استفاده از نخ و خمیردندان

با اينكه تنوع محصولات بهداشتي، آرايش بسيار زياد است، ولي گاه محصولات بظاهر جديد، همان محصولات قديمي هستند كه با بسته‌بندي جديد به بازار عرضه شده‌اند و فقط با توجه به تركيبات درون آنها و تجربه شخصي در مورد عملكرد محصول مي‌توان متوجه اين مساله شد ولي به راستي چند نفر از ما به تركيبات درون مواد بهداشتي آرايشي دقت مي‌كنيم؟ اگر واقعاً زحمت كسب اطلاعات را به جان بخريد، دستورالعمل‌هاي زيادي براي معرفي محصول تازه و تأثير‌گذاري آن وجود دارد و در ميان تمامي محصولات آرايشي و بهداشتي، كسب اطلاعات در مورد محصولات شخصي كه به صورت روزانه استفاده مي‌شود، اهميت بيشتري دارد؛ مثل خميردندان كه هر روز چندين بار با دندان هاي شما در تماس است. مواد تشكيل دهنده بسياري از خميردندان‌هاي موجود در بازار عبارتند از:

فلورايد
فلورايد مهم ترين ماده تشكيل دهنده بسياري از محصولات تجاري است. اين ماده روي ميناي دندان‌ها رسوب كرده و به شكل يك سپر در برابر اسيدهاي سنتز شده باكتري‌هاي دهان و آنهايي كه در مواد غذايي و نوشابه‌هاي گازدار موجود هستند. از دندان‌ها محافظت مي‌كنند. فلورايد موجود در خميردندان‌ها اغلب به صورت فلورايد سديم، فلورايد قلع و مونو فلورايد فسفات سديم است. اغلب دندانپزشكان توصيه مي‌كنند كه از خمير دندان‌هاي حاوي فلورايد بالا استفاده كنيد تا از سرطان و خشكي دهان پيشگيري شود.

مواد ساينده
قدرت تميز كردن خمير دندان‌ها به دليل حضور مواد ساينده‌اي همچون آلومينا، سيليس، كربنات كلسيم و فسفات كلسيم است. اين مواد ضمن از بين بردن پلاك‌هاي دهان، موجب سفيد شدن دندان‌ها و پرداخت ميناي آنها مي‌شوند؛ ولي توجه داشته باشيد كه اگر خميردندان حاوي مقادير زيادي مواد ساينده باشد، به ميناي دندان‌ها آسيب مي‌رساند و حساسيت دندان‌ها مي‌شود. بنابراين خميردنداني بخريد كه حاوي مقادير كمي مواد ساينده باشد.

مواد شوينده
كف كنندگي خميردندان‌ها به دليل حضور مواد شوينده است. اغلب از SLS يا همان سديم لوديل سولفات مي‌شود كه متأسفانه در افراد مستعد، موجب زخم دهان مي‌گردد.

قوام دهنده‌ها
برخي از مواد شوينده مانند SLS، طعم بدي دارند. به منظور از بين بردن اين طعم از طعم دهنده‌هاي مصنوعي استفاده مي‌شود كه رايج‌ترين آنها ساخارين است.

مرطوب كننده‌ها
به منظور محافظت از خميردندان و پيشگيري از خشكي خمير دندان‌ها، در تهيه آنها از مرطوب كننده‌هايي همچون آب، گليسيرين و يا سوربيتول استفاده مي‌شود. زايليتول نيز عنصر غير معمولي است كه علاوه بر خاصيت مرطوب كنندگي، از ايجاد پوسيدگي و تشكيل پلاك دندان‌ها جلوگيري مي‌كند.

شيرين كننده
شيرين كننده‌هايي همچون ساخارين موجب خوش‌طعم و خوشمزه شدن خميردندان‌ها مي‌شوند. بسياري از اين نوع شيرين كننده‌هاي مصنوعي در طبيعت وجود دارند، ولي متأسفانه تأثير آنها بر پيشگيري از پوسيدگي دندان‌ها ناچيز است.

