نفخ ؛ علت ها و راهکارهای درمانی

1x1.trans نفخ ؛ علت ها و راهکارهای درمانیشکایت های مختلف در دستگاه گوارش از جمله آروغ زدن، نفخ ، درد شکمی ، یبوست ویا دفع گاز به عنوان علائم ازدیاد گاز در دستگاه گوارش توسط بیماران مطرح می گردد. نفح در حقیقت احساس سنگینی و پر بودن غیر طبیعی شکم در غیاب پر خوری فرد ، و ادامه آن تا ساعت ها پس از غذا خوردن ،توصیف می شود.این وضعیت باعث احساس ناخوشایند ونامطلوب در فرد شده و موجب اختلال در زندگی فرد و کاهش کیفیت زندگی می شود.

افراد مبتلا به نفخ معمولا از افزایش حرکات روده و سروصدای بیش از حد روده ها و هم چنین گاهی از دفع ناقص ، شکایت می کنند.در موارد بسیاری از درد همزمان در ناحیه اپی گاستر و آروغ زدن شاکی هستند .
میزان گاز در روده ها بطور طبیعی در حالت های قبل از غذا و بعد از غذا حدود ۲۰۰میلی لیتر می باشد.در افراد با شکایت نفخ این مقدار از ۱۱۵تا ۱۰۰۰ میلی لیتر متغیر است.

ترکیب گازهای موجود در روده شامل هیدروژن ، اکسیژن، نیتروژن ،دی اکسید کربن ومتان می باشد که ۹۹%کل گازهای روده ای را تشکیل می دهند.ترکیب گازها در معده بیشتر اکسیژن و نیتروژن (همسان ترکیب هوا) است ودر روده بیشتر هیدروژن و متا ن می باشد.

هیچ کدام از گازهای فوق باعث بوی بد نمی شوند. و ترکیبات محتوی سولفور مثل متان اتیول، دی متیل سولفور وهیدروزن سولفید و هم چنین اسید های چرب زنجیره کوتاه و امونیا که از تجزیه پروتئین های جذب نشده در روده، توسط میکروبهای روده ای تولید می شوند ایجاد می گردد.

منشا گازهای معده و روده :
۱- بلع هوا
– مهمترین منشا وجود هوا در معده محسوب می شود. با هر بار انجام عمل بلع ، چندین میلی لیتر هوا به ویژه نیتروژن ، همزمان بلع می شود. با لقمه های بزرگ ،مقدار بیشتری هوا بلع خواهد شد. بلع هوا می تواند نشانه ای از استرس و اضطراب باشد و با جویدن آدامس و سیگار کشیدن تشدید می گردد. مقدار زیادی از این هوای بلع شده ،قبل از ورود به معده ، از طریق مری و دهان برگشت داده می شود. وضعیت بدن در انتقال هوا به روده ها موثر است .مثلا در حالت خوابیده ، هوا راحت تر به سمت روده حرکت می کند.

۲- تولید گاز ها در داخل روده

از ۵ گاز موجود در روده ۳ تای آن که شامل متان ،هیدروژن ودی اکسید کربن می باشد در روده و در اثر فعل و انفعالات باکتریهای روده و تجزیه مواد غذایی ، تولید می گردد.
ازدیاد رشد باکتریهای روده کوچک و هم چنین سوء هضم و سوء جذب مواد غذایی در روده ها باعث تشدید تجمع گاز در روده و بروز نفخ می شود.

۳- سومین منشا گاز های روده ای :

انتشار گاز ها از طریق خون به داخل لومن روده می باشد.

اختلالات مرتبط با بلع هوا:
آروغ زدن :
خروج هوای بلع شده به صورت ارادی و یا غیر ارادی از معده به طرف مری و دهان است. که توسط یکسری عوامل تشدید و تسهیل می گردد. عواملی که باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری می شوند از جمله چربی ها ، شوکولات ونوشابه های گازدار ،موجب تشدید این حالت می شوند.

