احتیاط‌ های لازم
۱- در افراد دیابتیک که احتمال افت قندخون در آنها وجود دارد، روزه‌داری باید با نظر پزشک انجام شود.

۲- اگر فردی به مدت طولانی در معرض سموم قابل حل در چربی، مانند سموم دفع آفات یا آفت‌کش‌ها قرار داشته است، با روزه‌داری این سموم که در بافت چربی ذخیره شده بودند به داخل سیستم بدن رها می‌شوند و این امر می‌تواند یک مشکل جدی برای آنها ایجاد کند.

۳- برای کسانی که به مدت طولانی روزه آب می‌گیرند، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود؛ بنابراین قبل از هر نوع روزه‌داری بهتر است با پزشک مشورت کنید.

۴- نکته مهمی که باید به آن توجه شود این است که زمانی تصمیم به روزه‌داری بگیرید بدن ریلکس و راحت باشد. توصیه می‌‌شود حداکثر سه روز، روزه‌داری کنید و اگر بیشتر از این روزها تصمیم به روزه‌داری گرفتید، حتماً با نظر پزشک باشد. بهترین روش این است که در این سه روز از یک نوشیدنی حاوی آبمیوه‌‌های تازه و طبیعی استفاده کنید.

۵- این آشامیدنی سموم را از کبد دفع و به جای آن ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنزیم‌ها را جایگزین می‌کند. در این روش، روز اول به نام «چالنچ» یا زد و خورد است، ولی دو روز بعد بسیار ساده‌تر می‌باشد. اگر بار زبان شما تیره شد، نگران نباشید، مهم این است که بعد از روزه‌داری احساس فوق‌العاده‌ای خواهید داشت. برای روزه‌داری شما به یک آبمیوه‌گیری احتیاج دارید و گاه می‌توانید از تکه‌های میوه در داخل آن نیز استفاده کنید. بهترین آب میوه‌ پیشنهادی آب سیب، لیمو و انگور است (آب هندوانه هم خوب است).

برنامه پاکسازی کبد
برای آماده شدن کبد جهت روزه، بهتر است یک یا دو روز فقط از سبزیجات یا میوه‌جات خام یا پخته. استفاده کنید. (سالاد نیز خوب است). این کار باعث می‌شود روزه‌داری کمتر به بدن شما فشار وارد آورد. در این مدت روزانه ۵-۸ لیوان آب بنوشید. هر روز یک لیوان آبمیوه طبیعی اضافه کنید و اگردوست داشتید دو لیوان چای گیاهی بنوشید. آب میوه‌تان را به نسبت ۲ به ۱ با آب مقطر مخلوط نمایید. بهتر است شیرین‌کننده‌های مصنوعی استفاده نشود. از گوجه‌فرنگی و پرتقال به علت اینکه ممکن است برای دستگاه گوارش قابل تحمل نباشند، بهتر است اجتناب شود. آب سبزیجات سبز هم عالی است؛ اما به محض گرفتن آب آنها باید مصرف شوند؛ وگرنه محتوی ویتامین‌ آنها از دست می‌دهد. بعضی از چای‌های گیاهی که می‌توانند باعث جوانسازی کبد شوند. آلفا (یونجه)- با بونه (کامومیل)، دندلیون (گل قاصدک)، میلک تیستل (خار مریم)، روکلاور، رُزهیپ … . یک مولتی‌ویتامین جذب و با کیفیت بالا (مولتی ویتامین / مینرال) هم توصیه می‌شود.

همچنین می‌توانید از ویتامین C یا سیلیمارین (میلک تیستل) نیز کمک بگیرید (توضیح اینکه ماده اخیر به نام لیورمارین در بازار دارویی ایران موجود است). از انجام ورزش‌های سنگین در این مدت اجتناب ورزید.

بهتر است انرژی بدن را با استراحت برای پاکسازی کبد مصرف کنید. بعد از اتمام روزه‌داری باید مصرف غذاهای جامد را به تدریج آغاز کنید. پروتئین را محدود کرده و پرخوری هم نکنید. در دو روز اول روزه‌داری از مقادیر بالاتر میوه و سبزیجات استفاده نمایید. در روزهای روزه‌داری، در حالی که مواد سمی آزاد می‌شوند، شما ممکن است احساس خستگی کنید، بدن‌تان بوی بد و ناخوشایند بگیرد، احساس سردرد، منگی، بی‌قراری، عصبانیت، گیجی، تهوع، سرفه و اسهال کنید. گاهی پوست شما بیرون می‌ریزد، ادرارتان تیره می‌شود، مدفوع بوی ناخوشایندی دارد، بی‌خوابی یا حتی سرماخوردگی و بیماری سینوس‌‌ها بروز می‌کند. ولی نترسید شما ممکن است هیچ‌یک از علائم را پیدا نکنید و هر علامتی گذرا خواهد بود.

فواید روزه‌داری با آبمیوه برای کبد
۱- تصفیه بدن ۲- جوان شدن بدن و کبد ۳- انرژی بیشتر ۴- استراحت دستگاه گوارش ۵- شفاف شدن پوست ۶- اثرات ضد پیری ۷- افزایش اراده و اعتماد به نفس ۸- کاهش حساسیت ۹- سم‌زدایی از داروها ۱۰- افزایش مقاومت بدن در برابر چربی‌ها ۱۱- خودآگاهی ۱۲- خواب راحت ۱۳- تمرکز و خلاقیت بیشتر
اگر یک بار روزه‌داری را کامل کنید و اثرات مثبت آن را ببینید، ممکن است دوست داشته باشید هر هفته یک روز روزه بگیرید. ما این نوع روزه‌داری را به شما توصیه می‌کنیم که هر بهار و پاییز و هر زمان که احساس کاهش سلامت و انرژی کردید، انجام دهید.

دکتر الهام امیرآذر -متخصص طب سوزنی و لیزر تراپی

زیبــا شــو دات کام

پاکسازی کبد با روزه داری یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

دیابتی های چاق که بیماری آنها از نوع غیر وابسته به انسولین می‌باشد، نیز در خطر ابتلا به این بیماری هستند.  کبد چرب گاه در افرادی که به مدت طولانی از نوشیدنی‌های الکلی استفاده می‌کنند، دیده می‌شود؛ به همین علت در کشورهایی که مصرف این نوع نوشیدنی‌ها متداول است، حدود ۹۰ درصد سیروزهای کبدی (که به دنبال کبد چرب بروز می‌کنند) به دلیل مصرف الکل می‌باشد.