نگهدارنده‌ها
براي جلوگيري از رشد ميكرو ارگانيسم‌ها در خمير دندان‌ها به آنها نگهدارنده‌هايي همچون متيل‌پارابن، سديم بنزوات و پارابن‌‌ها و اتيل‌ها اضافه مي‌شود.

مواد رنگي
براي خوشرنگ كردن خميردندان‌ها اغلب به آنها رنگ‌هاي مصنوعي اضافه مي‌كنند. رنگ سفيد خميردندان‌ها به دليل وجود دي‌اكسيد تينانيوم است، ولي به‌طور معمول خميردندان‌ها در رنگ‌هاي قرمز، سبز، آبي يافت مي‌شوند.

انتخاب خمير‌دندان مناسب
اغلب ما براساس نام خميردندان‌ها و يا ظاهر و بسته‌بندي آنها، خميردندان مورد نظر خود را انتخاب مي‌كنيم. گاه نيز خميردندان عادت مي‌شود و از كودكي يك نوع خميردندان خاص را بدون هيچ دليلي استفاده مي‌كنيم؛ در حالي‌كه هر يك از خميردندان‌ها، خاصيت خاص خود را دارند، مثلاً خميردندان‌هايي كه حاوي نيترات پتاسيم هستند، براي مبارزه با حساسيت دندان‌ها و خميردندان‌هاي حاوي سيترات روي براي مبارزه با التهابات لثه بهترين انتخابند. دندانپزشك‌تان مي‌‌تواند براساس نيازهاي شخصي بيمار، در انتخاب محصول مورد نظر او را راهنمايي كند تا دندان‌هاي سالمي داشته باشد. از زمان‌هاي باستان، سلامت دندان‌ها يكي از عوامل مهم در سلامت عمومي بدن انسان‌ها در نظر گرفته مي‌شد. دندان‌هاي سالم و تميز نمايانگر شخصيت و توجه افراد به نظافت است و لبخند زيبايي افراد بيشترين تأثير را بر ديگران دارد. دندان‌ها نقش مهمي در سلامتي انسان دارند و مشكلات آنها، خطر ابتلا به برخي از بيماري‌ها را افزايش مي‌دهد. سلامت دهان و بدن دو روي يك سكه هستند؛ زيرا عملاً غذايي كه مي‌‌خوريم، از دهان ما به سمت روده‌‌ها فرستاده مي‌شود. بنابراين سلامت دندان‌ها و لثه‌ها قطعاً بر سلامت كلي بدن تأثيرگذار است.

برخي مزاياي داشتن دندان‌هاي سالم عبارتند از:

دندان‌هاي سالم موجب ثبات در قندخون مي‌شود
حفظ سلامت دندان‌ها در مبتلايان به ديابت بسيار مهم است اگر از بالا بودن قندخون خود رنج مي‌بريد، بدانيد كه بيماري‌هاي دندان، تأثير بدي بر افزايش قندخون دارد.

جلوگيري از مشكلات هضم
هضم با فرايندهاي فيزيكي و شيميايي در دهان آغاز مي‌شود. دندان‌ها غذا را به قطعات كوچك تقسيم و هضم غذا را در روده و معده آسان مي‌كنند. هرگونه مشكلي در اين روند مي‌تواند به نارسايي روده، سندرم روده و ديگر اختلالات گوارشي منجر ‌شود.