راهکار های درمانی :
پرهیز از مصرف عوامل ایجاد کننده و تشدید کننده بلع هوا .از جمله خودداری از مصرف آدامس،سیگار ،نوشابه های گاز دار،و خودداری از بلع لقمه های بزرگ غذا وآب. در موارد وجود اختلالات اضطرابی ،درمان ویژه لازم است.

دفع گاز از طریق معقد :
در افراد سالم روزانه ۵۰۰-۱۵۰۰ میلی لیتر گاز در ۱۰-۲۰ مرتبه از طریق معقد گاز دفع می شود. بعضی عوامل باعث ازدیاد درک فرد از میزان دفع گاز می شوند از جمله تغییر در میزان حرکات روده و افزایش میزان میکروب های روده ای که اغلب در نتیجه مصرف آنتی بیوتیک ها یا سایر داروها بروز می کند ،عوامل تغذیه ای از جمله مصرف زیاد نشاسته غیر قابل جذب و لاکتوز و سوربیتول و فروکتوز و هم چنین نوشابه های گاز دار -،عوامل روانی که باعث افزایش احساس دفع گاز می شوند.

راهکار های درمانی :
پرهیز از مصرف غذاهای موثر در ایجاد گاز- داروهایی مثل سیمتیکون وبیسموت و شارکول فعال شده-و beano در بعضی موارد استفاده می شود .- در صورت وجود رشد بیش از حد میکروب های روده ،درمان اختصاصی لازم دارد.

اتساع و نفخ شکمی
نفخ به احساس پری شکم توسط فرد اطلاق می شود در حالیکه اتساع شکمی به صورت افزایش قطر شکم مشخص می شود.احساس نفخ شکمی به علت وجود گاز در روده ها گزارش می شود اما شدت نفخ ارتباط مستقیمی با میزان گاز موجود در ورده ندارد.
اختلال حرکتی روده در سندروم روده تحریک پذیر یا نفخ عملکردی در بعضی از افراد باعث احساس نفخ می شود.

احتباس هوا در خمیدگی های روده بزرگ (خم طحالی و خم کبدی) موجب اتساع شکم می شود که به نام سندروم خم طحالی یا کبدی معروف است.این حالت گاهی در سندروم روده تحریک پذیر دیده میشود.

راهکار های درمانی :
آنتی کولینرژیک نباید مصرف شود. شارکول، ریفاکسیمین گاهی کاربرد دارند.
سوءجذب کربوهیدراتها مثل لاکتوز از علل ایجاد نفخ می باشد

نفخ و راهکار های درمانی

در حقیقت شرایطی باعث تشدید میزان گازهای موجود در معده و روده میشوند ؛از جمله می توان به عواملی همانند بلع لقمه های بزرگ غذا و مایعات ، آدامس جویدن ،سیگار کشیدن ،غذا خوردن در شرایط پراسترس و اضطراب که موجب سریع خوردن غذا و عدم جویدن مطلوب غذا در حفره دهانی می شود، در این شرایط مقادیر نسبتا زیادی هوا همزمان بلع شده و وارد مری ومعده می شود.

البته در افراد سالم ،مقدار زیادی از این هوای بلع شده ،قبل از ورود به معده ،به طرف دهان برگشت داده می شود و بطور غیر ارادی خارج می شود .ولی در افراد مستعد به ناراحتی های گوارشی این برگشت بطور مطلوب انجام نمی گیرد.
درشرایط خاصی ، نفخ شکمی ،ممکن است که نشانه بیماری جدی و خطرناکی باشد از جمله می توان به بروز نفخ در سنین بالا که می تواند دال بر بیماریهای روده ای ( عفونی- التهابی –بدخیمی) باشد . گاهی وجود بیماری های سوءهاضمه و سوءجذب به صورت نفخ و اتساع شکمی بروز می کند.