فقر غذایی و کمبود طولانی مدت دریافت پروتئین‌های حیوانی که بیشتر در کودکان کشورهای عقب‌افتاده مشاهده می‌شود، یکی دیگر از علل کبد چرب است. الگوی غذایی این کودکان شامل کربوهیدرات فراوان (‌بیش از نیاز‌) و کمبود یا حتی فقدان دریافت پروتئین حیوانی است. این شرایط سبب ایجاد نوعی سوءتغذیه شدید در آنها می‌شود که کبد چرب یکی از عوارض آن است. در بسیاری از موارد چنانچه این کودکان تحت تغذیه مناسب قرار گیرند، کبد چرب آنها به طور کامل درمان می‌گردد.
علائم کبد چرب شامل فشار و سنگینی در بخش بالا و سمت راست شکم بوده، که گاهی اوقات با درد و کاهش قدرت بدنی همراه است.
درمان کبد چرب معمولا با حذف عامل ایجاد‌کننده آن امکان‌پذیر می‌باشد. در افراد الکلی قطع مصرف نوشیدنی‌های الکلی ضروری است.
در شرایطی که بیماری بر اثر چاقی، مصرف و تجمع زیاد چربی در بدن بروز کرده باشد، پیروی از یک رژیم غذایی سالم و کم‌کالری به همراه تحرک و فعالیت بدنی مناسب در کنترل و درمان بیماری موثر می‌باشد.
همانطور که می دانیم به غیر از مصرف زیاد چربی‌ها، دریافت فراوان کربوهیدرات‌های ساده (قند، شکر و فرآورده‌های غذایی حاوی آنها) ‌و مواد نشاسته‌ای نیز یکی از دلایل اصلی افزایش چربی و تجمع تری گلیسریدها در بدن می‌باشد؛‌بنابراین در رژیم غذایی این بیمار ان باید دریافت این نوع مواد غذایی تعدیل شود.
همچنین، دریافت چربی‌های اشباع محدود شده و به جای آن از انواع چربی‌های غیراشباع و مغزها در حد مناسب استفاده شود.
به دریافت کافی پروتئین‌ها، به‌خصوص در رژیم کودکان و نوجوانان چاق توجه شود.
در رژیم غذایی به میزان قابل توجهی از میوه و سبزی های تازه، حبوبات و غلات سبوس‌ دار استفاده گردد.

منیره دادخواه کارشناس ارشد تغذیه و رژیم‌ درمانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ ای و صنایع غذائی کشور

زیبــا شــو دات کام

رابطه کبد چرب و چاقی یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

منابع تغذیه کبد:کبد از ۲ منبع خونی تغذیه می‌شود: شریان کبدی که در حدود یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از رگ آئورت (که مستقیما از قلب می‌آید) منشاء می‌گیرد و ورید باب که دو سوم بقیه خون کبد را تامین کرده و خون گرفته شده از لوله گوارش را به کبد می‌رساند. حدود ۱۵۰۰ میلی‌لیتر خون در هر دقیقه در کبد گردش می‌کند و از طریق وریدهای راست و چپ کبدی به ورید اجوف زیرین می‌ریزد. علاوه بر سیستم گردش خون  موجود در کبد، مجموعه ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارد. صفرا که خود از سلول‌های کبدی منشاء می‌گیرد، از طریق مجاری صفراوی از بدن خارج می‌شود. این مجاری، با نزدیک شدن به مجرای صفراوی مشترک بزرگ‌تر می‌شوند.

اعمال کبد:کبد قادر به بازسازی و ترمیم خود می‌باشد. تنها با داشتن ۲۰-۱۰ درصد کبد سالم، حفظ حیات امکان‌ پذیر است، ولی با خارج کردن کبد از بدن و یا از بین رفتن کامل آن، مرگ در عرض ۲۴ ساعت اتفاق می‌افتد. کبد برای اغلب اعمال متابولیکی بدن ضروری بوده و بیش از ۵۰۰ عمل مختلف را انجام می‌دهد. کارهای اصلی کبد عبارتند از متابولیسم کربوهیدرات، پروتئین و چربی؛ ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها و مواد معدنی؛ تولید و دفع صفرا؛ تبدیل آمونیاک به اوره؛ متابولیسم استروئیدها و فعالیت به عنوان صافی و محافظ در برابر سیل  مواد مضری که به خون سرازیر می‌شوند.

تولید صفرا:علاوه بر متابولیسم و ذخیره کردن مواد مغذی، کبد ضمنا صفرا نیز تولید می‌کند. نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی روبین (محصول نهایی انهدام گلبول قرمز) در کبد تجمیع شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.

متابولیسم کربوهیدرات:کبد نقش مهمی در متابولیسم کربوهیدرات دارد و گالاکتوز و فروکتوز حاصل از هضم کربوهیدرات، در سلول‌های کبدی به گلوگز تبدیل می‌شوند. کبد، گلوکز را به صورت گلیکوژن ذخیره می‌کند (که به این کار گلیکوژنز گفته می‌شود)؛ با کاهش گلوکز خون، گلیکوژن را دوباره به گلوکز تبدیل کرده (گلیکوژنولیز) و به جریان خون وارد می‌کند. کبد همچنین از مواد دیگری مانند اسید لاکتیک، اسیدهای آمینه گلیکوژنیک و مواد حاصله از چرخه کربس، گلوکز جدید تولید می‌کند (گلوکونئو ژنز).

سایر اعمال کبد:کبد در امر ذخیره سازی، فعال کردن و حمل و نقل تعدادی از ویتامین‌ها و مواد معدنی سهیم است. تمامی ویتامین‌های  محلول در چربی و همچنین روی، آهن، مس، منیزیم، و ویتامین B12 در کبد ذخیره می‌شوند. پروتئین‌های ساخته شده در کبد کار انتقال ویتامین A، آهن، روی و مس را به عهده دارند. تبدیل کاروتن به ویتامین A، فولات به ۵-متیل تتراهیدروفولیک اسید و ویتامین D به فرم فعال آن در کبد صورت می‌گیرد.
سلول‌های کبدی آمونیاک را با تبدیل کردن آن به اوره، سم زدایی می‌کنند، ۷۵ درصد از این اوره توسط کلیه‌ها و باقیمانده از طریق لوله گوارشی دفع می‌گردد. کبد استروئیدها را متابولیزه کرده و همچنین آلدوسترون، گلوکوکورتیکوئیدها، استروژن و پروژسترون را غیر فعال نموده و دفع می‌کند. کبد مسؤول سم زدایی موادی مانند الکل و داروها نیز می‌باشد.
نهایتا کبد مانند یک صافی و محافظ در برابر سیل مواد سمی و خطرناک وارد شده در خون عمل می‌کند که این کار با برداشتن باکتری‌ها و ذرات زائد از جریان خون توسط سلول‌های کوپفر موجود در سینوزوئیدهای کبدی و با ذخیره کردن خون برگشتی از ورید اجوف بخش راست قلب، انجام می‌گیرد.

متابولیسم پروتئین‌ها:متابولیسم ضروری و با اهمیت پروتئین‌ها در کبد صورت می‌گیرد. ترانس آمیناسیون و دزآمیناسیون اکسیداتیو که در آنها اسیدهای آمینه به گلوکز و سوبستراهای موثر در تولید انرژی و همچنین اسیدهای آمینه غیر ضروری تبدیل می‌شوند، از این دسته هستند. فاکتورهای انعقادی خون مانند فیبرینوژن، پروترومبین و پروتئین‌های سرم مثل آلبومین، α گلوبولین، β گلوبولین، ترانسفرین، سرولوپلاسمین و لیپو پروتئین‌ها همگی در کبد تولید می‌شوند.

متابولیسم اسیدهای چرب

اسیدهای چرب جذب شده از غذای خورده شده و همچنین خارج شده از بافت چربی، در کبد در طی فرآیند اکسیداسیون (برای تولید انرژی) به استیل کوآنزیم (COA) A تبدیل می‌شوند.
اجسام کتونی در کبد تشکیل می‌شوند. به علاوه تری‌گلیسیریدها، فسفولیپیدها، کلسترول و لیپوپروتئین‌ها نیز در کبد تولید می‌شوند.

