تجربه درونی از بهار

دوستي مي‌گفت بهار يعني «به آر». يعني فصلي كه در آن چيزهاي خوب و خوبتر برايمان به ارمغان آورده مي‌شود. شايد دليل اين نام گذاري از اين جهت باشد كه در كمتر فصلي مانند فصل بهار شاهد جان گرفتن و زنده شدن طبيعت اطرافمان هستيم. در فصل‌هاي ديگر سال، بيشتر شاهد تغييراتي هستيم كه گرچه زيبايي‌هاي خاص خود را دارند اما زنده شدن و از مرگ به زندگي گراييدن در ظاهر آنها كمتر به چشم مي‌خورد. اما آمدن بهار شبيه معجزه است. شبيه به زنده شدن مردگان. درختان خشك و بي بار، ناگهان لباس سبز به تن مي‌كنند، بوته‌هاي مرده دوباره گل مي‌دهند، شكوفه‌هاي رنگارنگ بر پيكر شاخه‌هاي بي‌برگ قهوه‌اي رنگ مي‌رويد، چمن‌هاي سبز، باغ‌ها را فرا مي‌گيرد و همه چيز دوباره زنده مي‌شود ! به نظر شما مهمترين درسي كه از اين نو شدن، از اين زنده شدن مي‌توانيم بياموزيم چه درسي است؟ آيا ممكن است طبيعت، با بهار خود، با دگرگوني و نو شدن، دارد پيامي را به ما منتقل مي‌كند؟ و اگر بله، اين پيام چيست؟

اميد به آمدن بهار

من بطور روزانه با افرادي سر و كار دارم كه در علم روانشناسي به آنها افسرده گفته مي‌شود. براي افراد افسرده، خصوصا اگر افسردگي حادتري داشته باشند، زندگي معنا ندارد. همه چيز بيرنگ و غمگين است. انگيزه و شوقي در آنها وجود ندارد. گويي همه درها بر روي آنها بسته شده، همه جا تاريك و همه چيز در اطراف ايشان مرده است. وضعيت اين افراد بي‌شباهت به زمستاني سرد و يخ زده كه در آن همه چيز مرده و رنگ باخته، نيست. غير از افراد افسرده، افراد معمولي هم در زندگي خود، بارها شكست و نااميدي، سردي و بي‌انگيزگي، بن‌بست‌هاي تاريك و سخت را تجربه كرده‌اند. براي اكثر ما پيش آمده كه در فشار مصيبت‌ها و سختي‌ها حس كنيم ديگر زندگي تمام شده و هيچ روزنه اميدي باقي نمانده است. بسياري از ما اين حالت را با گريه و زاري، با اندوه و غم نهان يا آشكار، با حسرت و نااميدي سپري مي‌كنيم. اما بيشتر ما در عمق جانمان منتظريم. در قلبمان، بارقه‌اي از اميد مي‌درخشد و در ته وجود خود مي‌دانيم كه بعد از اين سختي، آساني، و پس اين زمستان، بهار از راه خواهد رسيد. بهاري كه دوباره ما و آرزوهايمان را زنده خواهد كرد.

تجربه دروني از بهار
براي تجربه بهار درون، تنها عبور از زمستان سختي‌ها كافي نيست. ما بايد باز ايستادن را بعد از افتادن، پيروزي را بعد از شكست خوردن، ترميم خود را بعد از زخمي شدن و فروريختن ياد بگيريم. گاهي ناچاريم با داشتن احساسات آسيب خورده و زخمي، با تفكر و به كار انداختن عقل و منطق، مسئله‌اي را حل كنيم و ترميم احساس آسيب خورده خود را كمي به تعويق بيندازيم. درست مانند كسي كه پايش زخمي شده ولي ناچار است براي نجات خود، با همان پاي آسيب ديده راهي نسبتا طولاني را بپيمايد تا خود را به مكاني امن برساند. گاه نيز لازم است به خاطر نجات ديگران، درد را تحمل كنيم و رنج زيادي بكشيم و گاهي ناچاريم در دل همه ناملايمات و سختي‌ها، صبر و انتظار را تجربه كنيم. اما مهم اين است كه يادمان باشد بالاخره بهار خواهد آمد. اگر به آمدن بهار ايمان داشته باشيم، هر قدر هم شاخه‌هاي وجودمان خشكيده باشند، هر قدر هم كه سرماي گزنده سرزمين وجودمان را گرفته باشد و هر اندازه كه همه چيز در درون ما مرده به نظر برسد، چيزي در درونمان مطمئن است كه اين همه، سپري شده و مجددا گرماي لطيف از راه مي‌رسد و شاخه‌هاي عريان باغ وجودمان شكوفه خواهد زد.

