زن و شوهر دعوا کنند …

احتمالا ساده ترين سوالي كه در باره زن و شوهر‌ها مطرح مي‌شود اين است كه چرا زن و شوهر‌ها دعوا مي‌كنند؟ به عبارت ديگر عمده ترين دلايل دعوا و مشاجره همسران چه هستند؟ همان طور كه مي‌دانيد بسياري از ارتباطات ما در طول حياتمان، با افرادي رقم مي‌خورد كه خودمان آنها را آگاهانه انتخاب نكرده ايم. به همين دليل لااقل در ظاهر، كاملا منطقي به نظر مي‌رسد كه با آنها بحث و جدل يا مشاجره داشته باشيم. افرادي مانند مادر و پدر، خواهر و برادر، همكار، مدير، همسايه و … اما نكته جالب توجه اين است كه با اين كه همسرمان را خودمان انتخاب كرده و او را دوست داريم ، معمولا بيشترين مشاجرات را با او داريم. اما چرا؟

مشاجره بر سر خانواده‌ها، دوستان و اقوام

من با زن و شوهرهاي زيادي روبرو شده ام كه گمان مي‌كنند وقتي بر سر ديگران با هم دعوا مي‌كنند، گناهكار اصلي فردي است كه موضوع اصلي دعواي آنها شده است! افردي مانند دوست همسرشان، مادر او، خواهر يا برادر او و … ! اين گمان، باوري كاملا غلط است و معمولا افرادي به چنين باورهايي مي‌چسبند كه دوست دارند واقعيات را انكار كنند و تقصيرها را به گردن شخص ثالث بياندازند ! متاسفانه چنين افرادي نمي‌توانند مشكل ايجاد شده را حل كنند چون به جاي اصل موضوع به چيزي رجوع مي‌كنند كه ربطي به مشكل ندارد. اين‌ها مدام مي‌گويند همسرم، آدم خوبي است اما مادرش، دوستش، خواهرش، برادرش و خلاصه ديگران بد هستند. نكته مهم در اين جا اين است كه دعواهاي شما ربطي به ديگران ندارد و معمولا اين همسر شماست كه نمي‌تواند بين ديگران و شما، بين والدين و زندگي خانوادگي جديد، بين شما و دوستانش و … تعادل برقرار كند.

در واقع اين همسر شماست كه از پختگي كافي برخوردار نيست و از نظر مديريت روابط، ضعيف است و بايد تحت نظر متخصص مديريت روابط را بياموزد و پخته‌تر شود. البته گاهي هم يكي از طرفين از همسرش انتظارات و توقعات غير منطقي دارد. مثلا برخي از زن و شوهرها به همديگر مي‌گويند بايد دوستان و اقوام و آشنايان خود را كنار بگذارند و ديگر با آنها معاشرت نكنند كه اين هم كاملا غير واقع بينانه است و به تدريج به دور شدن زن و شوهر و مشاجره مي‌انجامد.

مشاجره بر سر تربيت و پرورش فرزندان
شايد تعجب كنيد اما نكته مهم در تربيت و پرورش فرزندان بر مي‌گردد به قبل از ازدواج! در واقع از همان ابتدا لازم است با كسي ازدواج كنيد كه از نظر فرهنگ و عقيده، از نظر ايدئولوژي و سليقه شبيه به شما باشد. وگرنه، نه تنها در تربيت فرزند كه در بسياري زمينه‌ها، دچار مشكل خواهيد شد. اما اگر هم با همديگر همسو و هم عقيده و شبيه به هم نيستيد و دو نوع تربيت متفاوت را مي‌پسنديد، اقلا اين را جلوي فرزندانتان ابراز نكنيد و هر طور كه شده در تنهايي و بدون حضور فرزندان با هم به نتيجه و توافق برسيد. چون فرزندان شما در هر سني كه باشند از اختلافات شما نهايت بهره را مي‌برند تا كار خود را انجام بدهند و از زير تربيت هر دو شما شانه خالي كنند! اگر هيچ كدام از شما همسر خود را قبول ندارد، نزد متخصص برويد و نظر تخصصي و علمي را جايگزين نظر شخصي خود كنيد.

همچنين توجه داشته باشيد كه هرگز بر عليه همسر خود با فرزند (يا فرزندانتان) ائتلاف نكنيد. اين كار بشدت روابط خانوادگي و زناشويي شما را مخدوش كرده و به ارتباطات شما ضربه مي‌زند و كودكان شما را هم گستاخ و غير قابل كنترل بار مي‌آورد و زمينه را براي سوء استفاده آنها فراهم مي‌آورد.