ارزیابی و پایش بیماری‌های کبدی:از چندین شاخص بیوشیمیایی برای ارزیابی و پایش افرادی که بیماری کبدی دارند (یا به داشتن آن مظنون می‌باشند)، استفاده می‌شود. آزمایشات آنزیمی، مقدار آزاد شدن آنزیم‌های کبدی را اندازه می‌گیرند و سایر آزمایشات، برای اندازه‌گیری عملکرد کبدی به کار می‌روند. آزمایشات غربالگری که برای بیماری‌های کبدی- صفراوی انجام می‌شوند شامل اندازه گیری سطح سرمی بیلی روبین، آلکالین فسفاتاز، آسپارتات آمینو ترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز می‌باشند.
در ادامه مطالب به بررسی بیماری‌های کبدی و تست ‌های معمول بررسی عملکرد کبد می‌پردازیم.
بیماری‌های کبدی می‌توانند به صورت حاد یا مزمن، ارثی یا اکتسابی باشند. این بیماری‌ها به چندین صورت طبقه بندی می‌شوند. هپاتیت حاد ویروسی، هپاتیت طوفانی، هپاتیت‌های مزمن، هپاتیت‌های الکلی و سیروز، بیماری‌های کبدی ناشی از انسداد صفرا، اختلالات ارثی و سایر بیماری‌های کبدی.

هپاتیت:
این بیماری یک التهاب شایع کبدی می‌باشد که به‌وسیله ویروس‌های هپاتیت A، B ، C ، D ،E ایجاد می‌گردد. عوامل بیماری‌زای دیگری از قبیل ویروس‌های اپشتن بار (Epstein-Barr)، سیتومگالو ویروس، تب خال، تب زرد و سرخجه نیز می‌توانند موجب بیمار شدن کبد گردند.
هپاتیت HAV) A) از طریق خوردن مواد آلوده مثل آب آلوده، غذا و فاضلاب انتقال می‌یابد. بی‌اشتهایی شایع ترین عارضه آن بوده و می‌تواند شدت نیز بیابد. سایر عوارض شامل تهوع، استفراغ، درد در ناحیه یک چهارم بالایی شکم ، ادرار تیره و زردی می‌باشند. بهبودی معمولا کامل بوده و عوارض طولانی مدت به ندرت دیده می‌شوند. عوارض جدی ممکن است در افراد در معرض خطر بالا به وجود آید که متعاقبا  باید به تغذیه کافی آنان توجه کافی معطوف گردد.

هپاتیتHBV) B) و هپاتیت  HCV) C) می‌توانند به صورت مزمن درآمده و افراد مبتلا به آنان نیز ناقل بیماری گردند. این دو نوع بیماری از طریق خون، محصولات خونی، منی و بزاق انتقال می‌یابند؛ بعنوان مثال سوزن آلوده، انتقال خون یا تماس با خون جراحات باز (که باعث پاشیده شدن خون به دهان و چشم‌ها می‌گردند) و تماس جنسی، از راه‌های انتقال هستند. هپاتیت مزمن فعال می‌تواند منجر به سیروز (مشمایی و نابودی سلول‌های کبدی) و نارسایی کبدی گردد.
ویروس هپاتیت HDV) D) برای بقا و انتقال، به ویروس هپاتیت B متکی است. این بیماری می‌تواند همزمان با هپاتیت B و یا در افراد ناقل هپاتیت B وجود داشته باشد. بیماری ناشی از این ویروس معمولا به صورت مزمن در می‌آید.
هپاتیت HEV) E) در آمریکا نادر بوده، ولی در کشورهای جنوبی، شرقی و مرکزی آسیا و شمالی، شرقی و غربی آفریقا و مکزیک بیشتر گزارش شده است. این بیماری از طریق دهانی- مدفوعی انتقال می‌یابد و به نظر می‌آید که آب آلوده در مناطق پرجمعیت و در شرایط غیر بهداشتی می‌تواند منبع عفونت باشد. هپاتیت E معمولا به صورت حاد می‌باشد تا مزمن.

مواد دفعی کبد:
بیلی روبین تام سرم: درصورت افزایش، نشانه افزایش تولید یا اختلال در برداشت و کنژوگه کردن است.
بیلی روبین غیر مستقیم سرم: بیلی روبین غیر کنژوگه، با افزایش تولید بیلی روبین (همولیز) سیستم آنزیمی نارس، اختلالات ارثی و استفاده از بعضی داروها بالا می‌رود.
بیلی روبین مستقیم سرم: در هنگام اختلال در دفع بیلی روبین، بیماری‌های کبدی (احتباس و جمع شدن صفرا در کبد به علت عوامل داخل کبدی یا خارج کبدی)، بیماری‌های صفراوی، عفونت و زردی خوش خیم بعد از عمل جراحی، بیلی روبین کنژوگه مادرزادی در خون افزایش می‌یابد.
بیلی روبین ادرار: از آزمایش بیلی روبین تام سرم حساس تر بوده و ثابت می‌کند که بیماری کبدی علت یرقان است یا نه.
اوروبیلی نوژن ادرار: در مواقعی که احتمال یرقان انسدادی می‌رود، انجام می‌گیرد و درواقع، به ندرت استفاده می‌شود.
اسید‌های صفراوی سرم: نشان دهنده کارآیی باز جذب روده‌ای و استخراج کبدی اسیدهای صفراوی از ورید باب می‌باشد. در بیماری‌های کبدی افزایش می‌یابد و استفاده بالینی کمی دارد.

آنزیم‌های کبدی:

آلانین آمینو ترانسفراز: در سیتوزول سلول‌های کبدی وجود داشته و در بافت‌های دیگری از بدن نیز وجود دارد؛ ولی بیشترین مقدار آن درکبد یافت می‌شود. درصدمه به سلول‌های کبدی افزایش می‌یابد.
آسپارتات آمینوترانسفراز: در سیتوزول سلول‌های کبدی وجود داشته و در بافت‌های دیگری از بدن نیز وجود دارد؛ ولی بیشترین مقدار آن درکبد یافت می‌شود. درصدمه به سلول‌های کبدی افزایش می‌یابد.
لاکتیک دهید روژناز سرم: درکبد، گلبول‌های قرمز، عضله قلب و کلیه وجود دارد و در بیماری‌های کبدی بالا می‌رود، اما فاقد حساسیت و ویژگی بوده چون در بیشتر بافت‌های بدن یافت می‌شود.

