خاطرت هست؟!

مواد غذايي مناسب فراموشی
آنتي‌اكسيدان‌‌ها: مغز براي خنثي كردن راديكال‌هاي آزاد نياز به آنتي‌اكسيدان‌ها دارد. راديكال‌هاي آزاد به سلول‌هاي عصبي آسيب مي‌رسانند و عمل واسطه‌هاي شيميايي اعصاب را مختل مي‌كنند.با افزايش سن، قدرت دفاعي بدن ضعيف مي‌شود و در نتيجه، اثر تخريبي راديكال‌هاي آزاد افزايش مي‌يابد.
ويتامين E: اين ويتامين مغز را از آسيب حفظ و همچنين سرعت پيشرفت بيماري آلزايمر را آهسته مي‌كند. اثر آنتي‌اكسيداني ويتامين E، تشكيل پلاك‌هاي آميلوئيدي را كه باعث التهاب و كج شدن انتهاي اعصاب مي‌شوند، متوقف مي‌كند. جوانه گندم، مغزها و آواكادو از منابع اين ويتامين مي‌باشند.
سيب: كورستين سيب يك ماده آنتي‌اكسيداني است و بيشترين مقدار كورستين در پوست اين ميوه است. آب سيب كمترين مقدار كورستين را دارد؛ لذا اين ميوه را حتما با پوست بخوريد. سيب سرخ در مقايسه با سيب زرد و سبز، آنتي‌اكسيدان بيشتري دارد. پياز، زغال اخته و … از ميوه‌هاي داراي كورستين هستند.
زردچوبه: ماده موثر زردچوبه كوركومين است. اين ماده خاصيت آنتي‌اكسيداني دارد و رسوبات چربي را كه عامل آلزايمر هستند، در مغز به نصف كاهش مي‌دهد.
روغن ماهي: روغن ماهي يك ماده غذايي مناسب براي مغز است، زيرا DHA (نوعي چربي امگا-3 موجود در ماهي) التهاب مغز را كاهش مي‌دهد و از آن محافظت مي‌كند. DHA فقط در انواع ماهي وجود دارد و در منابع گياهي مثل دانه كتان يافت نمي‌شود. مصرف هفته‌اي دو بار از انواع ماهي در وعده‌هاي غذايي توصيه مي‌گردد.
سبزيجات تازه و خام: آنتي‌اكسيدان‌ها و فيتوكميكال ها‌ (رنگدانه‌هاي گياهي) و اسيد فوليك موجود در سبزيجات، هوش را حفظ خواهند كرد.
سويا: سويا كلسترول خون را كاهش مي‌دهد. موادي در سويا وجود دارد كه از اكسيده شدن LDL جلوگيري مي‌كنند و مانع از اثرات آتروژنيك راديكال‌هاي آزاد (تشكيل پلاك در ديواره داخلي سرخرگ‌ها) مي‌شود.
سويا اثر آنتي‌اكسيداني نيز دارد و براي همه افراد مفيد است. فيتواستروژن‌هاي سويا، هورمون‌هاي گياهي هستند كه پژوهشگران اعتقاد دارند مانند هورمون‌ استروژن باعث تقويت حافظه مي‌شوند.
چاي سبز: به دليل دارا بودن EGCg كه خواص آنتي‌اكسيداني دارد و توليد پروتئين‌هاي آميلوئيدي را كاهش مي‌دهد، در پيشگيري از بروز آلزايمر مفيد است.
آنتوسيانين: آنتي‌اكسيداني است كه ضمن بهبود انتقال پيام‌هاي عصبي، حالت ارتجاعي رگ‌هاي خوني را حفظ مي‌كند و در پيشگيري از آلزايمر موثر است. منابع غني آنتوسيانين عبارتند از: زغال اخته و توت فرنگي، مويز و انگور، آلو و آلبالو.  ويتامين ب9، اسيد فوليك، فولات: اسيد فوليك براي پاك كردن خون از ماده‌اي به نام هوموسيستين ضروري است. ميزان اسيد فوليك در خون افراد مبتلا به آلزايمر پايين است. مصرف كم سبزيجات سبزرنگ موجب افت اسيد فوليك خون و بروز لخته‌هاي خوني در مويرگ‌هاي مغز و آسيب به بافت مغز مي‌شود كه فراموشي را در پي دارد. اسيدفوليك در فرآورده‌هاي غذايي (غذاهاي جوشيده يا حرارت داده شده) از بين مي‌رود. نگه داشتن غذا در حرارت اتاق به مدت طولاني نيز مي‌تواند محتواي اسيد فوليك آن را از بين ببرد. غذاهايي كه شامل ميزان چشمگيري از اسيد فوليك هستند، شامل: جگر، عدسي، برنج، مخمر آبجو، آرد سويا، نخود، لوبياي مرمري، لوبيا قرمز، بادام زميني، اسفناج، برگ شلغم، گندم و مارچوبه مي‌باشند.
خشكبار: خصوصا فندق كه حاوي مقادير زيادي سروتونين است، به پيشگيري از بروز آلزايمر كمك مي‌كند.

