اگر روي مشكل اصلي متمركز مي‌شد براحتي از پس حل آن بر مي‌آمد.

مسئله خوارها!
اين گروه تمام تلاش خود را مي‌كنند تا به جاي حل مسئله، آن را از گلوي خود پايين بدهند و به اصطلاح با آن بسازند. به مثال نارضايتي شغلي برمي‌گردم. اگر يكي از اهالي اين گروه با اين مشكل روبرو شود، احتمالاً مي‌گويد: «لياقت من همين است، اگر درسم را خوانده بودم وضعم خيلي بهتر بود». يا اينكه مي‌گويد: «هر كس سرنوشتي دارد، نمي‌شود كه همه مشاغل عالي داشته باشند». خلاصه انواع و اقسام روش‌ها براي هضم مشكل و سُرخوردن از روي آن را امتحان مي‌كند. چه شامل تنبيه خودش باشد و چه شامل تنبيه ديگران. در حاليكه اگر به جاي اين حرفها مسئله را حل مي‌كرد ناچار نبود يك عمر با حرفه‌اي كه از آن ناراضي است سر كند.

مسئله ردکن‌ها!
اين هم يك كار ناجوانمردانه است؛ يك جور خيانت به خودمان. به قول قديمي‌ها، گربه دستش به گوشت نمي‌رسد، مي‌گويد بو مي‌دهد. براي مثال بعضي‌ها كه پشتكار و همت مثلا درس خواندن را ندارند براي انكار مسئله مي‌گويند: «اي بابا كي از درس و دانشگاه به نان مي‌رسد. يا بعضي‌هاي ديگر كه ظرفيت و آگاهي لازم را براي برخورد مناسب با جنس مخالف ندارند ضد زن يا ضد مرد مي‌شوند، و با انواع اتهامات مدام در حال محكوم كردن آن ديگري هستند. فرار از مسائل از یک طرف نوعی مسئله‌تراشی جدید است و از طرف دیگر تجربه نشان داده که راهی بی‌ثمر است؛ یعنی در نهایت از هر چه بترسی روزی می‌رسد که باید با آن روبرو شوی. از این گذشته مسئله ردکن‌ها غیرصادقانه با مسئله برخورد می‌کنند که این موضوع خود می‌تواند پیامدهایی ناخوشایند داشته باشد.

مسئله‌گشاها!
اينها بلدند كه مستقيم و از روبرو به مسئله نگاه كنند و وارد گام‌هاي بعدي شناخت مسئله شوند. طبیعی است که بعد از آن با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری و حل مسئله، مسلماً به پاسخی متناسب و قانع کننده براي مسائل خود می‌رسند. اين دسته از افراد كه معمولا همه افراد موفق را شامل مي‌شود از مسئله نمي‌ترسند و فرار نمي‌كنند. بهانه نمي‌گيرند و وقت راهدر نمي‌دهند بلكه صادقانه و مسئولانه با مسائل روبرو مي‌شوند و آنها را حل مي‌كنند. اينك شما هم صادقانه دسته خود را پيدا كنيد و سعي كنيد اگر در دسته آخر قرار نداريد دسته خود را تغيير دهيد و در زمره حل كنندگان مسائل باشيد. پشت هيچ مانعي نمانيد. اگر قرار باشد از مانع رد شويد مي‌توانيد عقب بزنيد، مانع را دور بزنيد، يا سوراخ كنيد يا حتي از روي مانع پرواز كنيد. اما به هر حال هرگز نبايد پشت موانع بمانيد.

با سپاس از ركسانا خوشابي كارشناس ارشد مشاوره باليني

زیبــا شــو دات کام