پروتئین‌های سرم:
زمان پروترومبین (PT ): بیشتر فاکتورهای انعقادی در کبد ساخته می‌شوند. کمبود ویتامین  K و کاهش تولید فاکتورهای انعقاد، زمان پروترومبین و خطر خونریزی را افزایش می‌دهد.
زمان عملکرد بخشی از ترومبو پلاستین (PTT ): مکانیزم لخته سازی (داخلی) را ارزیابی می‌کند. نشان دهنده فعالیت تمام فاکتورهای انعقاد بجز پلاکت، فاکتور e، فاکتورهای VII، XII بوده مکمل آزمایش PT می‌باشد.
آلبومین سرم: عمده پروتئین صادراتی که در کبد ساخته می‌شود و مهم‌ترین عامل در حفظ فشار انکوتیک پلاسما می‌باشد. میزان سنتز آن در اختلالات کبد، تیروئید و هورمون‌های گلوکوکورتیکوئیدی، اختلال در فشار کلوئید اسموتیک پلاسما و سموم، کم شده و در بیماری‌های گوارشی، از دست دادن پروتئین، سندرم‌های کلیوی، سوختگی‌ها، خونریزی ازدستگاه گوارش، و درماتیت لایه‌ای، کاهش آن بیشتر است.
گلوبولین سرم:۱ α و α۲ گلوبولین‌ها در کبد ساخته می‌شوند. مقدار آنها در سرم در بیماری‌های کبدی افزایش می‌یابد. در تشخیص بیماری‌های کبدی استفاده محدودی دارد.
آنتی بادی میتوکندریایی: ۹۰ درصد بیماران با PBC آنتی بادی ضد لیپوپروتئین را که جزء غشاء داخلی میتوکندری است، در سرم خود دارند. این انتی بادی همچنین در ۲۵ درصد بیماران با هپاتیت مزمن فعال و سیروز قبل از نکروزه شدن وجود دارد.
آنتی بادی‌های ضد هسته و ماهیچه صاف: ممکن است در بیمارانی که هپاتیت مزمن فعال دارند، مثبت باشد (معمولا با هپاتیت‌های B یا C همراه نیست) و در عده کمی از بیماران با PBC، ویژگی ارگانی یا گونه ای ندارد.

عوارض هپاتیت:
عوارض عمومی هپاتیت‌های حاد ویروسی در ۴ مرحله ظاهر می‌شوند: مرحله اول (پیش عارضه) در ۲۵ درصد افراد به وجود می‌آید و شامل تب، درد مفاصل، آرتریت، قرمز شدن پوست و ادم عروقی می‌باشد. مرحله دوم یا مرحله قبل زردی (Preicteric) که در آن بی قراری، خســتگی، درد عضــلانـــی، بی‌اشتهایی، تهوع و استفراغ، تغییر حس چشایی و اختلال نسبی در تکلم وجود دارد. بعضی از بیماران از درد در ناحیه اپی گاستر یا یک چهارم فوقانی شکم شکایت می‌کنند.
مرحله سوم، مرحله زردی می‌باشد که در آن زردی ظاهر می‌شود. در مرحله آخر یا مرحله بهبودی، زردی و سایر عوارض به آرامی فروکش می‌کنند.
بهبودی کامل در ۹۵ درصد مبتلایان به هپاتیت A و ۹۰ درصد افراد مبتلا به هپاتیت B حاد حاصل می‌گردد، ولی فقط ۳۰- ۱۵ درصد افراد مبتلا به هپاتیت C بهبودی کامل می‌یابند.
هپاتیت E معمولا به صورت مزمن در نمی‌آید و معمولا، عوارض بیماری بعد از ۶ هفته خاتمه یافته و فرد به حالت عادی برمی‌گردد.

شاخص‌های بیماری‌های خاص کبدی:
فریتین سرم: پروتئین ذخیره کننده اصلی آهن.
افزایش آن شاخص حساس هموکروماتوز ژنتیک است.
سرولوپلاسمین: پروتئین متصل شونده اصلی با مس که در کبد ساخته می‌شود و در بیماری ویلسون کاهش می‌یابد.
Α-فتوپروتئین: پروتئین در حال گردش اصلی که در سرطان کبد مقدار آن افزایش می‌یابد.
۱-α  آنتی تریپسین: کار اصلی آن مهار کردن فعالیت تریپسین سرم است. کاهش یافتن آن دال بر کمبود۱ α آنتی تریپسین می‌باشد که موجب صدمات کبدی و ریوی می‌شود.

آزمایشات توقف ترشح صفرا:
آلکالین فسفاتاز سرم: آنزیمی که به صورت وسیع در کبد، استخوان،جفت، روده، کلیه، لوکوسیت‌ها وجود داشته و درکبد به غشاء کانالیکولار متصل است. افزایش آن نشان دهنده توقف ترشح صفرا بوده ولی ممکن است در اختلالات استخوانی حاملگی، رشد عادی و بعضی سرطان‌ها، بالا رود.
۵ نوکلئوتیداز(۵NT ) : آنزیمی که در غشاء پلاسمایی و کانالیکولی سلول‌های کبدی و همچنین در قلب و پانکراس وجود دارد و در بیماری‌های کبدی افزایش می‌یابد.
آمینو پپتیداز لوسین: پپتیداز سلولی که معمولا در توقف ترشح صفرا افزایش می‌یابد و نشان می‌دهد که افزایش آلکالین فسفاتاز منشاء کبدی دارد. در دوران بارداری نیز بالا می‌رود.
گاما-گلوتامیل ترانسفراز (GGT): آنزیمی که در میکروزوم و غشاء پلاسمایی سلول‌های کبدی و همچنین در کلیه، لوزالمعده، قلب و مغز هم وجود دارد. مقدار آن در بیماری‌های کبدی و همچنین بعد از آنفارکتوس میوکارد و در بیماری‌های عصبی عضلانی لوزالمعده، ریوی، دیابت شیرین و مصرف الکل افزایش می‌یابد.
در قسمت‌های بعدی درباره بیماری‌های ناشی از عملکرد کبد یا عوارض مربوط به آن توضیحاتی ارائه خواهد شد.

سپاس از دکتر احمدرضا درستی

زیبــا شــو دات کام

بیماری‌های کبدی یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

کبد (جگر) اندام مهمی در بدن است که بدون آن ادامه حیات غیرممکن است. پانکراس(لوزالمعده) و کبد، نقش مهمی در هضم و متابولیسم مواد غذایی به‌عهده دارند. کیسه‌ی صفرا نیز اگر چه اندامی مهم است، ولی بدن به‌خوبی خود را با فقدان آن، تطبیق می‌دهد. آگاهی از ساختمان و عملکرد این اندام‌ها بسیار مهم و با ارزش است.

فیزیولوژی و عملکرد کبد
کبد به وزن تقریبی ۱۵۰۰ گرم، بزرگترین غده‌ی بدن است و دو لوب اصلی، راست و چپ دارد. کبد از دو منبع خونی تغذیه می شود: شریان کبدی، که یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از آئورت منشا می‌گیرد، و ورید باب که دو سوم خون کبد را تامین می‌کند و خون گرفته شده از لوله ی گوارش را به آن می‌رساند. مجموعه‌ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارند که صفرا (که منشأ آن سلول های کبدی است) از طریق این مجاری خارج می‌شود.

کبد قادر به تولید مجدد خود می‌باشد. وجود ۲۰- ۱۰ درصد از کل کبد برای ادامه‌ ی حیات کافی است؛ ولی با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض۲۴ ساعت اتفاق می‌افتد. کبد برای انجام بیشتر اعمال متابولیک بدن ضروری بوده و بیش از ۵۰۰ عمل مختلف را انجام می‌دهد.

