توصيه‌هاي تغذيه‌اي برای چند سرطان شايع

در اين مقاله، نكاتي در مورد پيشگيري اختصاصي تغذيه‌اي از چند سرطان شايع و نيز توصيه‌هايي تغذيه‌اي براي مبتلايان به سرطان‌هاي مورد نظر ارائه شده است. تغذيه سالم علاوه بر اينكه در پيشگيري از ابتلا به بسياري از بيماري‌هاي غيرواگير از جمله سرطان‌ها بسيار موثر مي‌باشد از طرف ديگر در مواردي كه فرد به سرطان نيز مبتلا شده باشد تغذيه سالم موجب بالا رفتن كيفيت سطح زندگي فرد مبتلا خواهد شد.

تغذيه در سرطان پروستات
توصيه‌هاي تغذيه‌اي در رژيم‌غذايي اين بيماران به قرار زير است:  مصرف كافي مواد پروتئيني و حاوي انرژي  رژيم غذايي كم‌چربي و پرفيبر همراه با افزايش مصرف اسيدهاي چرب امگا -3 (در انواع ماهي‌ها)
مصرف غذاهاي حاوي ايزوفلاونوئيدها مثل دانه سويا، عدس، شير سويا، خشكبار، لوبيا و…   افزايش مصرف ميوه‌ها و سبزي‌هاي سبز، زرد، نارنجي و قرمزرنگ (گوجه‌فرنگي، سس گوجه‌فرنگي، توت‌فرنگي و…)  محدوديت استفاده از نمك در صورت مصرف كورتيكواستروئيدها

تغذيه در سرطان پستان
توصيه‌هاي تغذيه‌ اي در رژيم غذايي اين بيماران عبارت است از:  محدوديت چربي و كالري در رژيم غذايي  استفاده از غلات كامل (سبوس‌دار) مانند نان سنگك  مصرف روزانه 5 واحد و يا بيشتر ميوه و سبزي  كنترل وزن  كاهش مصرف نمك و چربي در برنامه غذايي  محدوديت مصرف گوشت قرمز  پرهيز از مصرف الكل  در انتها، داشتن فعاليت بدني روزانه توصيه مي‌شود.

تغذيه در سرطان خون (Ieukemia)
هدف از توصيه‌هاي تغذيه‌اي در اين بيماري عبارت است از:  جلوگيري از يبوست، بهبود بي‌اشتهايي، تهوع يا استفراغ  جلوگيري از كاهش وزن و يا اصلاح آن در صورت نياز  جلوگيري از خونريزي و عفونت  توصيه‌هاي غذايي مناسب براي بهبود عوارض ناشي از شيمي‌درماني و پرتودرماني.  توصيه‌هاي تغذيه‌اي در اين بيماران عبارت است از:  غذا در حجم كم و وعده‌هاي بيشتر صرف شود.  در برخي از بيماران غذاي سرد بهتر تحمل مي‌شود. اگر بيمار اشتها ندارد، غذا به صورت سرد مصرف شود.  غذاهاي پرپروتئين – پر كالري (گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و انواع لبنيات، نان و غلات، روغن‌هاي مايع و چربي‌ها) و حاوي ويتامين و املاح زياد (انواع ميوه و سبزي) مصرف شود.  در صورت ايجاد تب بايد مايعات بيشتري مصرف شود.  يك رژيم غذايي متعادل نقش اساسي در بهبود وضعيت بيمار دارد. در بيمار مصرف غذاهاي متنوع و در مقادير دلخواه توصيه مي‌شود.  بيمار بايد در طول روز مايعات فراوان مصرف كند. در صورت استفاده بيمار از اينترفرون مصرف مايعات بيشتر به طرز چشمگيري باعث كاهش تهوع مي‌شود.  كنترل وزن بايد در محدوده BMI طبيعي صورت گيرد و از كاهش وزن جلوگيري شود.