در مواردی که بیماری زخم معده و اثنی عشر موجود باشد و یا التهاب و عفونت میکروبی هلیکو باکتر معده موجود باشد هم می تواند باعث نفخ شود. دربیماری های سوءجذب مثل بیماری سلیاک (سوءجذب پروتئین گندم وغلات) وسوءجذب شیر ، رشد بیش از حد باکتری های روده بدنبال مصرف انتی بیوتیک ویا به علت دیورتیکولوز روده باریک، و سایر بیماری های مخاط روده ، نفخ به تنهایی و یا با سایر علائم گوارشی بروز می کند.

بنابراین توصیه می شود که در افرادی که با شکایت نفخ و یا سایر علائم ازدیاد گازهای معده و روده مراجعه می کنند با گرفتن شرح حال کامل و معاینات مطلوب، لازم است در صورت شک به بیماری های ارگانیک و جدی ، بررسی های کامل و ضروری انجام شود تا از علل خطرناک نفخ غفلت نشود.

در صورت شک به بیماری های معده و اثنی عشر انجام تست هلیکوباکتر و گاهی بررسی اندوسکوپی لازم است. در صورت شک به بیماری های سوءجذب ،لازم است تست های سرولوژی ویا تنفسی درخواست گردد و گاهی لازم است که از اثنی عشر و یا سایر قسمت های روده باریک نمونه برداری کرد. در صورت شک به بیماری روده بزرگ لازم است که کولونوسکوپی وبیوپسی انجام شود.
در نهایت باید به این نکته توجه شود که در موارد بسیاری ،در صورتی که شک به بیماری ارگانیک نباشد، با رعایت یکسری شرایط و عوامل می توان میزان ناراحتی های ناشی از نفخ را کاهش داد.

خودداری از جویدن آدامس، کشیدن سیگار، رفع استرس ها ، خودداری از مصرف مواد خوراکی که باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری و در نتیجه رفلاکس می شوند،مثل شوکولات- قهوه –چای – نوشابه های گازدار-خودداری از مصرف مواد غذایی که باعث نفخ میشوند مثل کلم و کلم پیچ – حبوبات –فیبر زیاد . این ها از جمله توصیه های کاربردی در این زمینه هستند.

در افرادی که آروغ زدن دارند تغییر عادات غذایی و رفع استرس موثر است.
در افرادی که دفع گاز روده ای دارند توصیه های غذایی مفید است.
در افراد مشکوک به رشد بیش از حد میکروب های روده ، انجام تست تنفسی هیدروژن و درمان اختصاصی مفید است.
در افراد با اتساع شکمی لازم است بیماری های سوء جذب همانند سلیاک بررسی شود.

دکتر ناصر خمیسی فوق ثخصص گوارش و کبد

زیبــا شـــو دات کام

موضوعات مرتبط

شما میتوانید دیدگاهتان را بنویسید
آخرین ارسال های انجمن 

۳۸ دیدگاه برای “نفخ ؛ علت ها و راهکارهای درمانی”

  1. فرناز می‌گه:

    برای این بیماری من دیدم دکترای طب سنتی همشون این نسخه رو تجویز میکنن.
    یه قاشق بارهنگ در یک لیوان عرق نعناء بریزین بگذارین ده دقیقه بجوشه. بعد با عسل میل کنین. روزی دو بار. صبح و عصر.
    تعدادی از بچه ها این روش روشون تاثیر داشت. بعضیها که نفخ میکردن دکترا گفتن یه مقدار بهار نارنج به این دمنوش اضافه کنن.

    [پاسخ]

  2. parva می‌گه:

    سلام دوستان.میتونید از قرص مترونیدازول۲۵۰ودایمتیکون استفاده کنید خوبه

    [پاسخ]

  3. علرضا می‌گه:

    سلام باعرض خسته نباشید من چند سالی هست وقتی غذامیخورم سری معدم نفخ میکندوبادخالی میکنم نمیدونم چکاربکنم شکم من هم سفت وسل کارمیکندولی شب تاصبح بایدتوخواب معدم بادخالی بکندکه نفسم راحت بشه لطفاراهنمایی بکنیدمراممنون

    [پاسخ]

  4. alireza می‌گه:

    سلام
    من بعد از هرجیزی که میخورم تا نیم ساعت آروغ میزنم مخصوصأ موقع سیکار کشیدن خیلی شدید تر میشه باید جیکار کنم

    [پاسخ]

  5. Nini می‌گه:

    با عرض سلام و تشکر از مطالب خیلی خوبتون
    میخواستم عرض کنم که من شبا همش احساس میکنم باید اروق بزنم تا معده ام خالی شه نمیدونم مشکلم جیه ولی خیلی اعصابمو بهم ریخته،لطفا راهنمایی کنید.