دعوا به خاطر سوء رفتار يا اخلاق طرف مقابل
سوء رفتار و اخلاق همسر، عدم پايبندي او به تعهدات و قول و قرار‌ها، تمايل او به كارهاي منفي و آسيب رسان مانند اعتياد، خيانت، دروغ يا …) و مواردي از اين دست، از جمله مسائلي است كه لازم است قبل از ازدواج، با دقت و موشكافي و كمك گرفتن از متخصص و بزرگترهاي عاقل و نيز با تحقيق و مطالعه و افزايش شناخت بررسي شوند، چون تغيير اين رفتارها واقعا سخت است. متاسفانه ما عادت كرده ايم كه با چشم بسته وارد ازدواج شويم و بعد كه دچار مسائل جدي شديم به دنبال راه حل برآييم يا آه و ناله سر بدهيم و خود را بدبخت قلمداد كنيم. گويي ظاهر ازدواج را بيشتر از باطن آن و بيش از تاثيري كه در دراز مدت بر زندگي ما مي‌گذارد، دوست داريم! بدتر از آن اين كه وقتي با چنين مواردي روبرو شديم مي‌خواهيم با دعوا و مشاجره، چنين مسائل عميق و ريشه داري را كه طي سالها در همسرمان ايجاد شده حل كنيم! روش درست اين است كه با حفظ خونسردي و آرامش، رفتار نامناسب را با حضور همسرمان بررسي كنيم، دلايل او را بشنويم و به او كمك كنيم كه مشكل را زير نظرمتخصص برطرف كند و خود نيز او را همراهي و تشويق كنيم. تنها در صورتي كه همه تلاش شما بي نتيجه مانده باشيد مي‌توانيد به جدايي فكر كنيد. توجه داشته باشيد كه دعوا و مشاجره در چنين مواردي، جز آشفتگي بيشتر هيچ كمكي نخواهد كرد.

بحث به خاطر اختلاف نظرها و برنامه‌هاي آتي
هر دو نفري ممكن است اختلاف نظر و سليقه داشته باشند. هر دو نفري ممكن است در برنامه‌ريزي‌هاي خود براي آينده با عدم توافق روبرو باشند. در واقع اختلاف نظر بين دو نفر طبيعي است. اما مشاجره بر سر اختلاف نظر‌ها و پافشاري بر نظر خود يا بر به كرسي نشاندن نظرات، به هيچوجه مشكلي را حل نمي‌كند. در درجه اول اگر محبت و هم فهمي بين زن و شوهر وجود داشته باشد، همين محبت و درك متقابل كمك مي‌كند تا نظرات آنها به هم نزديك شود و به جاي اين كه زن يا شوهر بر نظر خود پافشاري كند، با كمك همديگر به نظري برآيندي برسند كه تا حدي تامين كننده خواسته هر دو باشد. يا لااقل نظري كه شعورمندتر است انتخاب و حاكم شود. اگر نه، در اين زمينه هم مي‌توانيد از متخصص كمك بگيريد. به شرطي كه بتوانيد خودخواهي را كنار گذاشته و نظر متخصص را پذيرا باشيد.

دعواهاي پنهان
دعواهاي پنهان كه در علم روانشناسي از جمله عمده‌ترين دعواها و مشاجرات بين زن و شوهرها شناخته مي‌شوند، به مشاجراتي اطلاق مي‌شود كه در ظاهر در باره يك موضوع كوچك و پيش پا افتاده است اما در باطن، مربوط به موضوع مهمي است كه يكي از طرفين يا هردو نمي‌توانند در باره آن گفتگوي روشن و منطقي داشته باشند! وقتي به همسرمان زور مي‌گوييم، در برخي زمينه‌ها او را ناديده مي‌گيريم، او را درك نمي‌كنيم و به ميل و خواسته او توجه نداريم، وقتي نمي‌توانيم از او حمايت كنيم و در خوشي و ناخوشي او را همراهي كنيم، احتمالا دعواهاي پنهان در زندگي مان افزايش مي‌يابند. متاسفانه برخي از افراد روش‌هاي حل مسئله، ابراز وجود و گفتگوي متقابل را بلد نيستند و ترجيح مي‌دهند همه چيز را در خود دفن كنند و همين عمل باعث بروز دعواهاي پنهان بيشتر و بيشتر مي‌شود. اين روش‌ها را از متخصصان ياد بگيريد و اجازه ندهيد دعواهاي پنهان در زندگي‌تان، شادي و رضايت را از شما بگيرد.