«به آر» درون چه چيزهايي برايمان به ارمغان مي‌آورد
چيزهاي خوبي كه در درون ما مي‌تواند به ارمغان بيايد به چه معناست؟ شايد بتوانيم بگوييم اين چيزهاي خوب، يعني رشد و شكوفايي توانمندي‌ها و استعدادهايمان، يعني هر درس خوب و متعالي كه از زندگي و از سختي‌هاي زندگي مي‌گيريم، يعني تجربه‌هايي كه به ما ياد مي‌دهند مسائل خود را حل كنيم و از موانع و سدها عبور موفق داشته باشيم، يعني تجربه هميشگي حضور و همراهي خداوند زنده با ما و هر نوري كه بتواند ميوه جديدي بر درخت زندگي ما، و محصول جديدي در زندگي‌مان بپروراند. بطور خلاصه، هر چيزي كه بتواند ما را از هماهنگي بيشتر با پروردگار و از ايمان و انسانيت بيشتر و نيز از تعادل دروني برخوردار كند، خوب است.

دعاي آستانه سال جديد
همه ايرانيان، دعاي «يا مقلب القلوب» را كه هر سال در آستانه سال جديد خوانده مي‌شود مي‌شناسند. ما در اين دعا از خداوند طلب مي‌كنيم كه حال ما را به بهترين حال دگرگون فرمايد. به نظر من در اين دعا هم، رد پاي بهار درون به چشم مي‌خورد. چون تغيير حال ما و دگرگون شدن آن، تقريبا هميشه نيازمند تحول دروني عظيمي است. يعني نياز است بسياري از چيزها در درون وجود ما تغيير كند. انديشه‌هايمان كه گاه منفي، مخرب يا آزاردهنده‌اند لازم است تغيير كنند. كلام‌مان كه آلوده به واژه‌هاي منفي و گاه زشت و كريه است بايد متحول شود، رفتارها و واكنش‌هايمان كه ناسنجيده و ناپخته‌اند بايد دگرگون شوند، اشتباهات و خطاهايمان درك و جبران شوند، نيات و قصدهايمان متحول شوند و … در واقع اگر بخواهيم تغييرات را بشماريم بايد بگوييم كه تعداد چيزهايي كه در درون ما بايد عوض شود بسيار بسيار زياد است و چه بسا همين زياد بودن اين تغييرات است كه انسان را نسبت به تغيير و دگرگوني درون ناتوان مي‌سازد تا در نهايت روي به جانب خداي مقلب القلوب بياورد. اما خود انسان هم بايد سعي كند و با تلاش، تمرين و تمركز بر آنچه مي‌خواهد دگرگون كند، بركت و رحمت الهي را به سمت خود جلب كند. بهار طبيعت، يادآور همه اين دگرگوني‌ها و تغييرات است. يادآور اين كه بايد خود را مانند طبيعت متحول و زنده كنيم و درخت بي‌بار وجودمان را به ميوه‌ها و محصولاتي ارزنده مزين كنيم. بدين ترتيب تكرار ساليانه بهار، تكرار زنده شدن بعد از هر مردن و پژمردن است. نويدي كه روح انسان را هميشه آماده چرخش و دگرگون شدن مي‌كند و به ياد انسان مي‌آورد كه بعد از هر سختي، آساني، بعد از هر افتادن، برخاستن و بعد از هر مرگ، زنده شدني هست.

زیبــاشــو دات کام