پاک كردن تاتو با ليزر

قرار گرفتن مواد رنگي با منشا خارجي در زير پوست باعث تغيير رنگ مي‌شود كه اين تغيير را خالكوبي يا تاتو مي‌گويند. خالكوبي گاهي به صورت اتفاقي، تفريحي و به شكل نقاشي روي پوست با ايجاد خط لب و خط ابرو و بعضي اوقات نيز با تجويز پزشك و به منظور اصلاح منظره ناخوشايند جاي زخم در بعضي نقاط بدن انجام مي‌شود. برخي از افراد نوعي از تاتو يا همان خالكوبي را روي بدنشان دارند كه  بيش از 50 درصد آنها تمايل دارند اين خالكوبي از روي بدن‌شان پاك شود. خبر خوب براي اين گروه از افراد پاك كردن تاتوها با ليزر است كه نسبت به روش‌هاي ديگر، عوارض جانبي كمتري دارد. در حذف خالكوبي با ليزر، رنگدانه‌هاي رنگ تاتو با پرتو نور با شدت بالا شكسته خواهند شد و به مرور آنها را كمرنگ و محو مي‌كند.

از آنجا كه در ايجاد خالكوبي از متدهاي گوناگوني استفاده مي‌شود، تكنيك‌های حذف و پاك كردن تاتو نيز متناسب با هر مورد منحصر به فرد است. در گذشته از روش‌هاي گوناگوني براي پاك كردن تاتو استفاده مي‌كردند كه در بسياري از موارد، زخم فوق‌العاده ناخوشايندي روي پوست ايجاد مي‌شد. معمولاً درمان‌هاي خانگي براي پاك كردن تاتو از روي بدن موثر نخواهد بود.

علل به وجود آمدن
در تصادف‌ها و به دنبال زخم و جراحت ممكن است سنگريزه يا بعضي مواد رنگي در زير پوست كاشته شود و يك نوع خالكوبي اتفاقي را به وجود آورد. مثال ديگر آن، وجود تركش و باروت به دنبال انفجارها و جراحت‌هاي جنگي است. در بيماراني كه بنا به هر دليل موهاي ابرو و مژه خود را از دست داده‌اند، گاهي با توصيه پزشك براي بهبود وضعيت ظاهري، اقدام به خالكوبي مي‌شود و به طور مصنوعي منظره‌اي شبيه ابروها درست مي‌كند، حتي با انجام خالكوبي روي لبه پلك تا حدودي مي‌توان نبودن موهاي مژه را جبران كرد. در بيشتر مواد خالكوبي با خواسته و ميل فرد انجام مي‌گيرد كه با مسائل فرهنگي و نژادي بي‌ارتباط نيست.

مراجعه به متخصصين
براي برداشتن تاتو، حتماً بايد به يك متخصص پوست و يا مركز زيبايي مراجعه كنيد تا از روش درماني مناسب و مراقبت‌هاي ويژه بهره‌مند شويد. در صورت امكان بهتر است از پزشك خود سوال كنيد تا به نصايح افراد معمولي گوش دهيد. در طي حذف تاتو با ليزر، بسته به اندازه و رنگ خالكوبي، درمان متفاوت خواهد بود و ممكن است گاها براي پاك كردن يك تاتوي كوچك، مجبور باشيد چندين بار به مطب پزشك مراجعه كنيد. گاهي حتي به مشاوره و برنامه‌ريزي و مراقبت‌هاي پس از حذف نيز نياز خواهيد داشت. درمان با ليزر از بيماري به بيمار ديگر و با توجه به شرايط بيمار متفاوت خواهد بود، سن، اندازه و نوع خالكوبي (آماتور و يا حرفه‌ ای)، رنگ پوست بيمار و عمق رنگدانه‌ها بر انتخاب نوع درمان موثرند.

از بين بردن تاتو

استفاده از ليزر ساده‌ترين، كم عارض‌ ترين و بهترين روش است كه در صورت موثر بودن معمولاً جاي زخم و اسكار به جا نمي‌گذارد. استفاده از ليزر محدوديت‌هايي دارد:  نتايج آن غير قابل پيش‌بيني و در بعضي از خالكوبي‌ها بي‌اثر است.  گران است. از آنجايي كه بعضي خالكوبي‌ها به ليزر جواب نمي‌دهند و يا حتي با ليزر تشديد مي‌شوند، لازم است قبل از انجام ليزر منطقه كوچكي از ضايعه تست و در صورت مطلوب، براي بقيه قسمت‌ها اقدام شود.