    [پاسخ]

  6. مهدی می‌گه:

    من سندروم روده تحریک پذیر دارم!!!دارم دیوانه میشم از صدای معدم!!!!!در مکان های عمومی وساکت ک شدیدتر میشود!!فک نکنم درمان داشته باشه.چون ب اعصاب ربط داره!!!

    [پاسخ]

    پدرام پاسخ در تاريخ اردیبهشت ۱۰م, ۱۳۹۴ ۱۰:۰۲:

    me too

    [پاسخ]

    فرناز پاسخ در تاريخ خرداد ۲۱م, ۱۳۹۵ ۰۲:۲۳:

    منم سندروم روده تحریک پذیردارم. از روش علامه ضیایی برای درمان استفاده میکنم. خیلی راضی هستم. از داروهای گیاهی. چهار زیره رو وسط غذا یک قاشق میخورم و بعد از هر غذا سیاه دانه با عسل. مقدار عسل دو برابر سیاه دانه باشه. خود سیاه دانه به اندازه یه قاشق قایخوری. کلا صدای شکمم قطع شده. از طرفی میگن روده و معده سرد شده یعنی توانایی اش کم شده. که بهتره سعی کنید گرمیجات بیشتر استفاده کنید. برای دریافت دستورات علامه ضیایی در مورد بیماری سندروم روده تحریک پذیر به سایت طب العمصومین مراجعه کنین. درمان همه بیماریها هست از جمله این بیماری. رایگان میتونید دانلود کنید. هم داروهای گیاهی و هم پرهیزات معرفی شده اگه انجام بدین خوب میشین.

    [پاسخ]

  7. امیر می‌گه:

    بسمه تعالی – باسلام وتشکر از زحمات آقای دکتر – سوای دارم بند چند سالی است که ناراحتی معده دارم از علایم آن هم بگویم احساس سیری ، دل درد در ناحیه ناف ، باد معده ، در اویل یبوست داشتم ولی بعد منجر به اسهال گردید رنگ آن تیره واگر ۲ ساعت پیش غذا یا هر چیزی دیگری بخورم به محض خوردن آب یا هر نوع مواد خوراکی باید دفع انجام دهم ممنون می شوم رانمایی نمایید باتشکر

    [پاسخ]

  8. مریممم می‌گه:

    سلام خسته نباشین من مشکل نفخ دارم صبح ها که بیدارمیشم خیلی زیاده واذیتم میکنه اصلا تخیله نمیشه چکارکنم

    [پاسخ]

  9. مریممم می‌گه:

    سلام خسته نباشی من متاسفانه صبح ها که بیدارمیشم نفخ زیادی دارم اصلا تخلیه نمیشه اذیتم میکنه چکارکنم ممنونم

    [پاسخ]

  10. Nana می‌گه:

    منهم إز ورم ورده عذاب میکشم عرق پ نه منو بهتر کرد شما هم بخور ید ماثره

    [پاسخ]

  11. Nana می‌گه:

    إز عرق پونه استفاده کندی خیالی مآثره منهم إز ورم ورده رنج میبرم أین عرق منو بهتر کرده

    [پاسخ]

  12. امیر می‌گه:

    با سلام و تشکر فراوانان بخاطر مطالب مفیدتون،اگر براتون امکانش هست راه ارتباطی با دکتر خمیسی متخصص گوارش و کبد رو واسم ایمیل کنید،بینهایت ممنون

    [پاسخ]

  13. بختیار می‌گه:

    اطلاع رسونیتون خوبه . خیلی ممنمون

    [پاسخ]

  14. علیرضا می‌گه:

    با عرض پوزش باید بگم ورزش ” دراز نشست ” خیلی به درمان نفخ و بیماریهای روده بزرگ کمک میکنه و اگر بیماران روزانه این حرکت ورشی را انجام دهند تاثیر زیادی در درمان مشاهده خواهند کرد.