کارهای اصلی کبد عبارت‌اند از:
– متابولیسم کربوهیدرات، پروتئین و چربی؛
– ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها و مواد معدنی؛
– تبدیل آمونیاک به اوره؛ – متابولیسم استروئیدها؛
– عمل کردن به‌عنوان یک صافی؛برای محافظت در برابر سیل مواد مضری که به‌ خون سرازیر می‌شوند.

کبد صفرا تولید می‌کند، نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی روبین محصول نهایی انهدام گلبول‌های قرمز، در کبد ترکیب شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.

بیماری کبد چرب و علائم آن
افزایش مصرف غذاهای چرب و آماده، و عدم فعالیت مناسب یا گسترش زندگی ماشینی، بیماری‌های مختلفی به همراه آورده است. درگیری کبدی، از جمله مضرات مصرف مواد غذایی نامناسب می ‌باشد. امروزه متاسفانه بیماری کبد چرب که نسبتاً شایع شده است، با وزن بیمار ارتباطی مستقیم دارد و با توجه به افزایش چاقی در جوامع مختلف (از جمله ایران) نیز رو به افزایش است.

کبد چرب چیست؟
منظور از کبد چرب، رسوب چربی (عمدتاً از چربی‌های خنثی مثل تری گلیسیرید) در کبد است که در رابطه با مصرف الکل می تواند باشد که به آن “Alcoholic Fatty Liver” می‌ گویند، یا بدون مصرف الکل و یا در حضور میزان بسیار جزیی از الکل ایجاد می ‌شود که تحت عنوان کلی “Non Alcoholic Fatty Liver Disease” (بیماری کبد چرب غیر الکلی) گفته می‌ شود.

مواد غذایی مفید برای کبد
مصرف بعضی از مواد غذایی طبیعی، فعالیت کبد را در حد مطلوب حفظ می کند. داشتن یک کبد سالم باعث می شود انرژی بیشتر و حال بهتری داشته باشیم. ولی کبدی که بیمار است و به درستی کار نمی کند، باعث احساس خستگی، سردرد، اشکال در تنفس، حساسیت و عدم تحمل بعضی مواد غذایی، مشکلات پوستی و افزایش وزن می شود.

غذاهای مفید برای کبد به دو گروه عمده تقسیم می شوند:

۱- مواد غذایی که فرآیند سم زدایی و تصفیه کبد را افزایش می دهند.

۲- مواد غذایی غنی از آنتی اکسیدان که در طی فرآیند سم زدایی از کبد محافظت می کنند.

در قسمت زیر به ۸ ماده غذایی مهم که برای کبد مفید هستند، اشاره می شود:

۱– سیر و پیاز:
سیر حاوی آلیسین (یک نوع آنتی اکسیدان) است که یک ترکیب سولفوردار است و برای سم زدایی بهتر و موثرتر کبد لازم است. سیر به کبد کمک می کند تا بدن را از آلودگی جیوه، بعضی مواد افزودنی موجود در غذاها و هورمون استروژن پاک کند.

۲– انواع کلم (مثل بروکلی، گل کلم، کلم قمری، کلم پیچ و کلم بروکسل):
کلم ها دارای خاصیت سم زدایی قوی برای کبد هستند. این سبزیجات دارای موادی هستند که بعضی سموم را در بدن خنثی می کنند؛ مثل نیتروزامین های موجود در دود سیگار ، و افلاتوکسین موجود در بادام زمینی.

همچنین انواع کلم دارای موادی بنام «گلوکوزینولات» هستند که باعث می شوند کبد آنزیم هایی را تولید کند که برای انجام فرآیند سم زدایی لازم هستند.

۳– آب لیمو ترش تازه در آب داغ:
آب لیمو ترش تازه را در یک لیوان آب داغ بریزید و اول صبح بطور ناشتا بنوشید(البته اگر ناراحتی معده ندارید). این کار باعث می شود کبد پاک شود و عمل سم زدایی و تصفیه آن افزایش یابد.

همچنین تولید صفرا را تحریک می کند، معده و روده را پاک می کند و حرکات روده ای را افزایش می دهد.

۴– چغندر:
چغندر، تصفیه ی خون را تقویت می کند و فلزات سنگین را در بدن جذب می کند.

۵– میوه های غنی از آنتی اکسیدان:
بر اساس مطالعاتی مشخص شده که میوه های زیر بیشترین مقدار آنتی اکسیدان ها را دارند که به ترتیب غنای آنتی اکسیدانی عبارتند از:
آلو- کشمش- زغال اخته- شاتوت- توت فرنگی- تمشک- پرتقال- گریپ فورت سرخ- طالبی- سیب و گلابی.

در طی فرآیند سم زدایی یا تصفیه کبد، تعداد زیادی رادیکال آزاد تولید می شود که برای سلامت کبد مضر هستند. آنتی اکسیدان ها از کبد در برابر آسیب رادیکال های آزاد، محافظت می کنند.

۶- سیب:
سیب دارای پکتین است که می تواند به فلزات سنگین موجود در بدن متصل شود (به خصوص در روده بزرگ) و باعث دفع آنها از بدن شود. این کار بار کبدی را کاهش می دهد و ظرفیت سم زدایی آن.

۷- آرتیشو (کنگر فرنگی):
آرتیشو تولید صفرا را افزایش می دهد. یکی از کارهای صفرا این است که سموم بدن را از طریق روده پاک می کند.
۳۰ دقیقه بعد از خوردن یک گلوله آرتیشو ترشح صفرا تا صد درصد افزایش می یابد.

۸– سالاد سبزیجات برگی شکل تند:
این سالاد ترشح و جریان صفرا را در داخل کبد افزایش می دهد و تحریک می کند؛ مثل اندیو و کاسنی تلخ.

* نکته قابل توجه:
خوردن مواد غذایی که در بالا ذکر شده است، نمی تواند جایگزین داروی تجویز شده توسط پزشک شود و باید همراه با مصرف این مواد غذایی، به توصیه ی پزشک خود در این زمینه نیز عمل کنید.

دکتر حسین صفوی زاده

زیبــا شــو دات کام

رژیم غذایی مناسب برای کبد شما یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

علائم اختلالات کبدی
توجه کنید امروزه از هر ۱۰ نفر ۷ نفر به نوعی دچار اختلالات کبدی هستند. پس حتماً نباید شما دچار هپاتیت سیروز و یا کبد چرب باشید تا به فکر درمان بیافتید. در ادامه علائمی را ذکر می‌کنم که می‌توانند شروع اختلال کبدی باشند و یا پس از درگیری کبد بروز کنند، پس با دقت بخوانید.

توجه کنید اختلالات کبدی ممکن است بدون علامت هم باشند و به طور تصادفی تشخیص داده شوند. یبوست مزمن، نفخ شکم، اختلالات گوارشی، احساس طعم تلخ در دهان، احساس بی‌حالی و خستگی زیاد، وجود لک‌های قهوه‌ای رنگ روی پوست، گرفتگی مکرر عضلات بدن سردردهای میگرنی (در شقیقه‌ها)، درد پشت گردن و شانه‌ها، مشکلات تاندونی (مثل دررفتگی مکرر مچ پا)، اختلالات قاعدگی، درد قبل از قاعدگی، تورم پستان‌ها، لکه‌بینی، کیست تخمدان، اختلالات هورمونی در زنان، فیبروم  رحم، احساس ورم در بدن در سمت خارج ران (که گاه ممکن است ناتوان‌کننده باشد) افسردگی، پرخاشگری احساس سرد شدن دست و پا و بسیاری علائم دیگر که از حوصله این بحث خارج است.

