گیاهان ضد پیری

در اين مقاله به بيان گياهان دارويي مفيد كه اثرات ضدپيري دارند، مي‌پردازيم.

آلـو

داروشناختي و اثرات مهم
بعضي از خواص آلو مربوط به فيبر آن است. فيبرها سرعت جذب مواد مغذي، به‌خصوص قندها را كاهش و ميزان حساسيت انسولين را افزايش مي‌دهند؛ به همين دليل آلو باعث كاهش نسبي قند خون مي‌شود. از طرفي، فيبرها توسط باكتري‌هاي روده بزرگ تخمير شده و حجم مدفوع زياد مي‌شود و مواد سريع‌تر دفع مي‌گردند. آلو همچنين حاوي مشتقاتي از «هيدروكسي فنيلياتين» است كه باعث تحريك عضلات روده بزرگ شده و به حركت و سرعت دفع مدفوع كمك مي‌كند. سوربيتول موجود در آلو كه خاصيت ملين دارد، باعث مسهل بودن آلو مي‌شود.
يكي ديگر از اثرات آلو، افزايش جذب آهن در بدن است كه آن را مربوط به ويتامين C موجود در آلو مي‌دانند. ويتامين C همچنين به افزايش مقاومت و ايمني بدن كمك مي‌كند و به‌خصوص در فصول سرد براي مقاومت در برابر سرماخوردگي و ابتلا به آنفلوآنزا مفيد است.
آلو به علت داشتن پتاسيم كافي، در تنظيم فشار خون و سلامت قلب نقش مؤثري دارد. تركيبات آنتي‌اكسيداني و خنثي‌كننده راديكال‌هاي آزاد آن به همراه آثار جالب آنتوسيانين‌ها و فلاونوئيدها سموم كبدي را خنثي و از آن حفاظت مي‌كنند. بنابراين، آلو باعث عملكرد صحيح كبد و بسياري از سوخت و سازهاي بدن مي‌شود.
يكي از خواص مهم آلوي تازه و خشك، خاصيت مسهلي قوي آن است. آلو به غير از فيبر (الياف) حاوي ماده‌اي به نام ايزاتين مي‌باشد كه از مسهل‌هاي قوي طبيعي است.
خاصيت ضد سرطان آلو به دليل وجود تركيبات آنتي‌اكسيدان، از جمله فلاونوئيدها، آنتوسيانين‌ها، ويتامين C و تركيبات فنلي، ثابت شده است.
آلو به دليل داشتن فيبر، پتاسيم و مقدار كمي سديم، مي‌تواندبه طور نسبي قند و فشار خون را كاهش دهد.
يكي ديگر از خواص آلو جلوگيري از كم‌خوني است. آلو حاوي تركيبات آهن بوده و آلوي خشك منبع مناسب «آهن گياهي» است؛ همچنين به دليل داشتن ويتامين C، در جذب بيشتر آهن به بدن كمك مي‌كند.
آلو مقوي معده، تنظيم‌كننده عمل دستگاه گوارش و هاضمه و حافظ كبد مي‌باشد.
ويتامين C همچنين به بالا بردن مقاومت ايمني بدن كمك مي‌كند و بخصوص در فصول سرد براي مقاومت در برابر سرماخوردگي و ابتلا به آنفلوآنزا مفيد مي‌باشد.
آلو به علت داشتن پتاسيم كافي در تنظيم فشارخون و سلامت قلب نقش دارد. تركيبات آنتي‌اكسيدان و خنثي‌كننده راديكال‌هاي آزاد آلو به همراه آثار جالب آنتوسيانين‌ها و فلاونوئيدهاي آلو باعث خنثي‌كردن سموم كبدي و حفاظت از كبد مي‌شوند. در نتيجه باعث عملكرد صحيح كبد و بسياري از سوخت و سازهاي بدن مي‌شود.
مهم‌ترين اثرات گزارش‌شده
ضدپيري، آنتي‌اكسيدان، ضدتب، ضدويروس، ملين، مسهل، قابض، هضم‌كننده غذا، صفراآور و داراي خاصيت استروژني.

احتياط
با توجه به اينكه آلوي تازه و به‌خصوص خشك، حاوي اگزالات‌هاست، مصرف زياد آن در افرادي كه مشكلات كليه و كيسه صفرا دارند، توصيه نمي‌شود. همچنين با توجه به اينكه آلو داراي طبيعت سرد مي‌باشد، افراد سردمزاج بايد در مصرف آن اعتدال را رعايت كنند.