    [پاسخ]

  15. فاطمه می‌گه:

    سلام با عرض معذرت
    من چندسالی هست که دچاربیماری گاز شدیدهستم به طوری که نمیتونم در نماز جماعت شرکت کنم و وضویم را نگه دارم این موضوع خیلی اعصابم رو بهم می ریزه طب سنتی وجدیدکمکی بهم نکرده خواهشا کمکم کنید.باتشکر

    [پاسخ]

  16. aysa می‌گه:

    با سلام دختری ۱۵ ساله هستم که احساس می کنم سر معده ام سنگینی می کن واحساس می کنم تا حالا به ۴ متخصص مراجعه کردم ولی دارو هایشان هیچ تاثیری ندارد لطفا راهنمایی کنید

    [پاسخ]

  17. هاله می‌گه:

    من نفخ دارم و شکمم سرو صدای ازاردهنده ای تولید مکنه و باعث خجالت من میشه بخصوص بعد از ناهار راهنمایی ام کنید

    [پاسخ]

  18. SAEIDEH می‌گه:

    سلام خسته نباشید.گلاب به روتون:من شکمم سفت کار میکرد و یبوست داشتم الان یکمی بهتر شدم ولی الان شکمم یلغمی کار می کنه یعنی بعد از مدفوعم یک چیزی شبیه به عسل میاد.چی میتونه باشه؟خطرناکه؟خیلی فکرمومشغول کرده و میترسم
    اگه میشه راهنماییم کنید ممنون میشم.

    [پاسخ]

  19. کوثر می‌گه:

    سلام من هنگام صبح گاز زیادی در روده هام هست دیگه نمی دونم چی کار کنم لطفا کمکم کنید ممنون

    [پاسخ]

  20. فهیمه می‌گه:

    با سلام، خدا قوت، مدت یک سال است که مرتبا دچار تنگی نفس می شوم و هر گاه نفس تنگی می گیرم تک سرفه کرده و به شدت آروغ های فراوان می زنم، پیش متخصص داخلی رفتم، عکس گرفت و گفت مشکل ریوی نداری، آیا علت آن می تواند گوارشی باشد؟ یا دلیل دیگری دارد؟ لطفا مرا راهنمایی بفرمائید. ممنون و سپاسگزارم

    [پاسخ]

    بخشی پاسخ در تاريخ دی ۱۴م, ۱۳۹۲ ۱۰:۳۱:

    پدر بنده هم چنین مشکلی دارد. یعنی اینکه آروغ میزند و تنگی نفس شدید دارد. لطفا اگر درمان کردید ما را هم راهنمایی فرمایید

    [پاسخ]

    متین پاسخ در تاريخ شهریور ۲م, ۱۳۹۴ ۲۰:۰۳:

    سلام
    فهیمه خانم شما بعد از این همه مدت درمان شدین ؟

    [پاسخ]

  21. محمد می‌گه:

    یک درمان خیلی موثر رو تو این سایت دیدم بیشتر مشکلات من حل شده آدرس سایت رو میذارم براتون

    [پاسخ]

  22. pedram می‌گه:

    سلام من چند ساله ibs دارم کم کم مشکلاتم داره حل میشه دوستان اگر حرفی یا کمکی میتونن بکنن برام پبام بذارن این ایمیلم

    [پاسخ]

  23. pedram می‌گه:

    برای درمان مشکلات روده تحریک پذیر سایت زی مطالب جالبی داشت

    http://iranianibs.mihanblog.com/post/2

    [پاسخ]

  24. آزاد می‌گه:

    با سلام بدینوسیله از زحمات کلیه دست اندرکاران که نکته ها و دستورات پزشکی را برای راهنمایی و رفاه حال مردم ارسال می کنند کمال تقدیر و تشکر را دارم.

