درمان کمر درد با طب سوزنی

براساس مطالعاتي كه اخيراً در آلمان انجام شده و طبق آنچه در كلينيك ديده ‌شده است، طب سوزني به تنهايي و هم به همراه ساير روش‌هاي درماني مي‌تواند تأثير بسزايي در درمان كمردرد داشته باشد. در اين مطالعه تحقيقاتي در كنار گروهي كه براي آنها طب سوزني به روش چيني انجام مي‌شد، گروهي هم انتخاب شدند كه براي آنها (شَم آكوپانكچر) انجام مي‌شد شَم آكوپانكچر (طب به صورت تصادفي) در واقع سوزن‌كاري در نقاط غير طب سوزني و با عمقي كمتر از طب سوزني مي‌باشد. در نهايت مشخص شد كه اثر طب سوزني به روش چيني نسبت به طب سوزني در نقاط تصادفي بيشتر مي‌باشد و اثر اين دو روش نيز از درمان مرسوم (با داروهاي مسكن و …) بيشتر است. به هر حال به دليل اينكه طب سوزني درماني بدون عارضه و مقرون به صرفه مي‌باشد براي درمان كمردردهاي حاد و مزمن توصيه مي‌گردد.

چگونه طب سوزني باعث كاهش درد كمر مي‌شود؟
1- كاهش درد از طريق تحريك اعصاب كه در عضلات و ساير بافت‌ها قرار دارد. از طريق اين تحريك طب سوزني مي‌تواند باعث ترشح اندروفين- انكفالين و بتا اندروفين‌هايي شود كه مانند مرفين اثر تسكين دهنده درد را دارند. اين فاكتورها از نخاع- مغز مياني- هيپوفيز و هيپوتالاموس ترشح مي‌شوند.
2- كم كردن التهاب از طريق ترشح فاكتورهاي مربوطه يكي ديگر از كارهاي طب سوزني است، كه اين مكانيزم اثر قرص‌هاي ضدالتهاب (مثل ايندومتاسين) هم مي‌باشد.
3- كاهش انقباض عضلات و بهبود حركت مفاصل كه به وسيله افزايش جريان خون ايجاد مي‌شود؛ اين مكانيزم اثر طب سوزني مي‌تواند باعث كاهش ادم، تورم و كبودي هم بشود.

انواع كمردرد از ديدگاه طب سوزني
از ديدگاه طب سنتي چين (طب سوزني) كمر درد مي‌تواند به دلايلي ايجاد شود از جمله: حمله باد سرد، رطوبت، ضعف كانال‌‌ كليه، كاهش جريان خون و انرژي در منطقه كمر و ركود خون در اثر تروما و يا ضربه به كمر.

