جذابيت خود را پس بگيريد!

با وجودیکه اکثر افراد به اين موضوع كه بقیه در موردشان چه فکري می‌کنند، چندان اهميت نمي‌دهند، اما واقعاً این‌طور نیست، چون ما موجوداتی اجتماعی هستیم و دوست داریم با يكديگر ارتباط برقرار کنیم و دلمان می‌خواهد در محیطی که در آن زندگی می‌کنیم، مورد قبول واقع شویم و حتي جذاب جلوه كنيم. از طرفي برخي از ما به شدت به نظر ديگران وابسته هستيم و بدون تاييد اطرافيان و نزديكانمان نمي‌توانيم زندگي كنيم. وابستگي به نظر ديگران عواقبي دارد كه همه آنها مثبت و سازنده نيستند و گاهي نشان از وجود اختلال يا بيماري در فرد وابسته دارند، اما گاهي خوب و مناسب است كه از بيرون و از دريچه نگاه ديگران به خود نگاه كنيم و نقاط ضعف و قوت خود را بشناسيم.
نقش تجربه‌هاي كودكي!
دیگران درباره شما نظرات متفاوتي دارند. اگر از نظرات آنها آگاه شويد، آيا مي‌توانيد بگوييد عقيده‌تان درباره نظر آنها چيست؟
تحقيقات نشان مي‌دهند اين عقيده بستگي به اين دارد كه درباره خودتان چه فكري مي‌كنيد. درک شما از خودتان یا همان خود انگاره شما تا حد زیادی با دوران كودكي‌ و رفتار والدين‌ مرتبط است. نحوه واکنش مادر به اداها و گریه‌های کودک، به شدت بر انتظار کودک از دیگران تأثیر می‌گذارد، يعني کودک منتظر است بقیه هم او را همان طور ببینند یا همان‌طور با او رفتار کنند، بنابراين‌ اكثر کودکان طوری رفتار می‌کنند که تجارب قبلی‌شان تكرار شود. كودكي که مادرش چندان به او محل نگذاشته و او را نادیده گرفته طوري خود را از بقیه کنار می‌کشد که آنها هم بخواهند فاصله‌شان را با او حفظ کنند، اما برعکس، كودكاني که مادرانشان پیوسته به آنها واکنش نشان داده‌اند، اعتماد به نفس دارند و با هم سن و سال‌های خود به راحتی ارتباط برقرار می‌کنند.