این علائم که توسط پزشک طب سوزنی تشخیص داده می‌شوند می‌توانند شروع اختلالات کبد و کیسه صفرا باشند و در اکثر موارد هیچ علائم سونوگرافیک و آزمایشگاهی دال بر وجود بیماری کبد وجود ندارد ولی اگر در این وضعیت بیمار درمان نشود در سال‌های بعد با مشکلات جدی کبد روبه‌رو خواهد شد. اکثر افرادی که از اختلالات بالا رنج می‌برند پس از سال‌ها مراجعه به پزشکان طب رایج، ناامید می‌شوند. آنها دائماً می‌شنوند که شما سالم هستید و آزمایشات سالم است، ولی به همان اندازه هم افراد احساس بیماری می‌کنند چرا؟

طب سوزنی
متأسفانه اغلب پزشکان ما با طب سوزنی آشنایی ندارند و حتی آن را مخفی می‌کنند. تا زمانی که علائم بیماری حاد شود نمی‌توانند بیمار را درمان کنند. حال آنکه از نظر ما آن زمان درمان اختلالات کبدی خیلی دیر است. در نهایت برای پاکسازی کبد راهی بسیار مؤثر و مفید وجود دارد و آن طب سوزنی است. طب سوزنی می‌تواند تعادل را به بدن باز گرداند. رسوبات و سموم سالیان گذشته را با افزایش جریان خون و اکسیژن‌رسانی از بدن دفع نماید. انسدادها را برطرف کند. سیستم ایمنی را بالا ببرد. ریسک ایجاد بیماری‌ها را در بدن کاهش دهد و کبد را سالم و سرحال کند. چندی پیش یک نفر فقط به علت خطوط سیاهرنگ روی زبان به من مراجعه کرد و هیچ علامت دیگری نداشت و تمام معاینات سالم بود. فقط در معاینه اندکی تیرگی در ناخن‌های دست و پا و دو خط سیاه در ناحیه کبد و کیسه صفرا (روی زبان) داشت.

لازم به ذکر است که بدانیم زبان ما نمایانگر کلیه اجزاء درونی ماست و کسی که دانش و تخصص کافی داشته باشد می‌تواند از روی زبان کلیه علائم بیمار را تشخیص دهد. برای بیمار سونوگرافی تجویز و کبد چرب (گرید III) پیشرفته تشخیص داده شد. بیمار ماه‌ها به پزشکان زیادی مراجعه کرده بود و فقط داروهای شیمیایی به او تجویز کرده بودند. به هر حال برای بیمار درمان‌های طب سوزنی، تغذیه، خونگیری (با سوزن)، بادکش و ماساژ انجام شد و بعد از ۱۰ جلسه به طور معجزه‌آسایی خطوط سیاه، کم‌رنگ و کم‌رنگ‌تر شدند و این معجزه درمان طبیعی بدون درد است. به علت شیوع بیماری‌های کبدی در ایران از تمام شما عزیزان می‌خواهم که حتماً با تغذیه سالم، ورزش و انجام درمان‌های طب سوزنی به سلامت خود، خانواده و جامعه‌تان کمک کنید. چرا که همواره پیشگیری بهتر از درمان است.

نکات مهم

رعایت برخی نکات در سلامت و پیشگیری از بیماری‌های کبدی بسیار موثر است که در اینجا به آنها می‌پردازیم:
۱- علت اصلی امراض کبدی و بسته شدن کیسه صفرا و یبوست است. بنابراین اولین قدم، درمان یبوست با ملین‌های گیاهی است. درمان یبوست و تخلیه مکرر شکم که گاه با تنقیه انجام می‌شود. (روغن بذر کتان، روغن زیتون، آلوئه‌ورا…)
۲- استفاده از رژیم‌های گیاهی (مصرف هر نوع فرآورده‌های دامی برای مدت محدودی مثلا ۷ روز قطع شود).
۳- مصرف کاسنی (که در نوسازی کبد اثری معجزه‌آسا دارد). ریشه و برگ کاسنی هر دو مفید است.
۴- از سکنجبین که به طور خانگی و با عسل تهیه شود بعد از غذا استفاده کنید.
۵- روزانه ورزش منظم داشته باشید.
۶- از آب طبیعی گیاهان مثل مخلوط آب کرفس و هویج و سیب یا آب چغندر و سیب صبح‌ها ناشتا استفاده کنید.
۷- از مخلوط آب گرم با عسل و کمی سرکه بین غذاها مصرف کنید.
۸- هر روز ۱ لیوان چای سبز بنوشید.
۹- از میوه‌های همرنگ با کبد مثل شاه‌توت، زرشک، توت سیاه، عناب، انار، آلبالو، گیلاس، زغال اخته و … و مصرف، همچنین در طول روز جگر میل کنید.
۱۰- به جای صبحانه از میوه‌ها مثلاً گیلاس یا انگور استفاده کنید.
۱۱- از این خوراکی‌ها بپرهیزید: شکر، قند، سوسیس، کالباس، کنسروجات، میوه‌های غیرفصل، غذاهای بیرون از منزل، غذاهای حاوی مواد نگهدارنده، حتی بستنی، شیر، رب گوجه،‌ نوشابه و چای.
۱۲-  بهتر است تا حد امکان هر نوع ماده غذایی از جمله ماست، آبلیمو و غیره در منزل تهیه شود.
۱۳-هر هفته یک روز فقط میوه و چای‌های گیاهی میل شود (مثلاً از امروز ظهر تا فردا ظهر).
۱۴- هر هفته یک روز فقط آب میل شود (آب گرم).
۱۵- روغن زیتون و لیموترش تازه همراه با عسل (و یا بدون عسل) صبح‌ها ناشتا میل کنید.
۱۶- غذاهای صفرا بر بیشتر استفاده شود: زیتون، عناب، سیستان، کاهو، برگ کاسنی، زردچوبه، شاه‌تره، خاکشیر، لیموترش، آلو، آلبالو، آبغوره، اسفرزه، جو، گشنیز، هندوانه، پرتقال و اسفناج.
۱۷- زمان خواب در زمان مناسب و سرشب (ساعت ۱۰ تا ۱۱) باشد.
۱۸- سحرخیزی برای کبد بسیار مناسب است و به درمان یبوست نیز کمک می‌کند.
۱۹- چای‌های گیاهی مقوی کبد مانند: چای بابونه و چای سبز استفاده کنید.
۲۰-  البته قرص‌های گیاهی نیز در بازار دارویی ایران موجود است که ذکر آنها خالی از لطف نیست مانند هپاتوهیل (تهیه‌شده از برگ‌ مو)، سینا بایل (صفرابر و کاهش کلسترول)، قرص لیورگل (گیاه خار مریم یا milk thistle) مدتی استفاده شوند.
۲۱- کاهش وزن نیز ضروری است و می‌تواند به کاهش چربی کبد کمک کند.
۲۲- استفاده از طبیعت به خصوص در فصل بهار به تعادل کبد کمک شایانی می‌کند چون بنا بر فلسفه طب سوزنی برای هر عضو رنگی وجود دارد مثلاً رنگ معده زرد و رنگ کبد سبز چمنی است.
۲۳- البته اگر کسی دچار مشکلات حاد کبدی باشد و یا تمایل به پاکسازی کامل کبد بگیرد رژیم‌های خاصی وجود دارد که زیرنظر پزشک و متخصص تغذیه می‌تواند انجام دهد.

