رابطه ی پوست و کبد!

بعضي‌ها اعتقاد دارند که پوست، آينه تمام‌ نماي بيماري‌هاي داخلي است و اين بيماري‌ها مشکلات خودشان را روي پوست نمايان مي‌‌‌کنند. شاید شما از نزدیکان‌تان شنیده‌اید که اگر ضایعه پوستی مانند لک و جوش دارید، ممکن است مبتلا به بیماری کبدی باشید و بهتر است هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید. بیـمــاری‌‌هــای کــــبـدی می توانند با علایم پوستی تظاهر کنند، ولی باید به خاطر داشته باشید که هر ضایعه پوستی دلیل بیماری کبدی نیست و برای پیدا کردن علل داخلی آن باید توسط پــزشـک مـعایــنـه و با آزمایــشـات تکمــیلی بــررسـی شـوید.

کبد وظیـفــه سـوخــت‌وسـاز پروتئین‌ها، چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها را در بدن به عهده دارد و کمک می‌کند که ریزمغذی‌های حیاتی به اشکال و انواع قابل استفاده برای بدن تبدیل شوند. همچنین عمل ذخیره سازی و فعال‌سازی ویتامین‌ها و املاح معدنی و تولید صفرا بر عهده کبد است. این عضو مهم هم‌چنین به عنوان یک فیلتر عمل می‌کند به‌طوری که مواد سمی را از خون خارج ساخته و به حفظ سلامت ترکیبات خون در عروق کمک می‌نماید. به‌طوری که کبد آمونیاک سمی را به اوره تبدیل کرده و خون را از آن پاک می کند اوره و الکل را از خون می‌زداید و باکتری‌ها و مواد زاید را نیز از بین می‌برد.

يرقان(زردي پوست)

مشکلات کبدی شامل طیف وسیعی از بیماری‌ها و نارسایی‌هایی هستند که به بافت کبد یا عملکرد آن آسیب می‌رسانند و عمدتا نیز بافت کبد در تماس با یک ویروس ممکن است ملتهب شود. مهم‌ترین عواملی که موجب بروز بیماری‌ها و ناراحتی‌های کبدی می‌شوند، شامل ویروس‌های هپاتیت A، B و C، مصرف الکل و استفاده زیاد از داروهای مسکن هستند. به علاوه چاقی نیز موجب تجمع چربی‌ در کبد می‌شود. يرقان يا همان زردي پوست، يکي از مشهورترين علایم بيماري‌‌‌هاي کبدي است که باعث زردي پوست و حتي زرد شدن سفيدي چشم مي‌‌‌شود. زردي پوست وقتي رخ مي‌‌‌دهد که کبد بيمار، به مقدار کافي، بيلي ‌روبين دفع نکند. خارش یکی از اصلي‌‌ترين نشانه‌هاي بيماري‌هاي کبدي روي پوست است و به دليل رسوب محصولات صفراوي در پوست بروز مي‌‌کند.

خارش

خارش در بيماري‌‌هاي کبدي به دلیل انسداد در مجاري صفراوي است و به خاطر اين انسداد، مواد و ترشحات صفراوي نمي‌‌‌توانند دفع شوند. اين مواد درون کيسه صفرا و مجاري صفراوي تجمع پيدا کرده و باعث ترشح آن‌‌ها به داخل خون مي‌‌‌شوند و علايم خودشان را به صورت زردي و يرقان روي پوست نشان مي‌‌دهند. بر اثر خارش مداوم، ممکن است اثرات خاراندن روی پوست مشاهده شود. قرمزي کف دست ممکن است ناشي از بيماري حاد و يا مزمن کبد باشد. این حالت بیشتر در بیماری‌‌های کبدی پیشرفته ناشی از مصرف الکل مشاهده می‌شود. رنگ خاکستري متمايل به ارغواني تيره در پوست هم مي‌‌‌تواند به علت افزايش آهن و يا برنزه رنگ شدن آن باشد که بايد به بيماري هموکروماتوز شک کرد. در این بیماری، آهن اضافی در کبد رسوب کرده و باعث اختلال در کار طبیعی کبد می شود.

لكه‌هاي پوستي

در مورد ارتباط بیماری‌‌های کبدی با لکه‌هاي قهوه‌اي رنگ روی پوست، باورهاي غلطي وجود دارد که بايد اصلاح شود. گاهي بعضي‌ افراد لکه‌‌‌هاي بارداري را که قهوه‌اي رنگ هستند و در دوران بارداري روي پوست ظاهر مي‌‌شوند، به بيماري کبدي نسبت مي‌‌‌دهند که اصلا ربطي به کبد ندارد. همين‌‌طور، لک‌هاي قهوه‌اي رنگ کک‌ومک هم ارتباطي با بيماري‌‌‌هاي کبدي ندارد و نشانه بيماري کبدي به حساب نمي‌‌‌آيد. به ندرت ممکن است علایم پوستی مانند لکه‌های ریز قرمز رنگ یا پوسته ریزی بر اثر ابتلا به بیماری‌های کبدی دیده شود. این علایم کمتر شایع هستند و بروز آن‌ها تنها نشانه ابتلا به بیماری‌های کبدی نیست و باید به علل دیگر نیز فکر کرد. یکی از مشخصه‌های بیماری‌های کبدی، سفید شدن رنگ ناخن است که علت آن کمبود مواد تولید شده در کبد به ویژه آلبومین است البته ممکن است ناخن فرد بر اثر ابتلا به این اختلالات لایه لایه شده و لکه‌های زرد روی آنها دیده شود. با توجه به آن که کبد وظیفه ساخت فاکتورهای انعقادی و برخی از فاکتورهای ضد انعقادی را بر عهده دارد، خونریزی‌های سطحی پوست می تواند یکی دیگر از علایم اختلال در کارکرد این عضو مهم بدن باشد. این علایم به صورت نقاط یا برجستگی‌های قرمزرنگ یا لکه‌های کبود رنگ شبیه لکه‌های ناشی از ضربه بروز می‌کند. این لکه‌های آبی ممکن است بدون سابقه ضربه یا با ضربه مختصر ایجاد شود بنابراین افرادی که بدون وارد شدن ضربه به بدنشان دچار خون مردگی پوستی می‌شوند ممکن است به اختلالات کبدی مبتلا شده باشند. نکته اصلي ديگر اين است که بيماري‌‌‌هاي کبدي باعث تغييرات چنداني در موهاي افراد بيمار نمي‌‌‌شوند. البته اينها نشانه‌هايي است که پزشکان، بيشتر با آن آشنايي دارند و با ديدن اين علايم، براي شما يک آزمايش سنجش سلامت کبد را تجويز خواهند کرد. دانستن اين نشانه‌ها به شما کمک مي‌‌‌کند که خيلي زود بتوانيد خودتان را براي چک‌آپ و بررسي سلامت‌‌تان به پزشک برسانيد.

دکتر حمید محقق پزشک داخلی
زیبـــاشــو دات کام