    [پاسخ]

  25. آزاد می‌گه:

    دخترم سه ساله است گاهی اوقات دچار دل درد می شود و پس از کمی مالش برطرف میگردد در ضمن یببوست هم دارد لطفا در این مورد راهنمایی بفرمایید.

    [پاسخ]

  26. س.م می‌گه:

    سلام من ۳ ماهی هست درد و سوزش معده در ناحیه بالای ناف اذیتم می کنه لطفا راهنماییم کنید. متشکرم

    [پاسخ]

  27. sediqeh می‌گه:

    سلام من برای اولین بارسایت شما رو می بینم مشگل من ازیبوست وگیر کردن مدفوع میباشدوبا زورزدن شکم کار نمی کندمدتی است موقع کارکردن شکم سوزش مدفوع دارم و انزیمهای کبد بالامیباشد حدود سه سال پیش کولونوسکوپی کردم

    [پاسخ]

  28. شیدا می‌گه:

    سلام خسته نباشین
    من برای اولین بار هستش سایت شما رو میبینم حتی نمیدونم چه زمانی اپ میشه اما خیلی مطلبتون جالب بود چون من هم این مشکل رو دارم بیشتر این راه حل ها برام موثر نیست فقط به ندرت با دارو رفع میشه و همچنین رفلاکس شدید معده به مری دارم حتی به دستور پزشکم باید مورد عمل جراحی قرار بگیرم اگر ممکن هستش مطلبی هم راجع به رفلاکس و عمل جراحی و عوارض ان بزارید چون من سایتی که اطلاعات خوبی داشته باشه ندیدم ممنوووووووووووووووون :p

    [پاسخ]

  29. علی می‌گه:

    سلام با تشکر لطفا ادرس دکتر ایمیل فرمائید. با تشکرر

    [پاسخ]

  30. راحله می‌گه:

    با سلام من هم از لطف بی کران شما در رایطه با دادن این اطلاعات مفید سپاسگذارم و از خداوند برای شما شادی روز افزون خواستارم .

    [پاسخ]

    شیوا از کرمانشاه پاسخ در تاريخ دی ۱۹م, ۱۳۹۲ ۲۱:۱۶:

    با سلام: من ده روز پیش عمل میومکتومی انجام دادم و تا امروز هم بیشتر سوپ ساده خوردم البته سفالکسین هم استفاده میکنم بادایمتیکون و شربت منیزیم .ولی باز نفخ روده دارم که بخیه های روی شکمم رو اذیت میکنه.ممکنه باعث باز شدن بخیه بشه؟لطفا راهنمایی کنید وبگویید چه کار کنم

    [پاسخ]

  31. ستاره می‌گه:

    مرسی عالی بود

    [پاسخ]

  32. نگار می‌گه:

    باسلام وعرض خسته نباشید قبل از هرچیزی من دست شماروازروی ادب واحترام می بوسم وبسیارممنونم ازاین نکته ها ودستورات بسیار مفید علمی وپزشکیتون!اگر ممکنه آدرس وشماره تلفن دکتر ناصر خمیسی فوق ثخصص گوارش و کبد روبرام ایمیل کنید .بازهم سپاسگزارم

    [پاسخ]

    ملیکا بینا پاسخ در تاريخ آبان ۲۸م, ۱۳۹۰ ۱۶:۰۱:

    سلام نگار جان-منم روی ماه شما را می بوسم و براتون آرزوی سلامت و خوشی دارم،راههای ارتباطی با ایشان را برای شما دوست عزیز میل میکنیم-شاد و تندرست باشید

    [پاسخ]

دیدگاهتان را بنویسید :

Current day month ye@r *

Host by Abtin Web | Designed by: Mohammad Bina | Thanks to Mehdi Bina | SiteMap in XML