پاك كردن تاتو
ولي به طور كلي آنچه در جريان پاك كردن تاتو از بدن انجام مي‌شود، شامل مراحل زير است:  يك عينك محافظ از اشعه جلوي چشمان بيمار قرار داده مي‌شود.  واكنش پوست بيمار به ليزر آزمايش و تاثير اشعه بر روي قسمت كوچكي از خالكوبي اندازه گرفته مي‌شود.  سپس نور ليزر فعال شده و بر روي محل خالكوبي تابيده مي‌شود.  خالكوبي‌هاي كوچك‌تر به پالس كمتر و خالكوبي‌هاي بزرگ‌تر به پالس بيشتري نياز دارند. در هر جلسه مراجعه، خالكوبي، به تدريج كمرنگ‌تر مي‌شود تا به طور كامل محو شود. بلافاصله پس از درمان، يك كيسه يخ براي تسكين بر روي محل تحت درمان قرار مي‌گيرد و يك كرم آنتي‌بيوتيك و يا پماد موضعي تجويز و روي خالكوبي‌ پانسمان مي‌شود تا در برابر نور خورشيد محافظت شود. براي پاك كردن تاتو با اين روش معمولا نيازي به بي‌هوشي نيست، ولي اگر محل خالكوبي در قسمت نامناسبي بوده و يا آستانه تحمل درد بيمار پايين باشد، پزشك از كرم‌هاي موضعي و يا تزريق داروي مسكن و بي‌حس كننده استفاده مي‌كند.

عوارض جانبي استفاده از ليزر
در استفاده از ليزر براي پاك كردن خالكوبي عوارض جانبي كمتري (نسبت به ساير روش‌ها) وجود دارد، ولي به هر حال قبل از هر نوع تصميم‌گيري بهتر است متوجه عوارض احتمالي آن باشيد:

پوست در معرض خطر عفونت قرار مي‌گيرد و حتي ممكن است زخم شود و اين زخم‌ها به طور دائم روي پوست باقي بمانند و يا به طور كامل پاك نشوند.  در صورت محو شدن خالكوبي از روي پوست نيز ممكن است پوست محل خالكوبي شده تغيير رنگ دهد و رنگ آن نسبت به بقيه مناطق كمرنگ‌تر يا تيره شود كه به مرور زمان بهبود مي‌يابد.  در پاك كردن خالكوبي‌هاي زيبايي، همچون خالكوبي لب‌ها، خط چشم، ابرو و … نيز ممكن است رنگدانه‌ها به طور كامل محو نشوند و جاي خالكوبي به صورت يك سايه روي بدن باقي بماند. امروزه پاك كردن خالكوبي با ليزر، يكي از بهترين و بي‌خطرترين روش‌ها است و استفاده از آنها انقلابي در از بين بردن خالكوبي ايجاد كرده است، ولي از آنجا كه در خالكوبي از رنگ‌هاي متعدد استفاده مي‌شود و رنگدانه‌ها نيز در عمق پوست نفوذ مي‌كنند، براي تخريب آنها به جلسات متعدد و طول موج‌هاي متفاوت نياز است.  در حدود نيمي از بيماران تحت درمان با ليزر، معمولا تغييرات گذراي رنگدانه‌هاي طبيعي پوست در مدت شش الي دوازده ماه برطرف مي‌شود و به ندرت ممكن است اين اثر دائمي باشد.  مطالعات انجام شده بر روي رنگدانه‌هاي تاتو نشان مي‌دهد برخي از رنگدانه‌ها كه حاوي اكسيد آهن و بادي اكسيد تيتانيوم هستند، با انجام ليزر تغيير رنگ مي‌دهند؛ بنابراين براي درمان اين نوع خالكوبي‌ها به جلسات درماني بيشتري نياز است. مثلا رنگ‌هاي قرمز، سفيد به قهوه‌اي روشن تغيير مي‌يابند و يا حتي برخي از رنگ‌ها به سبز و آبي تبديل شده و رنگ سياه به خاكستري مبدل مي‌گردد.  در برخي موارد نيز واكنش‌هاي آلرژيكي گزارش مي‌شوند، به خصوص در مواردي كه جوهر خالكوبي حاوي سولفيد جيوه بوده باشد. واكنش‌ها به شكل قرمزي، خارش و التهاب بروز مي‌كنند. براي جلوگيري از واكنش‌هاي احتمالي، اغلب آنتي‌هيستامين‌هاي خوراكي و نستروئيدهاي ضد التهاب تجويز و به بيمار توصيه مي‌شود حتماً از قرار گرفتن در معرض نور خورشيد خودداري كند.  برخي از رنگدانه‌هاي تاتو حاوي موادي هستند كه اگر در معرض نور قرار بگيرند، به مواد شيميايي سمي تجزيه مي‌شوند؛ بنابراين سلامت ليزر تا حد زيادي به نوع رنگدانه‌ها و جوهر خالكوبي بستگي دارد.