بنابراين ديدگاه، وقتی ما بزرگ‌تر می‌شویم، بنا بر تجربه كودكي خود، به طور خودكار به دنبال دیدن انعکاس تصویر خود در چشم دیگران هستیم. افراد دوست دارند كه در روابطشان با ديگران، خود انگاره‌شان را تقویت کنند. افرادی که خودانگاره‌ای منفی دارند، ناخودآگاه، دیگران را وا می‌‌دارند تا از آنها ارزیابی سختی به عمل آورند، به خصوص اگر فکر ‌کنند که آن شخص دوستشان دارد، چون ترجیح می‌دهند که حق با آنها باشد تا اینکه مورد تحسین قرار بگیرند!
نگاه شما، نگاه ديگران
معمولا اكثر ما نگاه ثابتی نسبت به خود داریم و انتظار داریم دیگران هم ما را همان‌طور ببینند. هر فردي برای ارزیابی دیگران روش خودش را دارد، اما جالب است كه افراد، ديگران را همانند خودشان ارزيابي مي‌كنند. آنها به طور معمول ديگران را از طریق لنزهای خودشان می‌بینند؛ مثلاً بعضی از افراد تقریباً به همه با دید مثبت نگاه می‌کنند و فکر می‌کنند همه خوش‌طینت هستند. برعكس، اگر كسي در نگاه به خودش خيلي سختگير است، اين سختگيري را براي بقيه هم اعمال مي‌كند.
اما اگر احیاناً کسی شما را دوست نداشته باشد، همیشه آن را نشان نمی‌دهد، چون آدم‌ها در ارتباط روزمره‌شان خیلی رُک نیستند و در اکثر مواقع نمی‌توان فهمید که دارند فیلم بازی می‌کنند یا احساسی که نشان می‌دهند واقعی است. بنابراين گاهي ابزاري برای پی بردن به قضاوت افراد نداریم مگر اینکه بتوانیم علايم و نشانه‌ها را شناسایی و درست تفسیر کنیم.
ترس از ذره‌بين ديگران
اگر شما كمي کنجکاو و بيشتر پذيرا باشید احتمالاً دوست دارید درباره خودتان زیاد بدانید. همچنين تمایل دارید وقتی دست به کاری می‌زنید، از دیگران درباره نحوه عمل خود سؤال کنید تا تقریباً متوجه  شويد که در نظر دیگران چگونه به نظر می‌رسید، اما اين به شرطي است كه هنگام شنيدن نظر ديگران بتوانيد احساسات خود را كنترل كنيد و در مقابل نظرات ناخوشايند آنها از كوره در نرويد. در اين صورت بهتر می‌توانيد از نظر دیگران درباره خودتان مطلع شويد و ذره بين‌هاي اطرافيان را تحمل كنيد، اما اگر از آن دسته افرادي باشید که به شدت تحت تأثیر احساسات خود قرار می‌گیرند یا اینکه اصلاً نمی‌توانند آنها را بروز دهند، تشخیص و تعبیر واکنش افراد نسبت به خودتان، برای شما مشکل خواهد بود. اگر یاد بگیرید به موقع احساسات خود را بروز دهید و در لحظات حساس خود را کنترل کنید، بر حالات درونی خود تسلط بیشتری خواهید داشت و از حالات درونی افراد دیگر هم بیشتر خبردار می‌شوید. بيشتر مواقع ترس ما از شنيدن نظرات انتقادي و منفي از اينجا ناشي مي‌شود كه انتقاد را مترادف طرد شدن، ايجاد دشمني يا فاصله، دوست داشتني نبودن يا نظير اينها مي‌دانيم. اما اگر نگاهمان را نسبت به انتقاد تغيير دهيم و آن را بهترين روش براي خودشناسي و تغيير دادن خود و دگرگون ساختن نكات منفي رفتارمان بدانيم و مانند دستگاه متحول كننده و پاكسازي كننده روح و روان بدان نگاه كنيم، خودبه‌خود به پيشواز هر گونه انتقاد خواهيم رفت.
فرار از حقيقت تا آخر عمر!
بعضی از افراد طوری رفتار می‌کنند که مانع از این می‌شود دیگران به‌ آنها درباره رفتارشان بازخورد بدهند و همین باعث می‌شود هیچ وقت به درستی نفهمند در نگاه دیگران چگونه به نظر می‌رسند، مثلاً مدیري که در برابر انتقاد حساس و پرخاشگر می‌شود یا دانش‌آموزی که موقع ارزیابی اشکش در می‌‌آید، هر دو كاري مي‌كنند که همکاران یا معلمان، آنها را به حال خود رها کنند تا در مسیر اشتباه خود پیش بروند يا اينكه به آنها دروغ بگویند، چون مي‌ترسند انتقاد صادقانه و مستقیم فرد را در هم بشکند.
خودشیفتگی يا غرور زياد نیز یکی دیگر از موانع است. آدم‌های خودشیفته به شدت در ارزیابی خود جهت‌گیری دارند. اين افراد به شدت از خودانگاره خویش طرفداری مي‌كنند، حتی اگر این خود انگاره، انعکاسي از عدم ثبات روانی آنها باشد. كساني را هم كه انتقاد را مترادف طرد و دشمني مي‌دانند بايد به اين فهرست اضافه كرد. متاسفانه اين فرار از حقايق گاهي تا آخر عمر ادامه پيدا مي‌كند و فرد در حاليكه از خودش كاملا دور است با زندگي وداع مي‌كند!
خودم را چگونه ببينم؟
معمولاً کسی ما را به طور مستقیم به نقد نمی‌کشد، مگر اینکه موقع بحث کردن باشد، چیزی از دهانش بپرد یا اینکه خود ما چنین درخواستی کنیم، بنابراين مي‌توانيم از یک عضو خانواده یا آشناي مورد اعتماد كه نگاهي متعصبانه ندارد، درخواست کنیم صادقانه نظرش را بگويد و وجوه مثبت و منفی شخصیت ما را فهرست کند. اين كار كمي سخت است، چون ما معمولاً از مورد قضاوت قرار گرفتن فرار مي‌كنيم، اما اگر مي‌خواهيم تصوير دقيق‌تري از خودمان داشته باشيم اين كار ضروري است. یک راه مطمئن برای اینکه خود را از نگاه دیگران ببینیم، ضبط و تماشاي نوار ویدئويی از خودمان است، اما یادمان باشد این تصویر را از فیلتر خود انگاره‌مان تماشا می‌کنیم، يعني باز هم اين من هستم كه خودم را تماشا مي‌كنم. همه ما دوست داریم احساس خوبی درباره خودمان داشته باشیم، اما از طرفی دوست داریم درباره خودمان بیشتر بدانیم، بنابراين برای برقراري تعادل بین داشتن احساس خوب و شناختن تصویری که از خود منعكس مي‌كنيم، بهتر است با افرادی مشورت نماييم که هم بازخورد صحیح به ما بدهند و هم ما را به خاطر آنچه هستیم بپذیرند، نه به خاطر اثری که بر جای می‌گذاریم.
بزرگ‌ترين جذابيت!
در اينجا بد نيست اشاره‌اي هم به عاملي داشته باشيم كه من آن را «بزرگ‌ترين جذابيت» مي‌نامم. بزرگ‌ترين جذابيت بر مي‌گردد به «خود بودن». هر قدر بيشتر و بيشتر خودمان باشيم، جذاب‌تر مي‌شويم. انسان موجودي يكتا است. اگر بخواهد يكتا و منحصر به فرد بودن خود را با تقليد از ديگران، با شرطي شدگي‌ها و با ادا درآوردن و نقاب زدن خدشه‌دار كند، همه جذابيت‌هاي خود را به تدريج از دست مي‌دهد، بنابراين بهترين راه براي جذاب بودن، مورد توجه و مورد احترام بودن و نترسيدن از نگاه و قضاوت ديگران اين است كه خودمان باشيم و رفتارها و حركات ديگران را دنبال نكنيم. شايد باورتان نشود، اما بيشتر ما آنقدر از خود حقيقي‌مان دور شده‌ايم كه در ابتدا «خود بودن» برايمان سخت‌ترين كار است. در نتيجه «خود بودن» را بايد با تمرين و خودشناسي دوباره به دست آوريم. حتي بسياري از اضطراب‌ها و افسردگي‌ها با خود بودن از ميان مي‌روند و به تدريج فرد شخصيت سالم‌تر و شكوفاتري پيدا مي‌كند، شخصيتي كه برايش موفقيت بيشتري به ارمغان خواهد آورد.

با سپاس از خانم رکسانا خوشابی کارشناس ارشد رشته مشاوره

زیبـــا شـــو دات کام