مراقبت از خود در معاشرت‌های نوروزی

دید ‌و‌ بازدید و خصوصا دید و بازدید‌های نوروزی از جمله‌ رسوم خوب و قدیمی ایرانیان است. اما همه‌ افراد خانواده و خصوصا مادر یک خانواده باید مراقب باشد که دید‌ و ‌بازدید نوروزی تبدیل به راه و روشی برای ناراحتی، دلخوری و خصوصا از دست دادن انرژی افراد خانواده و خود او نشود. همه‌ ما،‌ در زندگي نسبت به بستگان و اطرافيان خود مسئوليت‌هایی داريم. مادر، پدر، همسر، فرزندان، خواهر و برادر، فاميل، همسايه و… طبيعي است كه نسبت به خواسته‌هاي اين افراد بي‌تفاوت نيستيم و لازم است با آنها معاشرت کنیم یا حتی در برخی زمينه‌ها به آنها كمك كنيم. البته در اغلب موارد اين كمك‌ها دوطرفه است و آنها نيز در قبال ما احساس مسئوليت دارند و به ما كمك مي‌‌كنند.غير از اين افراد، افراد ديگري نيز در پيرامون ما هستند. كه خواهي‌ نخواهي انرژي زيادي از ما مي‌‌گيرند و ما براي نگه داشتن اين‌ها در زندگي‌مان به ناچار انرژي زیادی مصرف مي‌‌كنيم. سوال اينجاست كه آيا مصرف انرژي زياد براي نگه داشتن افرادي كه زندگي و سرنوشت‌شان از ما جداست و به نوعی می‌توان گفت که هم‌سنخ ما نیستند كار بجايي هست يا نه؟ و آیا با نزدیک شدن به این افراد، به خودمان یا به آنها کمکی کرده‌ایم یا خیر؟

متأسفانه آمار نشان می‌دهد معاشرت با افرادی که از ما انرژی بیش از اندازه مي‌‌گیرند نه تنها فایده‌ای ندارد بلکه زیان‌های روانی و جسمانی برای طرفین به‌جا مي‌‌گذارند. چون همانطور كه مي‌‌دانيد انرژي انسان محدود است. اين انرژي محدود بايد صرف كارهاي زيادي در زندگي شود. تحصيل، اشتغال، كسب درآمد، كارهاي شخصي، بزرگ كردن فرزندان، نگهداري ومراقبت از والدين، رسيدگي به دوستان و نزديكان و از همه مهم‌تر انجام وظايفي كه در مقابل خداوند بر عهده‌‌ ما گذاشته شده است. اگر اين انرژي صرف انجام كارهاي بيهوده شود اصطلاحاً دچار كاهش انرژي مي‌‌شويم. درست مانند يك کپسول بزرگ اکسیژن كه چند سوراخ ريز و درشت در بدنه‌‌ي آن ايجاد شده باشد. در اين صورت اگر اکسیژن این کپسول در لوله جاري شود مقداري از آن از سوراخ‌ها به بيرون تراوش كرده و شدت اکسیژن نهايي، كاهش پيدا مي‌‌كند.

به همين ترتيب انرژي انسان هم اگر صرف كارها يا افرادي شود كه كارها و افراد اصلي زندگي ما نيستند، دچار كمبود انرژي مي‌‌شويم و ناگهان مي‌‌بينيم انرژي‌مان بشدت كاهش پيدا كرده، كم حوصله و بيحال و حتي افسرده شده‌ايم، از جمع و از معاشرت با دیگران احساس کسالت مي‌‌کنیم و انرژي انجام كارهاي عادي‌مان را هم نداريم. اما متوجه نيستيم مشكل از كجاست و علت آنرا به خستگي، كار زياد، نداشتن تفريح و مشابه اين‌ها نسبت مي‌‌دهيم و متوجه نيستيم انرژي‌مان دارد به هدر مي‌‌رود. متاسفانه برخي از افراد هم هستند كه نه تنها انرژي ما را هدر مي‌‌دهند بلكه درست مانند اين است كه زهری مهلک به روح و روان ما تزريق مي‌‌كنند و طبعا اين زهر، روح و روان‌مان را آلوده مي‌‌كنند و خود اين آلودگي هم به كرختي و سنگيني بيشتر منجر مي‌‌شود و این چرخه‌ منفی همچنان ادامه مي‌‌یابد. سنگيني، كرختي، بي‌انرژي بودن و در نهايت سمي شدن نتيجه معاشرت با افرادي است كه خيلي پيش از اين‌ها مي‌‌بايست از بودن با آنها صرفنظر مي‌‌كرديم.

اینک این سوال پیش مي‌‌آید که با چنین افرادی چه باید کرد ؟
اولين قدم براي رهایی از این زهر مهلک اين است كه روابط خود و انواع رفتارهايي كه آزارتان مي‌دهند را فهرست كنيد. دومين قدم هم تسلط بر روش‌هاي جواب دادن به اين افراد است كه مانع قرباني شدن شما در قبال رفتار زهرآگين آنها مي‌شود. در اينجا پنج روش را براي خنثي نمودن سم‌هاي ارتباطي به شما پيشنهاد مي‌كنيم. مطمئناً اگر شما هم روي اين موضوع متمركز شويد مي‌توانيد روش‌هاي خلاقانه‌اي را ابداع كنيد.