آلزايمر مشكلي مغزي است كه با از دست رفتن حافظه كوتاه‌مدت، فراموش كردن آدرس‌ها و اسم‌ها آغاز مي‌شود و كم‌كم تا آنجا پيش مي‌رود كه فرد حتي راه بازگشت به خانه را فراموش مي‌كند.  آلزايمر يك بيماري ژنتيكي است كه در اثر دو عامل بروز مي‌كند: اول به دلايل ژنتيكي و بعد عوامل محيطي و درمان قطعي هم ندارد.

علت بروز علائم آلزايمر
اين بيماري با از دست رفتن سيناپس‌هاي نورون‌ها در برخي مناطق مغز و نكروزه شدن سلول‌هاي مغز در مناطق مختلف سيستم عصبي مشخص مي‌شود. در بيماري آلزايمر، ساختارهاي پروتئيني كروي شكلي در خارج نورون‌هاي برخي مناطق مغز و ساختارهاي پروتئيني رشته‌اي در جسم سلولي نورون‌ها تشكيل مي‌شود. به اين ساختارهاي پروتئيني اجسام آميلوئيدي گفته مي‌شود. از مهم‌ترين پروتئين‌هايي كه در ايجاد آلزايمر نقش دارند، مي‌توان پروتئين پيش‌ساز آميلوئيدي (APP) را نام برد. با اثر آنزيم بتا سكرتاز بر پروتئين APP پپتيدهايي به نام بتا آميلوئيد ايجاد مي‌شود. در حالت عادي مقدار اين قطعات در سلول‌ها كم است و به سرعت تجزيه مي‌شود؛ اما در اين بيماري مقدار آنها افزايش مي‌يابد و باعث بروز علائم آلزايمر مي‌شود.

علائم هشداردهنده بيماري آلزايمر
1- افسردگي در سالمندان از علائم بروز آلزايمر است.

2- فرد مبتلا به آلزايمر اشخاص و حتي خانواده خود را نمي‌شناسد. هيجان‌هاي كودكانه‌ نشان مي‌دهد و از عهده نظافت لباس خود و لباس پوشيدن برنمي‌آيد.

3- از دست دادن حافظه: فراموش كردن مطالب و وقايعي كه اخيرا به حافظه سپرده شده‌اند (حافظه كوتاه‌مدت)، از اولين علائم زوال عقل يا دمانس است؛ مثل فراموش كردن گاه و بي‌گاه اسامي يا قرارهاي ملاقات.

4- اختلال در انجام فعاليت‌هاي روزانه: انجام امور روزانه براي اين بيماران دشوار است. آنها ممكن است مراحل مربوط به تهيه غذا تماس تلفني يا روش‌هاي انجام يك بازي را فراموش كنند.

5- اختلال در زبان يا گويش: لغات ساده را فراموش كرده يا كلمات غيرمعمول را جايگزين مي‌كنند؛ به طوري كه صحبت‌ها و نوشته‌هاي آنان قابل درك نيست.

6- اشكال در جهت‌يابي و گم كردن زمان و مكان: در محل خود گم مي‌شوند؛ يعني فراموش مي‌كنند كجا هستند و چگونه به آنجا رسيده‌اند.

7- ضعف يا كاهش قضاوت: نمي‌توانند لباس مناسب فصل را تشخيص دهند. حتي ممكن است دچار ضعف در استدلال شوند؛ به طوري كه مقدار زيادي پول را بدون دليل به كسي ببخشند.

8- جابجا گذاشتن اشياء: افرادي كه دچار آلزايمر هستند، ممكن است اشياء را در جاهاي غيرمعمول قرار دهند؛ مثلا اتو را در فريزر و ساعت مچي را در قندان بگذارند.