سپاس از دکتر الهام امیر‌آذر لیزر تراپی و طب سوزنی

زیبــا شــو دات کام

سلامت و پیشگیری از بیماری‌های کبدی یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.

کبد چرب غیر الکلی یک التهاب کبدی است که در اثر تجمع بیش از اندازه چربی در بافت کبد ایجاد می شود.
در این بیماری تجمع بیش از حد چربی در کبد، گاه باعث اختلال در فعالیت طبیعی بافت کبد می گردد که می تواند سیر پیشرونده پیدا کند و باعث نارسایی کبد و یا سیروز کبدی گردد.
علت بیماری

اگرچه علت اصلی بیماری کبد چرب مشخص نیست، ولی به نظر می رسد این بیماری ارتباط نزدیک با برخی بیماری های متابولیک دارد که از آن جمله: چاقی، افزایش کلسترول و تری گلیسرید خون و دیابت را می توان نام برد. در درمان کبد چرب، کنترل این بیماری های زمینه ای بسیار موثر می باشد.

گفته می شود مصرف زیاد انرژی باعث خواهد شد کبد نتواند سوخت و ساز طبیعی را انجام دهد و در نتیجه انرژی اضافی به صورت چربی در کبد ذخیره شود.

این بیماری اغلب افراد را در سنین میانسالی مبتلا می کند. اکثر بیماران از افزایش وزن و چاقی به ویژه چاقی شکمی رنج می برند. همچنین می توانند دچار افزایش چربی های خون بوده و یا از مبتلایان به دیابت باشند.

از آنجا که در سال های اخیر شیوع چاقی و بیماری های متابولیک در جوانان افزایش قابل توجهی یافته است، جوانانی که با چاقی و بیماری کبد چرب به پزشک مراجعه می نمایند، کم نیستند. البته باید ذکر کرد بیمارانی هستند که بدون داشتن هیچ کدام از عوامل خطر ذکر شده و بدون هیچ دلیل شناخته شده ای، مبتلا به کبد چرب می گردند.

افزایش چربی در بدن که معمولا با چاقی شکمی همراه است، به همراه افزایش چربی های خون و افزایش فشار خون، همه از علائم مجموعه ای از اختلالات تحت نام “سندرم متابولیک” هستند که این سندرم دقیقا وابسته به مقاومت انسولین می باشد.

عوامل تاثیر گذار در اختلالات کبدی

علاوه بر افزایش چربی در بافت کبد که بر روی فعالیت طبیعی کبد تاثیر می گذارد، عوامل دیگری نیز بر عملکرد طبیعی سلول های کبدی تاثیرگذارند، از آن جمله:

– مقاومت به انسولین: بدین معنا که بدن نمی تواند قند را به طور طبیعی مورد استفاده قرار دهد. به طور طبیعی لوزالمعده پس از خوردن مواد قندی، با ترشح هورمون انسولین سعی می نماید که قند اضافی موجود در خون را به سلول های عضلانی و کبد وارد نماید. در وضعیت مقاومت به انسولین، حساسیت گیرنده های سلولی انسولین کاهش می یابد، در نتیجه بدن برای ثابت نگه داشتن سطح قند خون نیاز به ترشح انسولین بیشتری خواهد داشت. در صورت ادامه ی این روند، در نهایت میزان قند خون افزایش یافته و فرد مبتلا به دیابت می گردد.

– تغییر در روند تولید چربی در بافت کبد و نحوه عملکرد کبد در برابر چربی هایی که از روده به کبد منتقل می شوند.

– عمل های جراحی که مسیر معده ، یا روده و یا هر دو را کوچک می نمایند، از قبیل عمل جراحی بای پس روده.

– استفاده طولانی مدت از لوله های روده ای برای تغذیه که معمولا پس از عمل جراحی استفاده می شوند.

– استفاده از برخی داروها از قبیل: آمیودارون (داروی قلبی)، کورتون، استروژن های صنعتی و بعضی از داروهای کنترل سرطان.

علائم و شیوع بیماری

از آنجا که این بیماری سیر پیشرونده دارد می تواند در مراحل اولیه بدون علامت باشد تا زمانی که تاثیرات منفی بر عملکرد کبد ایجاد نماید. در آن زمان علائمی از قبیل احساس ضعف، خستگی و کاهش وزن بروز می کنند.

از آنجا که سیر این بیماری مزمن است، شاید سال ها طول بکشد تا منجر به ایجاد سیروز کبدی (جایگزینی سلول های کبدی با سلول های فیبروز) و در نهایت نارسایی کبد گردد.

در نقطه مقابل، در موارد نادری به دلیل ناشناخته، سیر بیماری متوقف و یا حتی به حالت طبیعی باز می گردد، بدون آنکه درمان مشخصی انجام گرفته باشد.

بین ۱۰ تا ۳۰ درصد بزرگسالان در کشورهای پیشرفته مبتلا به این بیماری هستند که معمولا شامل افراد چاق در سنین میانسالی است.

با توجه به شیوه زندگی اعم از نوع تغذیه و فعالیت بدنی، شیوع این بیماری در کشورهای در حال توسعه به ویژه در جامعه شهری افزایش چشمگیری داشته است.

شیوع بیماری کبد چرب با افزایش سن، سیر صعودی می یابد. شیوع این بیماری در آقایان دو برابر خانم ها می باشد که با افزایش سن، میزان شیوع در خانم ها به آقایان نزدیک می شود، به ویژه پس از یائسگی، شیوع بیماری کبد چرب در خانم ها سیر فزاینده ای دارد.

تشخیص و درمان کبد چرب

مانند هر بیماری دیگر، معمولا با گرفتن شرح حال از بیمار و معاینه وی شروع می گردد.

اگرچه در خیلی از موارد، علائم قابل توجهی در این بیماری وجود ندارد و با مشاهده ی بالا بودن آنزیم های کبدی و نیز تصاویر سونوگرافی، سیتی اسکن و MRI تشخیص این بیماری معین می گردد.

از بیوپسی کبد برای تشخیص میزان صدمه به بافت کبدی در بعضی از موارد استفاده می گردد.

درمان

اگرچه درمان اختصاصی برای کبد چرب وجود ندارد، ولی شما با کنترل بیماری های زمینه ای از قبیل کاهش وزن، چربی های خون، دیابت و یا قطع نمودن داروهای مسبب (قطعا با نظر پزشک معالج نه به طورخودسرانه) می توانید از پیشرفت این بیماری جلوگیری نمایید و در خیلی از موارد سیر معکوس را طی نمایید که منجر به درمان این بیماری گردد.
از مصرف الکل که عملکرد طبیعی کبد را دچار اختلال می نماید، جدا باید پرهیز نمایید.
دکتر علویان از مهمترین روش های درمانی در کبد چرب به کاهش وزن کنترل بیماری دیابت ، کاهش چربی خون و تغییر در شیوه زندگی اشاره کرد و گفت : بیماری کبد چرب قابل درمان است و می توان با تغییر در شیوه زندگی (افزایش فعالیت جسمانی و پیاده روی) ، اصلاح رژیم غذایی ، کنترل دقیق قند خون با کمک پزشک می توان در جهت درمان این بیماری نتیجه مطلوبی را به دست آورد.