افراد زهرآگین
وقتی با افراد زهرآگین ارتباط برقرار مي‌‌کنیم معمولاً دچار احساساتي مانند عصبانيت، سردرگمي، ‌رنجش و مشابه اينها مي‌شویم؛ احساساتي كه سلامت ما را به خطر مي‌اندازند. به همين دليل اين روابط را «روابط‌ زهرآگین» مي‌‌ناميم. شما لازم است افراد و روابط زهرآگین را بشناسید و روش‌های مراقبت از خود در مقابل آنان را یاد بگیرید و به فرزندان خودتان هم بیاموزید. برای مثال برای بسیاری از ما پیش آمده که درست به این دلیل که نتوانسته‌ایم به برخی افراد مزاحم «نه» بگوییم، با وجود كار و مشغله زياد، وقتمان را صرف اين كرده‌ايم كه صرفاً شنونده حرف‌های بی‌مورد و بی‌سروته یا تکراری دیگران باشيم. شنونده‌اي كه در صورت لزوم فقط «بله» يا «نه» مي‌گويد. بعد هم احتمالاً دچار يك سردرد شديد يا خفيف مي‌‌شود!

توجه داشته باشید که اين سردرد دقيقاً نشانه اين است كه در معرض يك ارتباط زهرآگین قرار گرفته‌اید. در واقع هر ارتباطي كه انرژي شما را تحليل ببرد، خسته و عصباني‌تان كند يا احساس تحقير‌ و يا سردرگمي‌ در شما به وجود بياورد زهراگین محسوب مي‌شود. اغلب اوقات ريشه سردردهاي ميگرني، پرش‌هاي عصبي چشم، حساسيت‌هاي پوستي و اختلالات تغذيه، در روابط سمي‌ بلند‌‌مدت است. برخي از اين روابط سمي‌ مي‌تواند طرح‌ها، روابط، برنامه‌ها و حتي خوشبختي شما را خراب كند. وقتی کمی فکر کنید مي‌‌توانید رد پای این مشکلات را در بسیاری از روابط‌تان دنبال کنید.

روش‌هایی برای خنثی کردن زهر روابط
روش اول براي خنثي كردن اين سموم به شوخي برگزار كردن موضوع است. سعي كنيد به جاي از كوره در رفتن، به اين دوست یا فامیل آزار دهنده بخنديد. كار سختي است اما به امتحانش مي‌ارزد.
روش دوم اين است كه آينه بشويد و عين رفتار طرف مقابل را به او نشان بدهيد تا متوجه شود رفتارش چقدر غير ‌منطقي است.
در بعضي مواقع هم روش سوم يعني رويكردي ملايم‌تر و پرسش‌گر مي‌تواند كارساز شود. مي‌توانيد خيلي ملايم راجع به علت رفتار طرف مقابل سؤال كنيد.
روش چهارم مربوط به زماني است كه كسي نيش و كنايه مي‌زند. در اين موارد شايد تنها راه اين است كه از كوره به در رويد!
روش پنجم به درد محيط‌هاي كاري مي‌خورد‌ چون بعضي از تنش‌زاترين موقعيت‌ها در محيط كار اتفاق مي‌افتد. در اين موارد آگاه بودن از حق و حقوق، دفاع خوبي در برابر ‌روابط سمي ‌است.بهتر است نقش و وظايف قانوني خود را بدانيد تا اگر كسي بخواهد چيزي را به شما تحميل كند بتوانيد به خوبي در برابرش اقدام كنيد.

توجه داشته باشید که شما فقط و فقط مي‌توانيد خودتان را تغيير دهيد نه ديگران را. به همين دليل از كسي توقع نداشته باشيد به خاطر شما در رفتار خود تغييري ايجاد كند. براي كم كردن و از بين بردن فشارهاي ناشي از روابط زهرآگین، به تجديد نظر در واكنش‌هاي خود احتياج داريد و به خود شما بستگي دارد كه چقدر فشار را مي‌خواهيد جذب يا تحمل كنيد. چقدر مي‌‌خواهيد انرژي هدر بدهيد يا خود را قرباني روابط و آدم‌هاي سمي كنيد. همه‌‌ ما در برابر حفظ انرژي خود مسئوليم. مسئوليم نيروي حياتي خود را هدر ندهيم و از آن براي رسيدن به اهداف اصلي زندگي مان استفاده كنيم. نيروي حيات، نيروي زندگي است. نيرويي كه بايد صرف تحقق تماميت وجود ما و رسيدن‌مان به آرزوها شود، آنرا در راه سمي كردن روح و روان‌تان به هدر ندهيد. این روش‌ها را به همه‌ اعضای خانواده یاد بدهید و درباره‌ روابط زهرآگین با آنها گفتگو کنید و راه مراقبت از خود را به آنها بیاموزید. متاسفانه اکثر ما در این زمینه آموزشی دریافت نکرده‌ایم و حتی حواسمان نیست که کدام رابطه مي‌‌تواند برایمان مضر باشد وگرنه در طول زندگی گرفتار بسیاری از ارتباطات مخرب نمی‌شدیم. بیاید از همین امروز شروع کنیم.

ركسانا خوشابي كارشناس ارشد مشاوره

زیبــاشــو دات کام