چگونه طب سوزني باعث كاهش درد كمر مي‌شود؟
1- حمله سرما و رطوبت به ناحيه كمر
علائم: احساس سنگيني در كمر- احساس سرما در ناحيه كمر كه در اثر رطوبت (مثلا سفر به شمال ايران و يا در موقع بارندگي) بدتر مي‌شود. درد بيمار معمولاً در اثر كمي گرما بهبود مي‌يابد، و از مشخصات ديگر اينكه درد كم و زياد مي‌شود و با خوابيدن در بستر بدتر مي‌شود.
علت: معمولا در افرادي ايجاد مي‌شود كه بعد از تعريق (مثلاً بعد از ورزش) در معرض باد (مثل باد كولر) قرار مي‌گيرند. يا كساني كه در محيط‌هاي مرطوب زندگي مي‌كنند و مرتباً از باد كولر و پنكه براي خنك كردن محيط استفاده مي‌كنند در درمان اين بيماران سعي مي‌شود كه سرما و رطوبت بيماري‌زا از بدن خارج شود. به همين منظور نقاطي از كانال مثانه و كانال دوو (DU) (كانال‌هاي فرعي طب سوزني) استفاده مي‌شود.
2- ضعف كانال كليه:
در كساني ضعف كانال كليه ايجاد مي‌شود كه يا از لحاظ ساختار بدني ضعيف هستند (ضعف بدني ذاتي دارند) و يا اينكه در اثر بيماري‌هاي مزمن و طولاني ضعيف شده‌اند. 3- در افراد مسن هم به تدريج كانال كليه ضعيف مي‌شود. 4- كار زياد 5- فعاليت جنسي زياد نيز به تدريج باعث ضعف كانال كليه مي‌شوند.
علائم: احساس ضعف، سستي و درد در ناحيه كمر- معمولاً درد زانوها هم به همراه كمر وجود دارد، در افراد مسن بيشتر ديده مي‌شود و با استراحت بهتر مي‌شود (برخلاف گروه قبل كه با استراحت بدتر مي‌شد)، گاه با تكرر و يا عفونت ادرار همراه است. در درمان اين بيماران سعي بر آن است كه انرژي كانال كليه تقويت شود به همين منظور نقاطي از كانال‌هاي مثانه- كليه و دوو استفاده مي‌شود.
3- ركود خون :
علل ديگر كمردرد از ديدگاه طب سوزني ركود خون مي‌باشد كه علت آن تروما و ضربه به كمر است. معمولاً در كساني ايجاد مي‌شود كه بار سنگين را ناگهان بلند كرده‌اند و يا در اثر تصادف ضربه به كمر آنها وارد شده است. از علائم آن درد خنجري و تير كشنده است كه اغلب در يك نقطه fix است و با فشار بدتر مي‌شود. از علائم ديگر اينكه درد در طول روز ممكن است بهتر و در طول شب بدتر شود. در طي معاينه مي‌توان عضله منقبض شده را پيدا كرد. متد درمان بر افزايش جريان خون ناحيه استوار است تا با از بين رفتن ركود درد كاهش يابد.

نگاه كل‌نگر طب سوزني به درد كمر:
به هر حال طب سوزني در درمان كمردرد مانند تمام بيماري‌هاي ديگر نگاهي كل‌نگر دارد و به بيمار مي‌نگرد و نه به بيماري. براي درمان 5 نفر مبتلا به كمردرد برخلاف طب مرسوم كه يك نسخه پيچيده مي‌شود- نقاط مورد استفاده و درمان متفاوت است. از مزاياي ديگر طب سوزني اين است كه وقتي بيماري به طور ريشه‌اي و اساسي درمان مي‌شود بيمار شاهد اين است كه علاوه بر درد كمر، ساير مشكلات جانبي‌اش هم بهبود يافته است. مثلا شب‌ها خواب عميق‌تري دارد، احساس نشاط و شادابي مي‌كند و انرژي بيشتري دارد و …

روش درمان و تعداد جلسات
معمولاً 10 تا 12 جلسه درمان به صورت هر هفته 2 بار لازم است. بعد از 12 جلسه درماني كه يك كورس محسوب مي‌شود (گاه بعضي از بيماران بسته به سن و مزمن بودن بيماريشان دارد) نياز به درمان نگهدارنده نيز دارند كه ممكن است هر 4 هفته يا هر ماه يكبار باشد. گاه در 3-4 جلسه اول ممكن است علائم بيماري تشديد يابد و يا به اصطلاح بيرون‌ريزي داشته باشيد كه به مرور و با ادامه جلسات در تمام درمان‌هاي طب مكمل وجود دارد و مخصوص همه افراد نمي‌باشد. هر جلسه درماني بين نيم تا يك ساعت طول مي‌كشد. اگر به همراه طب سوزني از بادكش درماني و يا ماساژ استفاده شود اثر درمان به مراتب بيشتر مي‌شود استفاده از يك گياه چيني به نام «موكسا» نيز براي بعضي بيماران كه احساس سرما در ناحيه كمر مي‌كنند بسيار لذت‌بخش و مفيد است. به ‌هر حال طب سوزني به تمام افرادي كه از درد كمر رنج مي‌برند توصيه مي‌شود چون همانطور كه گفته شد بدون عارضه جانبي است، مقرون به صرفه بوده و بسيار راحت و بدون درد است.

دکتر الهام امیرآذر-متخصص طب سوزنی و لیزر تراپی

زیبــاشـــودات کام