9- تغييرات در خلق و خو يا رفتار: افراد مبتلا به آلزايمر دچار نوسانات سريع خلقي مي‌شوند؛ مثلا زماني آرام هستند، ولي بدون هيچ دليل مشخصي اشك ريخته يا خشمگين مي‌شوند.

كاهش سروتونين
فضاي خالي بين سلول‌هاي عصبي در مغز با ماده‌اي شيميايي به نام سروتونين پر شده است. سروتونين از مغز ترشح مي‌شود و انتقال جريان الكتريكي بين نورون‌ها را سريع‌تر و آسان‌تر مي‌كند. با بالا رفتن سن و پير شدن سلول‌ها، ترشح سروتونين كاهش مي‌يابد؛ بدين ترتيب ارتباط بين سلولي و انتقال اطلاعات دچار مشكل مي‌شود. اين مشكل بيشتر از همه در بخش حافظه و خاطرات بروز مي‌كند. با بالا رفتن سن و كم شدن ترشح سروتونين در مغز، خاطره‌ها كمرنگ يا فراموش مي‌شوند.

درمان
1– فعاليت‌هاي فكري و به كار گرفتن قوه حافظه از بيماري آلزايمر جلوگيري مي‌كند. زندگي ساكت و بدون فعاليت جسمي و فكري باعث كم‌كاري و ناسالم شدن مغز شده و در افرادي كه آمادگي ابتلا دارند، بروز بيماري را سرعت مي‌بخشد. خواندن كتاب، داشتن زندگي فعال، شركت در برنامه‌هاي جمعي، آموختن زباني جديد، حفظ كردن شعر و آموختن موسيقي مغز را فعال‌ نگه مي‌دارد و باعث تقويت حافظه مي‌شود.

2– بهبود آلزايمر با هورمون درماني در مردان: درمان جايگزين با هورمون تستوسترون در مردان سالمند مي‌تواند موجب بهبودي فرم خفيف آلزايمر شود. فرايند سالخوردگي در مردان با كاهش تستوسترون همراه است. اين كمبود موجب مشكلاتي از جمله آلزايمر مي‌شود.

3- استاتين‌ها: علاوه بر كاهش سطوح كلسترول، احتمالا در كاهش توليد پروتئين آميلوئيد نيز تاثيرگذارند.

مهم‌ترين عوامل خطرساز
سن بالا، سابقه خانوادگي، سندرم داون.
مواد مغذي موثر در روند آلزايمر:

مواد مضر: كلسترول و هموسيستئين

مواد مفيد: مواد حاوي آنتي‌اكسيدان (مثل سيب، روغن ماهي…) و اسيدفوليك
كلسترول: رابطه كلسترول و آلزايمر مربوط به پروتئين APP است كه به طور طبيعي در تمام افراد وجود دارد؛ ولي در افراد مبتلا به آلزايمر، طي روندي پردازشي تبديل به پروتئين بتاآميلوئيد مي‌شود. اجزاي اين پروتئين جدا و در هم پيچيده مي‌شوند و پلاك‌هايي را تشكيل مي‌دهند كه وجه تمايز بيماري آلزامير از ديگر بيماري‌هاست. افزايش كلسترول به سه صورت باعث افزايش احتمال آلزايمر مي‌شود:

1- موجب افزايش APP مي‌گردد.

2- شكسته شدن پپتيدهاي آميلوئيدي و در نتيجه مرگ سلول‌ها مي‌شود.

3- سبب افزايش پروتئين‌ اپوليپوپروتئين‌ E (انتقال دهنده كلسترول به خارج از سلول) مي‌شود و نتيجتا كلسترول بد افزايش مي‌يابد كه براي سلول عصبي سمي است.
هموسيستئين: افزايش هموسيستئين خون (اسيد آمينه‌اي كه از هضم پروتئين حيواني در بدن توليد مي‌شود) رگ‌هاي خوني را مجروح مي‌كند و باعث پيدايش پلاك و در نتيجه تنگ شدن سرخرگ‌هاي كاروتيد (رگ‌هاي بزرگي كه خون را به مغز مي‌رسانند) مي‌شود. فشار خون بالا، سرخرگ‌ها و سياهرگ‌ها را ملتهب مي‌كند و باعث تنگ شدن آنها مي‌شود و شرايطي را به وجود مي‌آورد كه پلاك‌ها افزايش مي‌يابد و سكته مغزي رخ مي‌دهد.

زیبــا شــو دات کام