بنفشـه سه‌ رنگ

داروشناختي و اثرات مهم
بسياري از افراد بنفشه سه‌رنگ را به عنوان يك گياه زينتي مي‌كارند و از زيبايي آن استفاده مي‌كنند و افراد كمي از خواص دارويي و باارزش اين ‌گونه از بنفشه آگاهي دارند.
از بنفشه سه‌رنگ در طب سنتي و عاميانه ملل مختلف در انواع بيماري‌ها، از جمله بيماري‌هاي تنفسي مانند برونشيت، آسم، سياه‌سرفه، زكام و علائم ديگر سرماخوردگي و تنفسي استفاده مي‌شده است. همچنين، به صورت خوراكي يا موضعي براي درمان بيماري‌هاي پوستي (مانند اگزما، سبوره، زردزخم وآكنه)، روماتيسم، ورم مثانه و دفع دردناكي ادرار حاصل از آن، شب‌ادراري، بي‌خوابي، آرتريت و سفت شدن رگ‌ها به كار مي‌رفت.
يكي ديگر از موارد استفاده اين گياه كه ساليان دراز معمول بوده، به عنوان ادرارآور، معرق، آرامبخش و تسكين‌دهنده است. چون بنفشه سه‌رنگ داراي موسيلاژ مي‌باشد، خاصيت ضد سرفه دارد. همچنين، اثر پاك و تصفيه‌كننده خون را براي آن قائل بوده‌اند.
اين گياه به خاطر وجود اسيد سالي‌سيليك و روتين، ضد التهاب و ضد درد است. همچنين روتين موجود در آن باعث مقاومت جدار مويرگ‌ها شده و از پارگي و خون‌مردگي آنها جلوگيري مي‌كند.
در پژوهش‌هاي جديد خاصيت آنتي اكسيداني و ضد پيري بنفشه سه‌رنگ تا حدي به اثبات رسيده و اثر ضد ميكروبي آن مورد تأييد قرار گرفته است. اين گياه همچنين خاصيت مسهلي دارد.
نام بنفشه سه‌رنگ در دارونامه بعضي كشورها، از جمله آمريكا، وجود دارد و از آن بيشتر در فرآورده‌هاي پوستي (اگزما) و تنفسي (برونشيت) استفاده مي‌شود.
مهم‌ترين اثرات گزارش‌شده
ضد درد، ضد التهاب، آنتي اكسيدان، ضدعفوني‌كننده، ملين، مسهل، معرق، ادرار‌آور، تهوع‌آور، خلط‌آور، محرك متابوليسم، مسكن، كرم‌كش و مرهم زخم.
طريقه و ميزان مصرف
برگ‌ها و گل‌هاي جوان گياه را مي‌توان به صورت خام يا پخته و يا در سوپ استفاده كرد. همچنين، گل‌ها را در سالاد و برگ‌ گياه را مي‌توان به صورت چاي مصرف كرد.
دم‌كرده: مي‌توان روزانه سه بار، 1 تا 4 گرم گياه خشك را به صورت چاي دم كرد و مصرف نمود.
تنتور: از تنتور آن كه اكثراً به صورت صنعتي تهيه مي‌شود، مي‌توان هر نوبت 2 تا 4 ميلي ليتر استفاده و اين ميزان را تا روزي سه بار تكرار كرد.
احتياط
مصرف اين گياه در كودكان زير 2 سال توصيه نمي‌شود.
مصرف طولاني‌مدت اين گياه مي‌تواند موجب عوارض پوستي گردد.
مصرف مقدار زياد اين گياه ممكن است باعث اسهال شود.
مصرف در حاملگي و شيردهي بهتر است با مشورت پزشك صورت گيرد.

توت سفيد

موارد استفاده توت
برگ توت سفيد غذاي خوبي براي كرم ابريشم و حيواناتي نظير گاو و گوسفند است. همچنين، به صورت خشك به عنوان علوفه براي فصول خشك مصرف مي‌شود. ميوه توت در بعضي كشورها در طب سنتي چين براي رفع يبوست استفاده مي‌شود و خشك‌شده آن (توت خشك) براي افراد ديابتي مناسب است.
در بررسي‌هاي آزمايشگاهي، برگ توت باعث كاهش قند خون در حيوانات آزمايشگاهي شده و در تحقيقات ديگري، چربي خون را پايين آورده است.

مهم‌ترين اثرات گزارش‌شده
ضد درد، ضد پيري، ضد باكتري، ضد التهاب، آنتي‌اكسيدان، ضد تب، خنثي‌كننده راديكال‌هاي آزاد، ضد سرطان خون، ضد اسپاسم، معرق، ادرارآور، كاهش‌دهنده قند خون، پايين‌آورنده فشار خون، ملين، خلط‌آور، قارچ‌كش، مسهل، شيرافزا، مسكن و كرم‌كش.

طريقه و ميزان مصرف
مخلوط 6 تا 12 گرم ريشه، 3 تا 12 گرم برگ و 30 تا 60 گرم شاخه را به صورت جوشانده يا عصاره مي‌توان استفاده كرد. ميوه، 9 تا 15 گرم و شربت 2 تا 4 ميلي‌ليتر در روز مي‌تواند مصرف شود.

دكترمحمد حسین صالحی سورمقی

زیبــاشـــو دات کام