مشاجرات بر سر مسائل مالي، شغلي و حرفه اي
عادلانه نيست كه با كسي ازدواج كنيم و بعد از ازدواج، از او بخواهيم از شغل و حرفه خود دست بردارد يا حرفه ديگري را جايگزين كند. همچنين زماني كه با آگاهي از ميزان درآمد و امكانات مالي شخصي با او ازدواج كرده‌ايم درست نيست كه در زندگي او را تحت فشار بگذاريم تا پول بيشتري بدست بياورد. مسائل مالي و حرفه‌اي، بايد از همان ابتداي زندگي روشن شوند و دختر و پسر مفصلا در باره آن گفتگو كنند و اگر شرط يا قراري دارند از همان ابتدا در جلوي خانواده‌ها يا بصورت مكتوب تعيين كنند. متاسفانه چنين مواردي هرگز از ذهن همسر ما پاك نمي‌شود و منجر به مشاجرات شديد يا دعواهاي پنهان آسيب زننده شده و سرانجام به كدورت و سردي بين زن و شوهر خواهد انجاميد. پس اگر از كار و حرفه همسرمان، از كار كردن او، يا از ميزان درآمد او دل خوشي نداريم بايد از همان ابتدا با او گفتگو كنيم. اگر اين گفتگو از همان ابتدا و قبل از عقد ازدواج انجام نشده باشد، جوانمردانه ومنطقي نيست كه بعدا بخواهيم با بهانه گيري يا مشاجره به زن يا شوهر خود فشار بياوريم و خداي ناكرده با توليد انزجار، راه جدايي و متاركه را بگشاييم.

دعوا بر سر مسائل ظاهري، لباس، نوع پوشش و …
اين مورد هم از جمله مواردي است كه گاه بين زن و شوهرها، دستخوش خودخواهي يكي از طرفين مي‌شود. در واقع اين مشكل از اين ذهنيت غلط نتيجه مي‌شود كه يكي از طرفين، گمان مي‌كند كه وضعيت ظاهري طرف مقابل را بعد از ازدواج به ميل خود تغيير داده و تعيين خواهد كرد. در حالي كه اگر قبل از ازدواج در باره آن صحبت كند، لااقل طرف مقابل متوجه مي‌شود كه ظاهر او به هر دليلي مورد پسند طرف مقابل نيست و مي‌تواند فكر كند و ببيند قادر به تغيير آن هست يا نه ؟ و اگر نيست، لااقل تن به چنين ازدواجي ندهد. اگر زن يا شوهر، طرف مقابل خود را يك انسان (و نه يك موجود نادان) تصور مي‌كند مي‌تواند چنين حقي را نيز براي او قائل شود كه خود، ظاهرش را با توجه به موقعيت‌هاي مختلف تعيين كند و اگر هم طرف مقابل را فردي نادان و ناآگاه تصور مي‌كند چه بهتر كه از همان اول با او ازدواج نكند. گاهي تغيير ظاهر بصورت يك پيشنهاد يا تذكر نرم مطرح مي‌شود. در اين صورت طرف مقابل مي‌تواند آزادانه در باره آن فكر كند و به تغيير آن اقدام نمايد اما اگر با تحكم يا زور يا غير مودبانه مطرح شود دلخوري و گاه مقابله به مثل‌هايي ايجاد مي‌كند كه زندگي را تلخ خواهد كرد.

گرچه مشاجرات زن و شوهرها محدود به اين چند دسته نيستند اما به نظر من همه آنها را مي‌توان در يك عبارت كوتاه خلاصه كرد. «عدم تعادل». اگر حد و اندازه و انصاف در گفتگوها، در روابط، در وضعيت ظاهر و پوشش، در مسائل مالي، در تربيت فرزندان، در برنامه‌ها و هدف‌ها و خلاصه در هر چيزي مراعات شود، مشاجرات بين زن و شوهر‌ها به حداقل خواهد رسيد. توجه داشته باشيد كه با كمترين مشاجره نبايد از كوره در رفت بلكه در درجه اول بايد به حل مشكل و مسئله ايجاد شده اقدام كنيم.

ركسانا خوشابي کارشناس ارشد مشاوره

زیبــاشـو دات کام