موارد منع استفاده از تاتو
صليب سرخ امريكا، اهداي عضو و خون كساني كه خالكوبي كرده‌اند را حداقل تا يك سال پس از تاتو ممنوع كرده است. استفاده از رنگدانه‌هاي تاتو در زنان باردار موجب نقص مادرزادي در نوزادان و سرطان‌ در مادران مي‌شود. آكادمي پوست امريكا به طور بالقوه جوهر خالكوبي را مضر و غير استاندارد مي‌شناسد و از آنجا كه هيچ يك از توليدكنندگان اين جوهرها ملزم به فاش كردن مواد و رنگدانه‌هاي جوهرها نيستند و آنها را اسرار تجاري خود مي‌دانند، به طور كامل مطمئن نيستيم استفاده از اين جوهرها چه عوارض جانبي ديگري به همراه دارد. رنگدانه‌هاي كارخانه‌اي ممكن است از گياهان، پلاستيك، اكسيدهاي آهن و نمك‌هاي فلزي تهيه شده باشند و جوهرهاي دست ساز خانگي را معمولاً از خاك، دوده، گياهان، جوهر قلم و مواد ناشناخته تهيه مي‌كنند. برخي از موادي كه عموماً در جوهر خالكوبي وجود دارند، عبارتند از: فلزات سنگين، آلومينيوم، باريم، كادميوم، كروم، كبالت، مس، آهن، سرب، نيكل، تيتانيوم، اكسيدهاي فلزي، مواد شيميايي آلي، مشتقات كربن، آرسنيك، كلسيم، ليتيم، فسفر، سلنيوم، سيليس، گوگرد، دي‌اكسيد و مواد شيميايي AZO.

واكنش‌هاي پوستي
بيشترين واكنش‌هاي نامطلوب، مربوط به رنگ قرمز و زرد هستند. واكنش‌هاي آلرژيك به جوهر قرمز و زرد و گاها سفيد به نسبت ساير رنگ‌ها بيشتر است و جيوه و مواد شيميايي Azo، نا سالم‌ترين مواد تشكيل دهنده اين جوهرها هستند. واكنش هاي حساسيتي پوستي معمولا ناشي از كبالت و رنگ آبي است. براي اينكه رنگدانه‌ها به راحتي وارد سوزن شده و از طريق سوزن به پوست تزريق بشوند، معمولا در نوعي حلال حل مي‌شوند اين حلال معمولاً الكل است. مشتقات الكل به عنوان ناقل شناسخته شده نفوذپذيري در پوست را افزايش مي‌دهند؛ به همين دليل مواد شيميايي به راحتي به پوست جذب شده و وارد خون مي‌شوند كه در اين صورت احتمال ابتلا به سرطان افزايش مي‌يابد. معمولا رنگ‌ها در موادي همچون آب، الكل اتيليك، الكل دناتوره، متانول، فرمالدئيد، آلدئيدها و پروپيلن گليگول و گليسيرين، حل مي‌شوند. روش‌هاي زيادي براي پاك كردن تاتو از روي بدن وجود دارد؛ مثل جراحي يا خراش دادن پوست و استفاده از اكسيد آلومينيوم براي خراشيدن پوست، استفاده از نيتروژن مايع و سرما درماني و خارج كردن رنگ و يا استعمال اسيدهاي شيميايي همچون نيترات نقره ولي تمامي اين روش‌ها علاوه بر صرف هزينه و وقت و تحمل درد، ممكن است موثر نيز واقع نشوند.

انجام تاتو توسط افراد با تجربه
به طور كلي هر چقدر از عوارض تاتو بگوييم كم است و حتي اگر توسط افراد حرفه‌اي نيز انجام شود، باز هم خطرات و عوارض جبران ناپذيري در پي دارد. بيشتر افراد پس از خالكوبي پشيمان مي‌شوند و به دليل خستگي و يا عدم نتيجه دلخواه و تنوع طلبي، تمايل به پاك كردن آن دارند. گاهي نيز فرد به اندازه كافي حرفه‌اي نيست و نمي‌تواند به درستي كار خود را انجام دهد؛ مثلا در تاتوهاي زيبايي نمي‌تواند دو ابرو را به صورت قرينه و يك شكل طراحي كند. هر چقدر خالكوبي سطحي‌تر و قديمي‌تر باشد، راحت‌تر پاك مي‌شود و البته پاك كردن برخي از رنگ‌ها، همچون سياه و آبي و قهوه‌اي به نسبت قرمز آسان‌تر است. قبل از هر اقدامي فكر كرده و عوارض و فوايد آن ‌را بررسي كنيد و سپس تصميم بگيريد. گاهي آنچه به دست مي‌آوريم، در مقابل آنچه كه از دست مي‌دهيم، بسيار ناچيز و بي‌ارزش است.

دكتر طاهره دانشمندي متخصص پوست، مو و زيبايي

زیبــا شــو دات کام