افزايش قدرت حافظه
با توجه به گزارش مجله مغز و اعصاب، بزرگسالان مبتلا به التهاب لثه نسبت به همتايان خود در تست‌هاي حافظه و ديگر مهارت‌هاي شناختي ضعيف‌ترند و افراد بالاي 60 سال كه به بيماري‌هاي لثه مبتلا هستند، سه برابر بيش از سايرين به مشكلات حافظه دچار مي‌شوند و دوبرابر بيش از ديگران در آزمون‌هاي كلامي ناموفق خواهند بود. كاهش التهاب و عفونت در بدن رعايت بهداشت دهان و دندان باعث كاهش التهاب و عفونت به همراه دارد. ارتباط قوي ميان بيماري‌هاي لثه و آرتريت روماتوئيد وجود دارد كه يك بيماري خود ايمني است و موجب التهاب لثه‌‌ها مي‌شود. به گفته كارشناسان ترسيم و تخريب بافت‌هاي پيوندي در بيماري‌هاي در لثه و آرتريت به يك شكل انجام مي‌شود.

افزايش اعتماد به نفس
لبخند، اولين واكنش مثبتي است كه مردم متوجه آن مي‌شوند. داشتن دندان‌هاي سالم، ظاهر فيزيكي را زيباتر و اعتماد به نفس و عزت‌نفس را در شما تقويت مي‌كند. قطعاً با دانستن اين نكات بيشتر به سلامت دندان‌هاي خود توجه خواهيد كرد. تنها مسواك زدن دندان‌ها نمي‌تواند روشي مناسب براي مراقبت از دندان‌ها باشد. اگرچه مسواك زدن براي از بين بردن ذرات باقيمانده غذاها موثر است، ولي گاه مواد غذايي بين دندان‌ها و خط لثه گير مي‌كنند و با مسواك خارج نمي‌شوند. نخ دندان پاسخ مناسبي براي رفع اين مشكل است. در هند حدود 87 درصد از افراد يا اصلاً از نخ دندان استفاده نمي‌كنند و يا به ندرت اين كار را انجام مي‌دهند. در ايالات متحده نشان مي‌دهد كه 49درصد افراد روزانه از نخ دندان استفاده مي‌كنند و 10درصد تا به حال از آن استفاده نكرده‌اند. به اعتقاد دندانپزشكان، نخ دندان در پيشگيري از بيماري‌هاي لثه حتي مهم‌تر از مسواك است.

مزاياي استفاده از نخ‌ دندان
تميز كردن دندان‌ها: با مسواك زدن نمي‌‌توان تمام ذرات غذا را كه در بين دندان‌ها گير كرده است، تميز كرد. حدود 30درصد از ذرات مواد غذايي باقي مي‌مانند كه مي‌توانند موجب پوسيدگي دندان شوند و با استفاده از نخ دندان احتمال پوسيدگي دندان‌ها كاهش مي‌يابد. علاوه بر اين، نخ دندان با سطوح تماس پيدا مي‌كند كه براي مسواك غير قابل دسترس است و پلاك‌هاي آن را از بين مي‌برد. اگر پلاك سخت و سفت شده باشد، فقط دندانپزشك با متخصص دهان و دندان مي‌تواند آن را از بين ببرد.

رفع بوي دهان
بسياري از ذرات مواد غذايي كه بين دندان‌ها گير مي‌كنند، باعث پوسيدگي و بوي بد دهان مي‌شوند. نخ دندان در رفع بوي بد دهان بسيار موثر است. اين ذرات در دهان موجب خارش، تحريك و ناراحتي دهان مي‌شوند. در ضمن وجود پلاك‌ها در دهان و باكتري‌هاي مضر كه به جريان خون راه مي‌يابند، موجب انسداد عروق و سكته مغزي مي‌شود. افرادي كه از نخ دندان استفاده مي‌كنند، كمتر به بيماري‌هاي قلبي مبتلا مي‌شوند.

صرفه‌جويي در هزينه
اگر به صورت منظم از نخ دندان استفاده كنيد، مراجعه شما به دندانپزشكي و هزينه‌هاي آن كمتر مي‌شود. نخ دندان را بعد از هر وعده غذا استفاده كنيد. در هنگام استفاده از آن محتاط باشيد، چرا كه ممكن است به بافت لثه آسيب برسانيد.

دكتر احسان قدسي جراح – دندانپزشك

زیبــاشــو دات کام