تـغـذيه در ســرطان ريه
توصيه‌هاي تغذيه‌اي در اين بيماران عبارت است از:  مواد پركالري و پرپروتئين (نان و غلات، گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و انواع لبنيات) بايد در برنامه غذايي بيمار افزايش يابد، زيرا انرژي پايه مورد نياز اين بيماران 30 درصد بيش از افراد سالم است.  مصرف غذا در حجم كمتر و دفعات بيشتر توصيه مي‌شود.  با توجه به نياز فراوان به املاح و ويتامين‌ها خصوصا ويتامين‌هاي A و C‌، مصرف انواع ميوه‌ها، سبزي‌ها و حبوبات (نخود، لوبيا و …) توصيه مي‌شود. به علت اينكه اشتهاي بيمار كاهش مي‌يابد و مستعد سو‌ء‌تغذيه، ضعف و كاهش وزن مي‌شود، تهيه و مصرف غذاهاي متنوع و جديد در شكل‌هاي مختلف و متنوع توصيه مي‌گردد. استفاده از انواع ادويه و آب ليمو نيز در تحريك اشتها موثر است.

تـغذيه در ســرطان معده
هدف از توصيه‌هاي تغذيه‌اي در اين بيماران عبارت است از:  جبران كاهش وزن و جلوگيري از سوء تغذيه  تامين مايعات به اندازه كافي  مقابله با سندرم دامپينگ و يا هيپوكلريدي در مواردي كه قسمتي از معده برداشته شده است. توصيه‌هاي تغذيه‌اي در رژيم غذايي اين بيماران عبارتند از:   مصرف غذاهاي سبك، متعادل و غني از مواد مغذي  بعد از برداشتن قسمتي از معده بايد سندرم دامپينگ را در نظر داشت؛ بنابراين غذاي كم حجم بهتر تحمل مي‌شود. مصرف كربوهيدرات‌ها (مواد قندي و نشاسته‌اي) در حجم زياد و نوشابه‌هاي گازدار بايد محدود شود.  اگر بيمار مي‌تواند از راه دهان غذا بخورد، بيمار را تشويق كنيد غذا را به آهستگي ميل كرده و كاملا بجود.  داشتن يك رژيم غذايي پرپروتئين و پركالري (گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و انواع لبنيات، نان و غلات، روغن‌هاي مايع و چربي‌ها)  مصرف 3-2 ليتر مايعات در طول روز؛ مگر زماني كه به دلايل ديگري مانند بيماري‌هاي قلبي – عروقي محدوديت مصرف مايعات وجود داشته باشد.  منابع غذايي سلنيوم، آهن، اسيدفوليك و… در بهبود كم‌خوني و زخم‌ها نقش مهمي دارند. منابع سلنيوم عبارتند از:  ساردين، جگر، عدس و نخودفرنگي.  مصرف ميوه‌ها و سبزي‌ها به ميزان كافي

تغذيه در سرطان كولوركتال
افرادي كه به علت ابتلا به سرطان كولوركتال تحت عمل جراحي قرار مي‌گيرند و بخشي از دستگاه گوارش آنها برداشته مي‌شود، نياز به رژيم غذايي خاصي دارند و تنظيم برنامه و رژيم غذايي در بيمارستان بايد قبل از ترخيص تحت نظر تيم متشكل از پزشك و مشاور تغذيه و رژيم درماني صورت گيرد.  به طور كلي اين افراد پس از ترخيص بايد رژيم غذايي پركالري با مقدار پروتئين كافي داشته باشند.  عدم تحمل لاكتوز در اين افراد بايد در نظر گرفته شود و در صورت وجود اين مشكل توصيه مي‌شود مصرف غذاهاي حاوي لاكتوز كاهش يابد (به طور مثال در برنامه غذايي، ماست و پنير جانشين شير شود).  پس از عمل جراحي ابتدا بايد مصرف مواد پرفيبر محدود شود و به تدريج بسته به تحمل گوارشي فرد، به مرور زمان افزايش يابد. اين مواد عبارتند از: سبوس گندم، نان و غلات سبوس‌دار، سبزي‌ها و نان جو.  رژيم غذايي كم‌حجم در وعده‌هاي مكرر توصيه مي‌گردد.

زیبــا شــو دات کام