نکات درمانی کلیدی

شما می توانید زیر نظر متخصصین تغذیه و گوارش، سیر بیماری کبد چرب را محدود و کنترل نمایید. برای کنترل کبد چرب توجه به نکات ذیل اهمیت کلیدی دارد:

* کم کردن وزن: از آنجا که اکثر بیماران مبتلا به کبد چرب غیر الکلی چاق هستند، کاهش وزن در کنترل این بیماری نقش مهمی دارد. برای کاهش وزن، انتخاب رژیم غذایی نیز باید به درستی صورت پذیرد، زیرا کاهش وزن سریع با رژیم های برق آسا خود می تواند سیر بیماری را بدتر نماید.

خیلی از بیماران چاق که به تازگی متوجه کبد چرب خود شده اند، به دلیل ترس از عوارض این بیماری، به رژیم های غذایی سخت روی می آورند که این بیماری را ریشه کن نمایند، ولی علاوه بر ابتلا به عوارض این نوع رژیم ها، گاه سیر کبد چرب را نیز بدتر می نمایند.

لذا انتخاب منطقی رژیم غذایی کاهش وزن زیر نظر متخصص تغذیه و با کاهش وزن نیم تا یک کیلوگرم در هفته توصیه می گردد. اگر شما از افزایش وزن زیادی رنج می برید، جالب است بدانید که با کاهش وزن مختصر در حدود ۱۰ درصد از وزن اولیه نیز در خیلی از موارد سیر بیماری را می توانید کنترل نمایید.

* انتخاب رژیم غذایی سالم : رژیم غذایی پر کربوهیدرات که حاوی میزان قابل توجهی سبزی و میوه و مواد غذایی پرفیبر باشد، معمولا بهترین انتخاب برای افراد مبتلا به کبد چرب است. کاهش چربی مصرفی، به ویژه چربی های اشباع شده و جایگزینی آنها با چربی های غیر اشباع که در روغن زیتون و ماهی وجود دارند، توصیه می گردد. استفاده از نان و غلات سبوس دار باید جدی گرفته شود. در نهایت تعیین مقدار مورد نیاز درشت مغذی ها اعم از پروتئین، چربی و کربوهیدرات بر اساس شرایط افراد باید تنظیم گردد.

* انجام ورزش و فعالیت بدنی منظم: چاقی به ویژه چاقی شکمی نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به کبد چرب دارد. بر همین اساس، داشتن پیاده روی منظم به میزان حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در روز توصیه می شود. اگر شما وقت رفتن به باشگاه ورزشی را ندارید، پیاده روی در مسیر کار یا پارک را می توانید جایگزین نمایید.

* کنترل بیماری های زمینه ای متابولیک: کنترل دیابت و چربی های خون در بیماران مبتلا به کبد چرب ، نقش کمک کننده ای در بهبود این بیماری دارد. همانطور که می دانید از اصول مهم کنترل بیماری های متابولیک، رعایت رژیم غذایی و ورزش منظم می باشد.

* محافظت کبد از عوامل خطر: از عواملی که بر روی فعالیت طبیعی کبد اثر سوء دارند، باید پرهیز نمایید. از مهم ترین این عوامل، مصرف الکل و نیز بعضی داروها می باشد. لذا در هنگام مراجعه به پزشک، به او بگویید که مبتلا به کبد چرب می باشید که در تجویز دارو به آن توجه نماید.

پیشگیری

برای جلوگیری از بروز بیماری کبد چرب، سه نکته اساسی ذیل را فراموش نکنید:

* رژیم غذایی سالم: شما باید رژیم غذایی سالمی را با مصرف بالای میوه، سبزی، غلات سبوس دار و چربی های مفید برای خود انتخاب کنید.

* جلوگیری از افزایش وزن به ویژه چاقی شکمی: داشتن رژیم غذایی سالم به همراه فعالیت بدنی، به حفظ وزن سالم کمک می نماید. در صورت چاق بودن، از همین امروز برای کاهش وزن خود اقدام نمایید.

* هنگام استفاده از داروها کاملا مراقب باشید و از مصرف الکل جدا پرهیز نمایید.

***مواردی که به کبد آسیب می رساند عبارتند از:

۱- خوردن زیاد
۲- بد خوردن : مثلا خوردن زیاد محصولات تهیه شده از آرد تصفیه شده،غذاهای آماده،شکر زیاد،چیپس و …
۳- رژیم کم پروتئین،پر کربوهیدرات،پر چربی . به خصوص رژیم غذایی سرشار از چربیهای اشباع و روغنهای هیدروژنه.
۴- موادی همچون الکل،نیکوتین سیگار،کافئین، theobromine و …
۵- انواع داروهای خوراکی مثلا قرصهای ضد بارداری.
۶- افزودنی های مواد غذایی

توصیه های تغذیه ای برای سلامت کبد :

-از دود سیگار دوری کنید.
– از الکل،گوشت قرمز،قند ساده و غذاهای سرخ شده کمتر استفاده کنید.
-از نوشیدن زیاد از حد قهوه و چای پررنگ اجتناب کنید.
– از منابع غذایی پتاسیم بیشتر استفاده کنید مثل موز،کشمش،آلو،بادام و انواع سبزیجات.
-آب زیاد بنوشید.سعی کنید هر ساعت مقداری آب بخورید.
– سبزیجات خام بیشتر مصرف کنید.
– آب هویج و آب چغندر بیشتر مصرف کنید.
-روغن مایع مصرف کنید و از کره،مارگارین،روغن جامد و دنبه اجتناب کنید.
– ویتامین K برای جلوگیری از سیروز کبدی مفید است، البته نه به صورت مکمل.

– از مصرف زیاد ویتامین A پرهیز کنید،بدین منظورنباید روغن کبد ماهی زیاد مصرف کنید.هرکس که بیشتر از ۵۰,۰۰۰ IU ویتامینA،به مدت یکسال مصرف کرده باید این دریافت را کاهش دهد و بهتر است که از منابع حاوی پیش ساز ویتامین A یعنی بتا کاروتن ، مانند هویج، زرد/الو،طالبی و … استفاده کند.
– هرگز مرغ،ماهی یا گوشت خام یا نیم پز نخورید زیرا خطر شدید عفونت با باکتریها ،پارازیتها و …را به همراه دارد.
-لیمو یکی از بهترین دوستان کبد است. بیشتر لیمو بخورید.
– Coenzyme Q10 ، به رساندن اکسیژن به کبد کمک میکند.
– لسیتین از تجمع چربی در کبد جلوگیری می کند.

– از ملین های قوی استفاده نکنید.اما همیشه هم از بروز یبوست جلوگیری کنید.

برگرفته شده از عصرایران و سپاس از دکتر بهدادی پور

زیبـــا شــو دات کام

سلامت کبد و کبد چرب یکی از مطالب منتشر شده در زیباشو دات کام است. می توانید عضو فید زیباشو باشید.